Cap. 1 - ORIGINE DEL LINGUA e del BABEL de LINGUAS
Le homine es un creatura social, pote realisar su potential sin
sortir, sin exir ex se mesme pro entrar in communication e
cooperation con altere homines. Viver in societates: conviver e
parlar con alteres. PARLAR es pensar in alte voce, a fin que
le alteres pote comprender. Lingua anque es le expression del
situation del anima.
Quando le homine comenciava viver in societate con similes, le
plus grande defia e competition, le primari necessitate del
vita social era realisar un comprension reciproc. Le effortio
del sub-homine, pro realisar un comprension reciproc,
transforma le sub-homine in homine. Le creation del lingua es
un characteristica del hominisation.
Le prime lingua, limitate ad un minuscule societat, es
incomprensibile pro non-membros del societate. Ex vocal
signales de pavor, fame, sete, dolor, alarma etc. developpa se
le plus simple lingua articulate, probabilemente ja durante le
ultime pre-glacial epoca del terra, ante forsan
cinque-cento-mille annos. - Ante cento mille annos, le homine
del typo Aurignac ja habeva le facultates characteristic del
homine moderne e, certo, ja habeva un lingua.
Ante cento annos viveva ancora in TASMANIA un populo
primitivissime: sin vestimentos, sin casas, sin utensiles pro
piscar, sin arco e flecha, sin animales domestic, sin cultivar
le terra, sin poter facer vasos de argilla. Nonobstante, iste
populo ja habeva un lingua simple con vocabulos pro le cosas
de uso quotidian. Le homine prehistoric besoniava plure
cento-mille annos pro progressar ab un stato talmente
primitive al stato de civilisation.
PENSAR es un tentativa de comprender le realitat, capturante
nostre sensationes in un rete conceptional. Totevia, nos non
pote pensar sin dar nomines al conceptos - nos non pote pensar
sin lingua. Pensar es parlar sin voce. Nos non pote comprender
le realitate sin le rete de parolas. Lingua es le producto del
effortio de crear un rete de parolas pro capturar e caper le
realitate; effortio anque de vestir nostre sensationes per
parolas. Lingua es un del plus grande experientias human: le
fundamnto del vita spiritual. Le lingua cresce con le
crescimento spiritual del homine.
Le crescimento del vocabulario
Le vocabulario original del lingua human era limitate a un
numero de interjectiones, imperativos e pochissime
indicativos, pro exprimer le immediate experientias sensorial.
- Quando le societate eleva se super le nivello primitive, le
original nucleo del vocabulario recipe vaste additiones
successive, producte per medio de analogias. Nostre parolas
pro spiritual phenomenos, actiones et experientias, es derivate
ex parolas que denota phenomenos material e experientias
sensorial. Nostre parolas pro abstractiones es derivate ex
objectos concrete per medio de un effortio intellectual. Le
enorme expansion del campo del lingua e pensata es le producto
de analogia.
Ora, como emerge, como veni le immense multitude de linguas? Le
primitive economia consiste del recolta de fructos, tuberes,
fungos, erucas, insectos, musculos maritime etc., e del chassa
e pisca. Durante quasi novanta-nove per cento de su existentia
le homine vive per tal economia modeste et inefficiente.
Dunque le population debe viver in bandas minuscule, e le
bandas debe tener grande distantia inter se.
Si le bandas deveni plus grande e veni plus vicin, illes non
trova plus alimentos sufficiente. Le supervivente nativos de
Australia vive ancora in este fase de economia. Le economia del
recolta e chassa compelle le humanitate a expander
geograficamente ab le loco de su origine. Le expansion remane
lente durante longe tempore, proque le rata de mortalitate es
altissime (maladias, accidentes, bestias feroce), e le natura
circumstante es dur.
Le separation del gruppos human per le expansion favora le
formation de linguas differente - como nos observa tamben in
nostre epoca in le anglese de Anglaterra e U.S.A.; in le
hollandese de Hollanda e de Sud-Africa, in le espaniol e
protuguese de Sud-America. Durante le longissime tempore
prehistoric (99% del total existentia del racia human) le
linguas spacialmente separate deveni mutualmente
incomprensibile. Le Babel del linguas hodierne es un hereditage
del epoca de recolta e chassa. Hodie milles de linguas existe,
que es reciprocamente incomprensibile. - Le linguas morte es
probabilemente ancora plus numerose que le linguas vive. De
plus, le linguas es differente non solo in lor vocabularios,
ma tamben in lor fonetica e structura grammatic. Inter multe
linguas existe nulle affinitate. Multe linguas non apparentate
es parlate per parve gruppos. Quando montanias o altere physic
obstaculos inter gruppos human es grande, numerose linguas
reciprocamente incomprensibile son parlate a distantias
relativemente exigue.
* * * * *
Cap. 2 - ORIGINE E DEVELOPPAMENTO DEL LINGUA FRANC
Ante circa cinquanta mille annos, in le epoca del paleolitic
superior, le homine inventa instrumentos e armas e deveni
superior al grande bestia. Le rata de mortalitate diminue e su
expansion numeric e geografic accelera.
Poco a poco le uso de instrumentos revolutiona le vita human.
Le prime grande revolution es le invention del agricultura e
del contemporan domestication de plure species de animales pro
uso del homine. Pois, in breve tempore, le homine inventa
ceramica, le filatura e le textura. Le agricultura revolutiona
le conditiones material del vita human, le agricultor pote
viver ex un superficie multo minus grande que le
collector-chassator, dunque non es obligate a expander se
rapidemente. De plus, ante le domestication del camelo, del
asino e del cavallo, le homine non habeva altere medio de
locomotion que su pedes. Ora, le uso de animales domesticate
permitte un mobilitate plus grande - e porta tamben plus
grande chance pro contactos inter clanes parlante linguas
diverse. Supertoto, in le epoca del domestication, le homine
inventa le pastoralismo nomadic in le regiones, ubi le terra
non es bastante fertile pro agricultura, ma es bon pro pastura.
Le pastoralista non pote fixar se in le village agricole, ma
debe migrar - juncte con su clan o tribo - inter le pasturas
estive e hibernal, con su grege, familia, tenta e altere
haberes, super le dorso de su animales o, plus tarde, super
carros tracte per su animales. Durante su migration, le pastor
debe prender contacto con le gente del villages agricole,
proque le pastoralista non es economicamente independente del
societate sedentari del villages. Le pastoralista debe
excambiar le surplus de su greges e de su productos contra
productos agricultural e industrial del villages.
Per tal contactos non solmente benes son excambiate, ma tamben
parolas, nomines del benes, proque, quando le excambio
comencia, le pastor non ha parolas pro certe productos del
villages, e le agricultor non ha parolas pro certe productos
del pastor. Este excambio de parolas inaugura un inversion de
tendentia in le developpamento del lingua. Durante le immense
longe epocas del economia de collection-chassa, le fortias de
separation prevaleva, e le linguas deveniva sempre plus
divergente. Al contrario nunc, in consequentia del contactos
commercial inter pastores e agricultores, le fortias del
mixtion e hibridation de linguas differente entra in scena.
Pois, le pastor discoperi, que le villages vicin al pasturas
estive habe productos diverse de illos del villages vicin al
pasturas hibernal; que le villages estive desira acquirer non
solo le productos pastural, ma tamben productos del villages
hibernal, e le villages hibernal desira le productos del
villages estive. Alcun pastores acquire se un stock del
productos del villages et excambia los, in ambe sensos, con bon
profito, contra productos de altere villages. - Un passo plus,
e alcun pastores discoperi, que le commercio es plus
profitabile que le pastoralismo modo Abraham, e ass; pastores
deveni le prime mercantes migrante. Illes va del nord al sud,
del est al west, in contacto con omne villages al margine del
pasturas, e tamben con le communitates pastoralista.
Ora, le mercante debe parlar con le clientes. Ille apprende le
nomines de omne benes commerciabile et insenia le nomines a su
clientes. Le mercante deveni agente del exambio lingual. Il
inricchi le linguas de su clientes con nove parolas: este
parolas son parolas commun in le linguas, con le quales le
mercante veni in contacto. Assi parolas commun representa un
effective perforation del barriera lingual inter communitates
parlante linguas diverse. Le linguas comencia, in certe grado,
a miscer se, amalgamar se. Le divergentia lingual ha durate fin
al invention del agricultura e del pastorialismo. Ex le
contacto de iste nove formas de cultura resulta le commercio.
Con le traffico veni un dar et reciper non solo commercial, ma
tamben lingual; un interpenetration, un convergentia del
linguas. Pois, quando le progresso de convergentia lingual es
sufficiente, le lingua del mercantes le plus active e maxime
efficiente deveni generalmente cognite per numerose
communitates: Assi nasce un lingua franc (lingua sine
grammatica). Effectivemente omne lingua usate per estranieros
deveni considerabilemente simplificate. Assi le lingua franc es
multo plus simple que su linguas de origine. Este observation
general es ben constatate jam in le prime caso historic, in le
contactos del pastores-mercantes del Arabic Peninsula e le
villages del 'Crescente Fertile', que es le circumferentia
agricole del Arabic Peninsula.
Le heroes del scena - le prime mercantes historic, le
AKKADIANOS, e lor lingua, le AKKADIANO, deveni le prime lingua
franc historic, como nos va vider in detalio plus tarde.
Le lingua que gania le victoria super altere linguas
concurrente e deveni lingua franc in uso in un certe
territorio polyglotte, debe su victoria al dinamismo,
efficientia, energia e potentia de su propagatores in le campo
del traffico commercial, cultural, politic e militar. Ya, le
trafficante dinamic in contacto con populos parlante linguas
estranie, senti su proprie lingua regional como un prision e
transforma su lingua regional, poco a poco, ad un lingua franc,
pro liberar se de su prision. Totevia, linguas como homines,
non pote ganiar victorias sin pagar le precio del victoria. Le
precio, pro ganiar le rolo de lingua franc, es le sacrificio
del native super-subtilitates e superfinessas esoteric, non
traducibile in altere linguas, dunque sin signification
appreciabile pro estranieros. De facto, solo le personas, qui
apprende un lingua durante lor infantia, va parlar le lingua
con perfection, e solmente illes pote appreciar le
subtilitates e superfinessas esoteric, partes del tradition
regional e vehiculos de associtationes del vita regional.
Le elimination de esoteric regionalismos significa le
simplification del lingua, characteristic pro le lingua franc.
Simplification accompania sempre le expansion del lingua, ma
non significa le vulgarisation, como certe litteratos, amicos
del elemento esoteric, pretende. Le lingua franc es hibrida,
perque nasce ex le promiscuitate de linguas incontrante.
Quando on incontra gente parlante altere linguas,
inevitabilemente on impresta vocabulos e stucturas grammatical
ex altere linguas. Tal incontros deveni intime in le quadro de
un civilisation. Le lingua, que expone se le plus
generosemente al influentias de altere linguas, inricchi se e
deveni plus expressive, plus utile e plus attractive pro
estranieros. In le bucca del estranieros, le lingua simplifica
se, e hibrida se sempre plus con elementos estranie. Le
resultato de este hibridation es le lingua franc: un lingua
hibrida, usabile pro illes, qui cognosce un del linguas
hibridante. Le facilitate del comprension e del active uso
depende naturalmente del cultura del usator. Le lingua franc es
melio comprensibile al personas, qui cognosce le expressiones
imprestate ex altere linguas.
In le lingua franc, le perdita del regionalismos esoteric es
multiplemente compensate per le ganio de estranie parolas
capace de exprimer conceptos non exprimibile per le lingua ante
su transformation al lingua franc, o exprimibile solo per
circumscriptiones laboriose e insufficiente. In consequentia,
un lingua franc adulte es plus expressive, plus utile, e plus
attractive pro estranieros.
In le bucca de estranieros, le lingua inricchi le sempre plus
con elementos estranie. In consequentia le lingua franc
'adulte' es plus expressive, plus intelligibile e plus
facilemente maneabile que le linguas original.
Le destino del linguas franc
Un prime gruppo de linguas franc remane linguas franc, un
secunde gruppo deveni LINGUA UNIVERSAL. Ora nos va tractar le
prime gruppo; le secunde gruppo va esser tractate in capitulos
separate.
Le caso de EGYPTO: Quando Egypto conquire nove provincias in
Africa et Asia, on introduce un multiple de estranie
mercenarios, artisanos, deportatos e sclavos, qui parla linguas
estranie. Le estranieros probava simplificar le lingua
difficile del Egypto, e miscer le con lor parolas proprie. In
consequentia le egyptiano comencia a transformar se in un
lingua plus simple e ric in elementos nonegyptian. Durante
alcun tempore le egyptiano simplificate e inricchite servi como
colloquial lingua franc. Pois in le dece-quarte seculo a.C. le
egyptian lingua franc inunda le dominio del egyptiano classic,
supplementante le e deveni le medio de official e litterari
communication del "Nove Imperio". Le cambiamento eveni sub le
regno de Ikhnaton (1370-1352 a.C.) qui ha scripte le manifesto
de su nove religion monoteistic: le 'Himno del Sol' in le
lingua franc egyptian. Este lingua franc lassa a nos le
heritage de un litteratura vigorose: un exemplo perfecte del
emergentia de un lingua litterari ex un lingua franc.
Le constructores del IMPERIO del INCAS (Peru) desirava un
administration efficiente in medio de un population parlante
diverse linguas. Benque le Incas habeva un lingua classic pro
lor elite, illes eligeva le lingua franc QUICHUA como lingua
official del imperio. Le quichua era un grande beneficio e ha
unite non solo le populos parlante diverse linguas del imperio
del Incas, ma tamben le populos del statos successori. Quando
le espanioles habeva conquisite le Imperio del Incas, le
quichua continuava a viver e servir, e vive tamben hodie, como
lingua popular. Le quichua ha facilitate le expansion del
cristianismo in Sud-America. Le jesuitas ha adoptate le quichua
como lingua missionari e ha create un scriptura pro quichua
per medio del alfabeto latin. Un catedra universitari pro
quichua era fundate in 1576 in le Universitate de Lima. Le
vaste diffusion del quichua facilitava le inseniamento del
espaniol al population. Nonobstante, le quichua non poteva
facer le carriera de lingua litterari, proque Sudamerica
recipeva un immigration massive ex Espania e Portugal, si que
le espaniol e le portugese deveniva le vehiculos del
litteratura. Un grande parte del sudamericanos parla ancora
quichua.
NEO-PERSIANO: Durante le dece-sexte e dece-septime seculo p.Cr.
le neopersiano (nove lingua persian) attinge curso, como
lingua official, in le spatio de Sud-West-Asia e tamben
Sud-Est-Europa - e debe pagar le precio usual de su expansion
per simplification e infusion de parolas e structuras
estranie. De facto, le neopersiano transforma se in lingua
franc. Le lingua materne del minoritates dominante in le
imperio era le ottomano turc. On parlava neo-persian lingua
franc in le public administration, ma, libere de servicio, on
parlava le lingua materne.
Totevia, pro facer belle figura de homine culte, on misce
fortemente le lingua materne con elementos neo-persian, e on
arriva a un structura grammatic quasi totalmente neo-persian.
Naturalmente, on misce tamben le neo-persiano official con
parolas del lingua materne. Pois, le imperator Akbar, le
Grande Mogul (1556-1605 p.Cr.) succumbe al fascino del
cultura indian, e favora le indianisation del neo-persiano. Le
resultato es un del plus interessante hibridationes in campo
linguistic: le URDU ("lingua de campo") pro que 'urdu' e
'ordo' significa 'horda', militarmente tamben 'corps de
armea'. Le parola 'horda' vive usque hodie. Urdu era un
excellente lingua franc inter nativos e estranieros. Le
vocabulario urdu es quasi totalmente neopersian, ma le
grammatica es totalmente hindustani. Urdu es tamben hodie un
del major linguas de India.
In CHINA, le unitate del imperio es mantenite ab le sexte
seculo a.Cr. Tal facto favorava le developpamento del lingua
"MANDARIN", un imperial lingua franc, multo necessari, proque
le dialectos chinese es tanto differente, que le chineses del
nord non comprende le chineses del sud. Le mandarin ha
conquisite sempre plus grande partes de China. Hodie, le
governamento communista ha promote le lingua franc mandarin a
lingua del tote China, malgrado que le mandarin es
considerabilemente differente de omne dialectos chinese.
Un exemplo de LINGUA FRANC SLAVE es le RUSSO. Russia ha
acquisite un grande imperio per annexion de multe populos
non-russe e non-slave. In le USSR le populos annexe figura
como republicas autonome. Le populo parla su linguas
regional, ma le lingua del cultura de omne republicas
autonome es le russo, si que le russo functiona como lingua
franc de un population de plus que 200 milliones.
Le LINGUA ARABE expande se, ab le costa del Oceano Indian,
verso le Grande Lacos de Africa, et ab le Sahara al Sudan, per
medio de pastores, mercantes e razziatores de sclavos. Le
impacto del arabe al linguas native produce un hibridation
typic. Con le lingua "bantu" multo diffuse, le arabo amalgama
se al lingua franc SWAHILI, con scriptura arabe. Con le linguas
semi-nomades inter Sahara e Sudan, le arabo hibrida se a due
linguas franc: fulani e haussa. Le colonisatores european
patronisava le diffusion del linguas franc arabe et usava les
como linguas de administration in vaste territorios. Inter le
tres, swahili faceva le plus grande progresso.
Le autor del presente studio cognosce un excellente film
intitulate "UHURU" (= libertat), parlate in swahili, per
actores appertinente al communitate mundial del Rearmamento
Moral. Le presidente del Kenya, Yomo Kenyatta, ha introducte
swahili como lingua official de su pais - e le ulterior chances
de expansion de swahili es favorabile.
Durante le periodo MEDIEVAL, majormente in NORD-ITALIA, un
mundo de statos-citates developpa le splendores cultural de
Venetia, Florentia, etc. In curso del developpamento cultural,
le DIALECTO toscan supera omne altere dialectos italian. Le
carriera del TOSCANO es comparabile al carriera del greco
attic, como nos va vider in le tractamento del grec lingua
franc (koin‚). Le TOSCANO debeva pagar le mesme precio pro su
diffusion victoriose, como le greco attic. Como le greco attic
transformava se in koin‚, le toscano transforma se in un lingua
hibrida, incorporante multe elementos estranie, e
simplificante se considerabilemente, per marinos de Venetia e
Genua, per mercantes de Florentia e Pisa. Le toscano hibrida
supervive le independentia del statos-citates. In le seculo
dece-sexte, le toscano hibrida deveni le lingua de servicio
tanto del flotta ottoman, quanto del adversari flottas
venetian e genuese. In le seculo dece-none, le mesme toscano
hibrida es le lingua de servicio del flotta austro-hungare. Le
toscano hibrida recipe le nomine historic "LINGUA FRANCA", le
qual deveni le nomine generic de omne linguas hibrida. In le
lingua franc toscan, in le Levante, le base italian es quasi
interrate per le carga del apportos estranie.
Plus tarde, le francese lingua franc reimplacia le lingua franc
italian. A partir del regno de Louis XIV (1643-1715) le Francia
supera su principal competitor, le monarchia de Habsburg.
Alora le cultura francese comencia a exercer attraction al
populos. Quando pois Napoleon conquire un imperio super le
decadente poter del statos-citates, le imperio de Napoleon
demonstra se non solo como fortia militar, ma tamben como
factor cultural. Resultato: le lingua francese establi se como
lingua franc del central parte del mundo occidental, e succede
extender su domination fin al lontan extremitates del imperios
ex-espaniol et ex-ottoman. Le subsequente eruption del
nationalismo german et italian non pote eliminar
substantialmente le influentia francese. Tamben hodie le
lingua francese es ancora lingua de diplomatia (insimul con le
lingua anglese) - es lingua auxiliar del viagiator in Belgio,
Swissa, Espania, Portugal, America Latin, Canada, Rumania,
Grecia, Syria, Turkia, Egypto et in multe nove statos de Africa.
Naturalmente, le francese como le italiano, debeva pagar le
precio de su expansion con simplification e infusion de
parolas estrenie. Il es ver, que multe franceses culte
considera le lingua franc francese como multo inferior al
francese pur; esto es un question de gusto. Nos vole
simplemente constatar, que per medio del lingua franc francese
un multitude de homines comprende se, homines qui non pote
apprender un lingua tanto difficile, como le francese litterari.
Le autor del studio presente ha le experientia, que le
estranieros, parlante francese, parla un lingua multo plus
vicin al lingua franc francese, que al francese litterari. Le
triumfo del francese es le triumfo del lingua franc francese,
e non del francese litterari.
Tamben in tempore recente on observa le formation de un nove
lingua franc francese, "franglais", parlate per le turistas
american, anglese, indian, australian etc. Ora, le lingua franc
es un progresso pro compler le mission del lingua, proque le
lingua franc es un medio de comprension plus efficiente que le
lingua litterari.
Le efficientia pro comprension, tamben al costo del puritat,
era sempre essential pro le successo del lingua, como
demonstra le carriera cultural e historic del akkadiano, del
arameico, del greco e del latino. In lingua, como in elevation
de animales e plantas, le racia pur es inferior al hibrida. Le
lingua hibrida es superior al lingua pur.
Le lingua franc anglese es le resultato del expansion militar,
politic e commercial de Anglaterra. Le lingua anglese
establiva se como lingua franc nord-american, del subcontinente
de India, de Australia, e de multe altere paises de Asia et
Africa. In consequentia de tal gigantesc expansion, tamben
altere paises del Oriente Extreme, non dominate per Anglaterra,
ha acceptate le lingua franc anglese, pro uso plus o minus
extense, como China e Japon. Naturalmente, tal expansion non
era possibile sin simplification e infusion de parolas
estranie. - Le simplification culminava in le "pidjin",
anglese de China, que, de facto, es un chinese colloquial in
mascara anglese.
Le anglese avantia a lingua diplomatic, in paritate con le
francese; tamben post le liquidation del Imperio Britannic, le
anglese remane in curso como lingua franc in omne partes, ubi
illo era introducte anteriormente; in INDIA le anglese lingua
franc es le sol medio de comprension inter le populos de
India, parlante 16 major e multe minor linguas native. Un
grande numero de jornales e revistas in India es publicate in
lingua anglese.
Le anglese es electe como lingua del aviation mundial. In
nostre epoca le anglese es le lingua franc le plus diffuse. -
Poco postea veni le lingua franc francese.
Un lingua franc hollandese es usate, como lingua popular, in
Sud-Africa, sub le nomine "AFRICAN". Altere lingua franc
hollandese es in uso in Indonesia. Le intelligentia dominante
parla "jampur", que es un hibrida del indonesiano con
hollandese, per que le intelligentia es educate in scolas e
universitates hollandese.
Per tanto, le radices del anglese, francese e hollandese non
son sufficientemente solide in le paises, que possede
civilisationes antique e linguas altemente developpate, como
China, Japon, India e paises islamic. Anglese, francese e
hollandese son in concurrentia inter se e con le espaniol.
In consequentia, necun de este linguas pote devenir lingua
franc del tote mundo. Ya, il es evidente, que le lingua franc
mundial debe esser inclusive, debe continer omne linguistic
elementos commun a este tres principal linguas e evita le
esoteric elementos particular tanto del anglese que del
francese et espaniol. Per tale processo on arriva al lingua, in
que nos scribe este essayo.
* * * * * *
Cap. 3 - DEL LINGUA FRANC AL LINGUA UNIVERSAL
In le capitulo precedente nos ha demonstrate, que ex le
contacto de populos parlante linguas differente, eveni linguas
franc. Ora, in le gremio de un civilisation coexiste diverse
populos, e per lor contactos un lingua franc developpa se
rapidemente. Alcun linguas franc developpa un expressivitate,
flexibilitate et eufonia non inferior al linguas regional - e
in plus, un simplicitate e facilitate considerabilemente
superior al linguas regional. Simplicitate e facilitate es
qualitates preciosissime pro omne usatores, specialmente pro
administration, organisation, propaganda, religion et
ideologia inter homines, parlante differente linguas regional.
Le homines comprende et assimila le pensatas communicate plus
rapide- o plus profundemente, si le pensatas son expresse
simple- e facilemente. Pois, le absentia de super-subtilitates
regional in le lingua franc es un immense avantage.
Ora, le culmination politic de un civilisation es le stato
universal, que include et uni omne statos regional. Omne
participantes del mesme civilisation veni assi reunite in un
organisation firme, in forma de un federation stricte, con un
potente governamento central. Le Stato Universal besonia un
lingua commun, comprensibile a omne citatanos, pro su armea, su
administration, su jurisdiction, su diplomatia etc. Il es
natural e le historia testimonia, que le autoritates del Stato
Universal accepta e promove le lingua franc maxime diffuse al
rolo e dignitate de lingua official del Stato. Per este
promotion, le lingua franc deveni lingua universal. Este nomine
es justificate per le facto, que le Stato Universal representa
le civilisation universal de su epoca: e le lingua franc
officialisate deveni le vehiculo historic del civilisation
universal: tamben lingua litterari e scientific. Le lingua
franc, nunc lingua universal, supervive le governamento - e
mesmo le stato - que lo ha officialisate.
Quando conquisitores semi-civilisate occupa le territorio de un
Stato Universal, le conquisitores adopta non solo le cultura
del pais conquisite, ma tamben le lingua, que es le vehiculo
del cultura. Le lingua inculte del conquisitores non pote
functionar como vehiculo de un cultura superior. Ora, si le
Stato Universal ja ha introducte un lingua universal o, al
minus, ha un lingua franc multo diffuse, le conquisitores ha
interesse de dar a este lingua le promotion a lingua universal.
Le fundatores de quasi omne Statos Universal - e introductores
de linguas universal, es HOMINES DE 'MARCA', homines del
periferia, del zona de confinio.
Ja le akkadianos era vicin a Sumeria; Hamurabi, le introductor
del akkadiano, era homine de 'marca' de Sumer-Akkad. Pois le
armeos, autores del arameico, veniva ex le confinios de
Sumer-Akkad. Quando Sumer-Akkad era decadente, et intertanto le
Medo-Persian Stato Universal era nascente, le introductores
del armeico como lingua universal era homines de marca del
Sumer-Akkad decadente. Postea Filippo de Macedonia e Alexandro
le Grande, introductores del koin‚ grec como lingua universal,
era homines del marca del cultura grec. In modo analoge le
Romanos, introductores del latino, era homines de marca, vicin
al Stato Universal Hellenic de Alexandro. - Son sempre homines
de marca, vicin et in intense contactos con le mundo ultra le
confinios. De este mundo vicin semicivilisate veni homines,
penetra in le vetule stato, apporta nove elementos lingual e
practica linguas franc. Quando pois le plus dinamic homines de
marca succede establir e conquirer un Stato Universal, illes
favora le introduction del nove lingua franc como lingua
universal official. ECCLESIA UNIVERSAL equalmente favorisa e ha
un clar interesse a un lingua universal. Quando grande
civilisationes incontra se, ex le incontro pote nascer
religiones superior; e le religiones superior incorpora se in
un "ECCLESIA UNIVERSAL".
Quando civilisationes con forias differente incontra se, e le
civilisation plus forte subjuga le civilisation anterior plus
debile, le populo del civilisation ruinate cerca e trova
consolation in le campo spiritual. Al collapso del mundo
exterior on responde con le intense cultivation del mundo
interior.
Le quatro religiones superior existente: (cristianismo, islam,
buddhismo e hinduismo) son fructos del agonia del
civilisationes oriental, (syrio-arameic et indian) distructe
per le attacco del civilisation hellenic de Alexandro e de
Roma, heredes del hellenismo. Assi, le ruina de un civilisation
prepara e produce un nove specie de Stato Universal, tamben
purmente spiritual, del ECCLESIA UNIVERSAL.
Ora, le Ecclesia universal es missionari: le Ecclesia vole
parlar ad omne populos parlante linguas differente - dunque ha
grande interesse, ha besonio de un lingua supranational. Nunc,
le historia documenta como le Ecclesia Universal ha adoptate
le lingua del Stato Universal, exprime su message in lingua
universal, pro attinger le plus grande publicitate possibile.
Le Ecclesia Universal missionari porta le lingua universal a
nove populos, apparente al horizonte del civilisation, e le
juvene populos impregna lor linguas regional con le lingua
universal. Post le extinction del Stato Universal, le Ecclesia
Universal (multo plus longeve que le Stato Universal) deveni
herede e depositario del lingua universal.
In nostre epoca un nove typo de fide appare: le IDEOLOGIA.
Ideologia es un fide que es testimoniate in maniera tanto
convincente, que id conquire le corde e le mente de altere
gente. Tamben le ideologia es missionari e ha pretentiones
universal. Dunque tamben le ideologias besonia un lingua
universal.
Le melior testimonios del VALOR INTRINSEC del LINGUA UNIVERSAL
es le messages del religiones superior expresse in lingua
universal. Le Nove Testamento e le operas del Patres de
Alexandria in GRECO UNIVERSAL (koine) es obras maestral, non
inferior al principal obras del litteratura mundial; este
scriptos attinge altissime qualitates artistic, como le Cantico
del Amor de Sancte Paulo (Prime Epistola al Corintios 13,
1-13). Le lingua universal anterior, le ARAMEICO era le
lingua, in le qual Cristo mesme exprimeva su revolutionari
message moral e spiritual, su nove conceptos, le quales
demandava un lingua flexibile et expressive - e le arameico lo
era. - Tamben le TALMUD - un colossal enciclopedia del
judeos - es scripte in arameico.
In le prime lingua universal, le AKKADIANO, nos habe le leges
de HAMMURABI (in lingua multo precise) e le septanta litteras
diplomatic del faraon IKHNATON, trovate in Amarna, Egypto. Le
immense litteratura LATIN POSTCLASSIC non es scripte in le
lingua de CICERON, ma in latino universal, latino simplificate
e inricchite per elementos estranie, con un precision et
expressivitate certemente non superate per necun altere lingua.
Nostre CONCLUSION es que le lingua universal, como medio del
expression universal, es sensibilemente superior al linguas
regional. Per exemplo, plure parolas del greco universal
(koine) usate per le Nove Testamento, possede un precision
quasi intraductibile: LOGOS (transhuman realitate spiritual,
principio creatori) METANOIA (cambia - mento radical de corde e
mente) etc. Alcun misinterpretationes del Nove Testamento
proveni ex le traductiones insufficiente de tal parolas. Pois,
durante le floration del latino universal, on considerava le
linguas regional como absolutemente inferior al lingua
universal latin.
Lassa nos ora tractar le quatro historic LINGUAS UNIVERSAL
Cap. 4 - AKKADIANO, le prime Lingua Universal
Secundo le testimonio del archeologia, SUMERIANOS es le prime
populo cognite, que succede crear un civilisation solidemente
establite per melioration de paludes in le plana del
TIGRIS-EUFRATE. Le labores de bonification et irrigation
require organisation e governamento. Le production de grande
quantitates de grano stimula le commercio. Governamento e
commercio require notation e registration. Le sumerianos
inventa facer notas super oval discos de argilla per medio de
puncta de un stilo facte per fission de canna. Pois on exsicca
le discos al sol e coce los in furno, si que le discos con le
notas deveni quasi indestructibile. Le puncta de stilo era
obliquemente taliate, si que le stilo faceva signos plus-minus
cuneiforme. Le prime discos supervivente presenta ancora
pictural signos. Pois le pictural signos transforma se, poco a
poco in fonetic scriptura, in le qual un signo cuneiforme
significa un sillaba. Le scriptura sumerian possede plus que
300 signos.
Le AKKADIANOS era un populo seminomadic del Steppa Arabic, que
faceva un commercio vivide con le sumerianos e con altere
populos del Crescente Fertile. Al initio le akkadianos excambia
lor productos de pastoralismo contra le productos del
agricultura e del artisanato. Pois, illes comencia tamben
mediar le productos de un citate al altere, e tamben al altere
populos del Steppa Arabic.
Durante tal activitate, le akkadianos inricchi lor lingua con
parolas de omne citates e populos, si que le akkadiano
comencia a devenir un lingua franc inter le Crescente Fertile e
le Steppa Arabic. In le capitulos 2 e 4 nos ha viste, como le
akkadianos coalesce, cresce insimul con le sumerianos e
civilisava se. Le akkadianos apprendeva scriber lor lingua con
le signos cuneiforme del sumerianos. Subsequentemente le uso
del akkadiano - lingua plus efficiente - supera le uso del
sumeriano, tamben como lingua de conversation quotidian.
Equalmente in le nucleo de Sumeria, le akkadiano reimplacia le
sumeriano como vehiculo del civilisation. Poco a poco le
sumeriano restringe se al rolo de lingua ceremonial e
liturgic. HAMMURABI (1730-1685) (cf.cap. 2) promove le
AKKADIANO al dignitate de lingua official de su Stato Universal.
Assi le akkadiano deveni lingua universal in le tote Medie
Oriente apertinente al Stato Universal Sumer-Akkadian, e
deveni generalmente usate pro administration, commercio,
diplomatia, litteratura, scientia etc. Le lingua akkadian
conquire tamben le paises vicin, per exemplo ELAM, que
appertine al Stato Universal solmente in le periodo de su
culmination politic. Plus tarde, quando Elam recupera su
independentia, le elamitas continua a usar le akkadiano como
lingua official, non solo pro administration, ma tamben pro
contractos e negotios private. Anque post le morte de
Hammurabi, quando le Stato Universal dismembra se in statos
successori sub le dominio de non-semitic intrusos (hittita,
hyksos, kassita e mitannian) le semitic akkadiano continua a
servir como lingua universal durante sex seculos in plus - e
gania su plus grande triumfos.
Quando le Nove Imperio Egyptian extende su domination super
Syria, le governamento de Egypto - cognite como xenofobe
adopta le lingua akkadian, insimul con le scriptura cuneiforme,
como lingua de diplomatia con poteres estranier. In le archivo
del faraon Ikhnaton on ha trovate septanta litteras scripte
super discos de argilla in scriptura cuneiforme, in lingua
akkadian - un prova absolute, que le akkadiano functionava
como lingua diplomatic. De plus, durante le tirannia del
intrusos, multe akkadianos emigra e porta le lingua akkadian
ad altere paises. Abraham e su parentes era inter iste
emigratos. Illes portava le lingua e cultura akkadian a Syria,
Palestina et Egypto. (cf. Genesis 11, 31-32 e 12, 1-9), ubi le
akkadiano era cognite solmente poco como lingua franc. In
consequentia, le linguas canaanita e arameic inricchiva se con
elementos akkadian. Le arameico es tanto penetrate per le
akkadiano, que on pote considerar le arameico como 'secunde
edition' del akkadiano.
In su periodo de lingua franc, le akkadiano habeva multe
dialectos considerabilemente differente. Quando HAMURABI
promoveva le akkadiano a lingua universal, le autoritates e le
litteratura institueva un akkadiano standard. Pois, post le
dismembramento del Stato Universal, con le passar del seculos,
tamben le akkadiano standard divide se in linguas regional,
inter le quales le assyro-babylonian es le plus cognite.
Le frase biblic: "Tote le terra habeva un lingua e le mesme
parola". (Genesis 11,1) pote esser considerate como un
testimonio pro le existentia de un lingua universal parlate in
tote le mundo practicamente cognite e transversabile. Pois le
scriptor compilavale texto secundo documentos e traditiones
contemporan con le Sumer-Akkadian Stato Universal, le scriptor
parla, sin dubio, del lingua akkadian, que era, durante le
secunde millennio a.Cr. le lingua universal del mundo
civilisate. Il es evidente, que le scriptor usa le expression
'le tote terra' in le senso del 'mundo civilisate' perque
narration biblic comencia in le pais de origine del
civilisation, inter le Tigris e Eufrate. Le confusion de
linguas, mentionate in le mesme capitulo del Genesis, es un
evidente echo del irruption de barbaros in le Stato Universal,
post le morte de Hammurabi: alora le lingua universal akkadian
debeva querellar con linguas barbare, portate per le intrusos
in le relicte dominio del Stato Universal. Assi, le citationes
ex Genesis pote esser le persistente echo de un lamento pro le
destruction del utilissime linguistic unitate per le barbaric
linguas. Le destruction del "Turre de Babel" pote esser le
simbolo del destruction del Stato Universal, pro que le
destruction era un immense catastrofe pro le population, nam
le Stato Universal era garante e simbolo de pace et ordine. Le
construction del Turre de Babel, in le folklore, es le simbolo
del immense effortio del Stato Universal pro un civilisation
constructive.
Es un facto historic, que tradition e documentos akkadian ha
fortemente influite super le Vetere Testamento, que es
fundamento del civilisation cristian.
Assi, le influentia del akkadiano vive ancora, per le Vetere
Testamento, in nostre civilisation.
* * * * *
Cap. 5 - ORIGINE E CARRIERA del ARAMEICO UNIVERSAL
Nos ha viste, que inter 3000 e 2000 a.Cr. le akkadianos
infiltrava se in Sumeria. Subsequentemente inter 2000 e 1000
altere nomades semitic, veniente ex le Steppa Arabic, invade
le Crescente Fertile: le arameos in le centro, le hebreos in le
ala sud-west, e le chaldeanos in le ala sud-est. Le populo
arameo era le plus numerose e le maxime dinamic. Arameos
penetra profundemente, retene lor lingua original, assimila le
civilisation ex Fenicia, Syria, Canaan et Assyria, e developpa
un grande civilisation proprie, nominate "syrio-arameic".
Stimulate per le Fenicios, le arameos developpa un scriptura
alfabetic de lor lingua, le qual deveni le matre de omne
scripturas alfabetic.
Tamben le original lingua del hebreos era parente, on pote
dicer: un dialecto arameic. In Canaan le lingua semitic
canaanita era currente ja desde mille annos ante le invasion
del hebreos, insimul con un civilisation altemente
developpate, como demonstra documentos de UGARIT.
Post le establimento in Canaan le hebreos assimila le
civilisation del canaanitas, vive e coalesce con le canaanitas
(como le akkadianos coalesceva con le sumerianos), intermarita
con le canaanitas, apprende parlar canaanita e dismemora lor
proprie lingua. Le VETERE TESTAMENTO es scripte in lingua
CANAANITA. Secundo le tradition del hebreos le patriarcas
hebraic era apparentate con le arameos e maritava feminas
arameic. Le patriarca Jakob es nominate expressivemente 'un
arameo errante era mi patre' (Deutoronomio 26,5). Alcun seculos
plus tarde le hebreos abandona le lingua canaanita e reveni al
original lingua del atavos koine al arameico.
Un fortuna pro le civilisation, le lingua e le alfabeto arameic
veni per le conquestas assyrie. Assyria elimina le politic
independentia de omne populos parlante arameico e canaanita, e
expande su imperio super vaste territorios, tamben super le
territorio del Sumer-Akkadian Stato Universal.
Subsequentemente mercantes arameic penetra in omne partes del
imperio assyrie, et in le territorios adjacente, e dissemina
lor civilisation, lingua e scriptura alfabetic. Secundo
evidentia historic, le cultura e lingua del arameos conquire e
regania continuemente terrenos contra le linguas assyrie e
akkadian. Anque le alfabeto arameic supera le difficile
scriptura cuneiforme. Le arameico paga le precio de su
expansion per simplification et assimilation de multe parolas
estranier. - Assi le arameico deveni rapidemente le lingua
franc del Crescente Fertile e del territorios adjacente. In le
vetere communitates de Assyria le numero de personas parlante
arameico tosto supera le numero del personas parlante
assyrio - un lingua apparentate con le akkadiano. Quando un
arameo recipe un disco scripte in cuneiformes, ille sovente
adjunge un memorandum in arameico. Archeologos ha trovate, sub
le ruinas de edificios assyrie, tal discos cuneiforme +
arameic. Pois, tamben in affares public on usa ambe linguas.
Arameic scribas son nominate pro officios governamental. Un
fresco datate ab le era assyrie in Til-Barsip (super le cubito
del Eufrate) representa un par de secretarios, stante vicin,
facente notas, le un super un disco de argilla in cuneiformes,
le altere super folio de papyro o pergamena, in alfabeto
arameic. On ha discoperite bilingue scriptos in arameico et
akkadiano. Ante le fin del septime seculo a.Cr. le arameico ha
supplantate le akkadiano como lingua diplomatic, ben que le
akkadiano habeva servite como lingua diplomatic durante al
minus mille annos.
Nos ha un littera del rege Adon de Fenicia, scripte in arameico
al faraon de Egypto, demandante adjuta contra le babylonianos.
In le curso del ultime millennio a.Cr. le colonos arameic in
Syria, poco a poco, impone lor lingua super le colonos hittita
e filistrin, pois tamben super le canaanitas native, e super le
hebreos parlante canaanita. Le lingua canaanita (= hebraic del
Vetere Testamento) cade in disuso in le quinte seculo a.Cr.
Jam in le quinte seculo le arameico es parlate e scripte in
Judea.
De facto, le civilisation syrio-omareic absorbe e substitue le
civilisation sumer-akkadian e le subsequente civilisationes de
Babylon et Assyria, que habeva durate tres millennios. Le
efficientia del civilisation syriaco-arameic es un impressive
action de assimilation cultural - como plus tarde le
assimilation cultural greco-roman.
Totevia nos cognosce plure factos e rationes historic pro le
efficientia assimilatori del arameico. Populos parlante
arameico ha incirculate Babylonia inter le secunde e prime
millennio a.Cr.. Le arameos mesme infiltra se al nord-west de
Babylon inter le secunde e prime millennio a.Cr.. Le arameos
mesme infiltra se al nord-west de Babylonia, inter Tigris e le
alteplano de Iran. Le chaldeanos, parentes del arameos,
establi se in le frontiera meridional de Babylonia. Este
populos parlante arameico son reinfortiate, quando le armea
assyrie deporta un multitude de populos parlante arameico ex
Syria e Palestina. - De plus, le lingua akkadian es ex le mesme
familia semitic, como le arameico, de maniera que le
akkadianofones non ha difficultate ad apprender e usar le
arameico. Tamben le alfabeto arameic era multo attractive al
populo, nam es enormemente plus simple e plus clar que le
cuneiforme. - Este circumstantias explica le successo del
civilisation syrio-arameic in inundar et assimilar le
civilisation sumer-akkadian.
Le attraction del syrio-arameic civilisation al populos de Iran
es plus remarcabile, proque le linguas del Iran non pertine al
gruppo semitic, sed al gruppo indo-europan. - Le civilisation
syriaco-arameic habeva plus positive influentia, proque le
civilisation syrio-arameic era pacific et avantiava sin
aggression militar; - exactemente como postea le civilisation
grec in Roma. Le civilisation syriaco-arameic, militarmente
victe, supera le victores iranian (medo-persianos) per rationes
cultural, et in parte anque per argumentos lingual. Le
civilisation syriaco-arameic expande verso le oriente fin a
West-India e Asia central.
Post le interregno del barbaros, que seque le cadita del Stato
Universal Sumer-Akkadian, le Medo-Persianos ex Iran ha reunite
le derelicte dominios del statos successori, e ha adjuncte
altere statos - tamben Egypto - conquisite.
Tres linguas
Le medo-persianos concedeva curso official a tres linguas: al
elamita, al medo-persiano et al assyro-babyloniano (ultime
stadio del akkadiano). Omnes tres era scripte in cuneiformes.
Le administration e le vita public non functionava
satisfaciente con le tres linguas. Assi le governamento del
Stato Universal Medo-Persian debeva recognoscer al latere del
tres linguas (mal functionante) tamben le arameico de longe
functionante como lingua franc. De facto ARAMEICO deveniva le
sol Lingua Universal del Stato Universal Medo-Persian, incluse
tamben Anatolia et Egypto, in le quales le arameico non era
site in uso como lingua franc, popular.
Le civilisation syriaco arameic recolta un grande victoria
cultural e linguistic super le constructores del Stato
Universal Medo-Persian, que in fin prefere le uso del aramaico
al uso de lor proprie lingua. Lingua et alfabeto arameic ha le
iranian populos in le campo del civilisation syrio-arameic.
Como lingua universal de Stato Universal Medo-Persian, ARAMEICO
recipe un forma standard, le 'ARAMEICO UNIVERSAL'. Ante le fin
del octave seculo a.Cr. le arameico universal reimplacia le
local dialectos in omne documentos et inscriptiones official.
Le arameico displacia le akkadiano e le scriptura cuneiforme
tanto completemente, que illos es dismemorate, passa in
oblivion total; e quando post millennios le discos scripte in
cuneiformes veni excavate, necuno poteva leger los, e le
historia de Sumer, Akkad, Assyria e Chaldea semblava perdite.
Solmente in nostre epoca on succedeva decifrar le cuneiformes
e discoperir le akkadiano, prime lingua universal del mundo.
Sub le regimento medo-persian, officiales parlante iraniano
dicta le litteras e documentos a bilingue secretarios, qui
traduce e scribe le iranian parolas in arameico. In Egypto,
officiales medo-persian usava le arameico in lor
correspondentia con egyptianos e tamben inter se mesme. Textos
arameic, datate ab este epoca, es trovate in omne partes de
Egypto. Cinque cento documentos scripte in arameico es
excavate in Persepolis.
Le conquesta del lingua arameic es ancora superate per le
conquesta del scriptura arameic, que era adoptate pro scriber
linguas de multe famillias differente. Le alfabeto arameic
diffundeva verso est, a traverso Iran, le bassino
Oxus-Jaxartes e Panjab, fin al marcas septentrional de China.
Ancora in nostre tempore le alfabeto arameic es usate pro
scriber le linguas mongole manchu.
Le disfacta del Stato Universal Medo-Persian per ALEXANDRO le
GRANDE, era un colpo durissime contra le arameic lingua
universal, perque le arameico perdeva su dignitate de lingua
official et era reimplaciate per le greco universal (koin‚),
como lingua official in omne statos successori hellenic del
Stato Universal Medo-Persian. Durante le seculos sequente, le
arameico universal deveni hibridate per le intrusion del
hellenismo; le arameico standard divide se in diverse
varietates regional.
Arameico possedeva ancora un vitalitate surprendente. Tamben
durante le periodo de adversitate, le arameico continua
avantiar in Palestina al costo del canaanita. Assi circa le
medie parte del libro de Daniel in le Vetere Testamento
(publicate ca. 164 a.Cr.) es scripte in arameico. Tamben le
lingua materne del galileos, durante le epoca de Cristo, era le
arameico, pro que le arameico era parlate ancora in tote le
Medie Oriente, ben que le koin‚ ja comenciava conquirer le
Oriente.
Le historico judaic Josephus Flavius testimonia, que in este
epoca le Oriente habeva due linguas semi-universal: Josephus
ha scripte su libro del guerra romano-judee in arameico 'pro un
medie parte del humanitate' (como dice Josephus) e pois
traducte su libro in koin‚ pro le 'altere medie parte del
humanitate'. - In arameico palestinian es le traduction del
Pentateucho (le cinque libros de Moses) per le samaritanos, e
le Talmud de Jerusalem.
Quasi mille annos de domination et influentia litterari
hellenic non poteva supplantar le arameico. Quando le moslem
arabes resuscita le civilisation syriaco-arameic in le spatio
del extincte Stato Universal Medo-Persian, le soror arabic del
arameico face un carriera simile al arameico: Ella substitue
tamben le greco universal in le provincias oriental ex-roman.
Le arameico, reincarnate in su soror arabic, retorna plus vive
que jamais e supplanta su supplantator - un bravura unic in le
historia del lingua universal. Pois le lingua arabic conquire
vaste partes de Asia e Africa. Con su vitalitate - hereditage
del arameico indestructible - id comencia a formar tamben
linguas franc seme-arabic, como le swahili, le haussa, le
fulani.
Un altere exemplo de reincarnation del arameico es le lingua
canaanita, usate ora como lingua official del Stato de Israel
wirt-sub le nomine 'hebreo'. Duo dialectos del arameico servi
ancora al judeos como linguas liturgic. Le spirito del
arameico, per medio del Vetere Testamento, permea ancora
nostre linguas moderne. Tamben le koin‚ del Nove Testamento,
del Septuaginta, de Josefus Flavius e del Patres Christian de
Alexandria continua le sintaxe, le metaforas e metonimias del
arameico, si que nos pote considerar tal koin‚ como arameico in
mascara grec - tanto le continuitate inter arameico e koin‚ es
firmemente establite.
Ya, in le cursa longe, sovente un outsider deveni victor. In le
Stato Universal Medo-Persian le amareico era un outsider
absolute contra le persiano, le elamita e le neo-babyloniano
(successor del akkadiano), favoritos del vincitores. In nostre
epoca multe amicos de un lingua universal pensa al promotion
del anglese al lingua universal, durante que le lingua franc
emergente del 27.000 parolas universal es ancora incognite. Le
autor crede, que este lingua franc incognite va repeter le
bravura del arameico e devenir LINGUA UNIVERSAL.
Cap. 6 - GRECO UNIVERSAL (KOINE)
Nos ha le fortuna de posseder un description autentic del
nascentia del koine per un observator contemporan, habitante
in Athenas. Su nomine non es cognite - on nomina le 'Auctor
Atheniensis Anonymus'. Concernente le nascentia del Koine ille
scribe, que circa le medietate del habitantes de Athenas
era estranieros: vinti percentos estranieros libere
habitantes de Athenas, vinti percentos sclavos, e dece
percentos commerciantes ex omne paises del mundo. Con tal
population le athenienses habeva lor aures constantemente
bombardate per omne linguas del terra - e respondeva prendente
un expression ex un lingua e altere parola ex altere lingua. In
tal ambiente le grecos mesme arriva a parlar un greco multo
mixte.
In este description, facte in le quinte seculo a.Ch. nos pote
observar le fortias irresistibile, que transforma un lingua
regional, ma troppo complicate e difficile pro estranieros, in
un lingua franc comprensibile e usabile per estranieros. Ben
que le transformation ha origine in Athenas, le koine tosto
supplanta le numerose non-attic dialectos de Grecia,
jelosemente preservate como signos de distinction e de
character regional. Poco a poco le koine deveni le sol lingua
popular de tote Grecia. Pois le koine conquire rapidemente
tamben le maritime citates de Asia Minor, Syria, Palestina,
Italia, Francia et Espania, facilemente attingibile per le grec
navigatores, commerciantes etc.
Le grande fortuna del koine veni per le imperial aspirationes de Macedonia.
Le Macedones parlava un lingua regional comparabile al
dialectos grec, si que le koine non era un lingua estranie pro
illes. Philippo de Macedonia adopta le civilisation grec e le
koine como lingau del stato pro administration et armea de
Macedonia. Post le morte de Philippo, su filio Alexandro
conquire le Oriente fin a India et introduce KOINE in omne
partes, como lingua official del Stato Universal Hellenic de
Alexandro. Assi koine deveni lingua universal de un Stato
Universal, que include quasi tote Europa civilisate e tamben
Asia civilisate fin a India. In Levante, koine era le lingua
universal del administration durante quasi mille annos - a
partir del generation de Alexandro fin al septime seculo post
Cristo, quando le moslem arabes invade le splendide citates
grec, fundate per Alexandro e su successores. Koin‚ temben
pro le Romanos.
In Beyrut florava durante seculos un scola de lege, in que
tamben le juristas roman parlava e scribeva in koine, como
demonstra lor obras supervivente. - Le leges promulgate per
Justiniano - usate tamben hodie, es scripte in koine. Le
imperator roman Marco Aurelio ha scripte su meditationes in
koine.
Historic documentos prova, que koine ha penetrate tamben in le
mundo non-civilisate e semi-civilisate ultra le frontieras
septentrional de Grecia, tamben in le spatio de Russia.
KOINE ha capturate tamben ROMA, como lingau del homines culte,
ab le tertie seculo a.Ch. usque al tertie seculo post Christo.
Le romanos non cercava displaciar koine in alcun pais, ubi
koine era lingua del populo, o del administration e del
negotios. In altere paises koine remaneva - par con le latino,
specialmente in le region del Adriatico -. In le central
administration del Stato Universal Roman, koine functionava
con equal derecto con le latino. Le cancelleria imperial era
organisate in due sectiones parallel: KOINE e LATINO, - si que
le publico poteva tractar affaires, con le autoritates
imperial in le un o altere lingua secundo su selection. Assi
Roma manifestava su tributo al genio grec, al qual Roma debeva
su cultura.
Ben que CHRISTO parlava arameico, su apostolos debeva exprimer
le message de Christo in KOINE pro facer lo accessibile al
mundo occidental. Sancte PAULO e su collaboratores parlante
koine, poteva evangelisar omne citates grec del Oriente e le
tote mundo occidental fin a Espania. Le Nove Testamento, le
Septuaginta, le obras del Patres Christian de Alexandria son
scripte in koine. - Postea koine gania le rolo de lingua
liturgic, teologic e administrative in Ecclesia grec del
Christianitate ortodoxe; este rolo perdura ancora hodie.
Este uso per le Ecclesia developpa KOINE pro le linguage
spiritual e litterari. Le vocabulario del KOINE deveni le
incarnation linguistic del civilisation christian. Un parte
considerabile de nostre moderne vocabulario spiritual veni ex
le koine.
KOINE era le lingua universal del tote mundo hellenic. Koine
face accessibile non solo le antique litteratura post-classic,
ma tamben le litteratura byzantin; et es un optime introduction
tamben al moderne greco colloquial e litterari.
Durante le prime millennio p.Ch. on poteva expectar que koine
vaderea devenir lingua popular del tote mundo civilisate, nam
koine era jam in multe partes de Europa et Asia. Totevia, este
expectation non se ha confirmate. Un lingua outsider, le latino,
ha incorporate un grande parte del vocabulario del koine e ha
transformate se in GRECOLATINO.
Pois le greco-latino, protecte e promote per le autoritates del
Stato universal Roman, displacia le koine, poco a poco, in
omne partes del Stato Universal, con exception de Grecia e del
Ecclesia Ortodoxe.
Cap. 7 - LATINO UNIVERSAL (GRECO-LATINO)
Le latino universal ha un historia ininterrupte, que comencia
ab le tempore, quando koine e latino era le due linguas
official del Stato Universal Roman.
Le nascentia del latino universal es analoge al nascentia del
greco universal. Le phenomeno descripte per le Auctor
Atheniensis Anonymus repeteva se in major dimensiones, in Roma,
capital del Stato Universal Roman, e tamben in le centros del
provincias occidental del Stato. Estranie commerciantes,
diplomaticos, viagiatores, missionarios, artistas, artisanos
etc. invade Roma ancora plus fortemente que Athenas ante un
mediemillennio. Le latifundios e le ric patricios importa
sclavos estranie in multitudes, comparabile al estranie obreros
qui veni laborar in le industrias de West-Germania e Swissa.
Le parte preponderante del sclavos era prisioneros de querra,
inter le quales era multe litteratos. Pro omne estranieros le
lingua latin era troppo difficile. Non essente capace
apprender le complicate declination classic, on usava
simplemente le 'caso grammatic', le ablativo, que es in le
discussion le plus frequente, et exprimeva le altere casos per
prepositiones. Simile processo vice le conjugation del verbos.
Ergo toto veniva simplificate, e parallel al simplification
veniva un introduction de elementos lingual estranie.
Grande parte del ARMEA consisteva de mercenarios estranie semicivilisate, qui parlava un latin con omne simplificationes e nove elementos ex lor linguas. Tamben bon parte del empleatos
public consisteva de estranieros, specialmente in le servicios
inferior. Assi eniva le latin simple tamben in le officios.
Post le concession del derecto civil al habitantes del
provincias, un multitude de immigrantes parlante linguas
diverse, inunda le central parte del Stato Universal e
transforma Roma in un crucibulo de linguas. In le fusion le
metallo le plus preciose era le KOINE. Post le annexion de
Grecia per Roma, preceptores grec litteralmente inunda Roma.
Quasi omne familias benestante habe lor grec preceptores-
educatores. Multe eruditos grec funda scolas e ha scolares
numerose. Preceptores, educatores et eruditos insenia in
koine, e lor discipulos apprende, con le artes e scientias, un
multitude de parolas grec, que exprime conceptos non existente
in lingua latin, si que tal parolas grec penetra mesmo in le
lingua scolar del discipulos. Le resultato es un forte
GRECISATION DEL LATINO.
In summa, le latino transforma se in un lingua plus ric in
vocabulario, plus simple in grammatica, in un greco-latino -
un lingua minus 'classic', minus 'pur' - e secundo le gusto del
puristas: minus elegante - ma certemente plus facile e
comprensibile, plus adaptate al nove situation. Tal lingua
merita le nomine LATINO UNIVERSAL, nam illo veni adoperate in
le administration, in le commercio, in le education, in le
litteratura e tamben in le armea, le parlamento, le diplomatia
et in le ECCLESIA e su scientias.
Este Latino Universal non es solo dominante de su tempore,
lingua maxime universal. Este lingua es tamben matre de omne
linguas cultural del futur scientias mundial - fin a nos.
Insimul con le granmatre grec, le latino nutri continuemente
con nove parolas le vocabulario tecnic moderne. Assi son multo
numerose le parolas greco-latin in le collection de nostre
vocabulario moderne, specialmente expressiones tecnic e
scientific international; e son in massa in le IED, le
Interlingua-English Dictionary del IALA, international Auxiliar
language Assocaition, fundamento del lingua, in que este
essayo es scripte.
Verso le occidente le romanos insisteva a presentar le latino
como linguistic medio litterari de transmission del cultura
grec.
Le cultura grec captura Roma ipse. Le litteratura latin deveni
un appendice al litteratura grec, ben que in veste latin. Le
comedias de Plauto e Terentio es quasi traductiones de
originales grec. Simile Vergilio su obras son in lor essentia
versiones latin de originales grec. E Grecia captivate ha
capte su victor roman, dava a Roma su cultura. Latino deveni
greco-latino. Le stilo litterari grecolatin es un sequentia
organic del stilo grec. De facto, cultura e lingua de Roma
deveni un parte del cultura hellenic. Cultura e lingua de Roma
cultural - e lingualmente adulte non es comprensibile sin le
original connexion historic con cultura e lingua grec. Un
cultura e lingua roman in se sufficiente ha nunquam existite.
Si on cerca divorciar le cultura e le lingua de Roma ab le
Hellenismo, illes deveni un non-entitate, sta in vacuo. - Le
moderne litteratura occidental tamben scripte in italiano,
espaniol, portuguese, francese, anglese, germano etc. es
solmente faciettas de un splendide gemma cristallisate ex un
'solution-matre' grecolation e polite per le culturas
successori. Nostre litteraturas occidental tamben debe lor
developpamento a un dar e reciper durante seculos. Assi
culturas e litteraturas occidental es un et indivisibile.
Differentias inter vehiculos linguistic es minus importante que
le spirito commun e le alte percentage del parolas e
structuras grammatic commun.
Le hodierne linguas romanic son nate ex le incontro e
hibridation del latino e grecolatino con le linguas provincial
del Stato Universal Roman e de su successores regional.
Le LATINO UNIVERSAL ha servite durante seculos pro unir le
mundo civilisate. Ben que un lingua universal non suffice pro
producer fraternitat, un lingua commun es al minus un medio de
intercomprension. In HUNGARIA, usque al anno 1840, le latino
era multo in curso, tamben al parlamento, proque in Hungaria,
in addition al hungaro 'magyar' on parlava septe linguas de
minoritates national: rumanian, serbocroato, slavono, italiano,
suabo, slovaco e rutheno. Le tension inter le nationalitates
deveniva explosive, quando le latino comenciava a mancar. Post
septanta annos de tension semper plus explosive; le resultato
era le disruption del stato de Hungaria. In POLONIA le stratos
culte continuava a usar le latino ancora plus longe que le
hungaros. Inter Polonia e Hungaria le latino serviva como
lingua de intercomprension, e le intercomprension transformava
se in amicitia profunde. Le amicitate inter poloneses e lituanos
es del mesme origine. Post le abolition del latino este
amicitate cade in oblivion.
Nos va tractar le situation hodierne del latino universal in le
quarte parte del studio presente.
Cap. 8 - NATURA E CONTINUITATE DEL LINGUA UNIVERSAL
Le medio de COMMUNICATION del PENSATA es, in prime linea, le
LINGUA; le lingua parlate e le lingua scripte. Como nos ha
demonstrate in le precedente capitulos, omne linguas universal
era linguas natural e genuin.
Altere medio de communication es le CODICE simbolic, como le
numeros e le signos matematic, le simbolos autostrata-
marcante; le codices international de vocabulos artificial coordinate
a conceptos commercial, industrial, turistic etc. Codices son
equalmente le ignos usate pro scriber musica e coreografia
(signos pro notar passos e figuras de dansa e balletto).
CODICES son tamben le si-nominate linguages artificial de
nostre tempore; illes son codices in forma de un lingua,
perque le linguages artificial coordina vocabulos artificial a
parolas e conceptos natural del linguas natural - exactemente
como le codices usate in matematica etc.
Nos ha viste supra, que omne linguas franc e linguas universal
es LINGUAS HIBRIDA. In minor grado tamben le linguas regional
es hibrida.
Contactos inter homines parlante linguas differente eveniva ja
durante tempores prehistoric. Le ancestres de nostre typo
human, le 'homines de Aurignac' (basse statura de circa 165 cm)
e le 'homines de Cro-Magnon' (alte statura de circa 190 cm),
ambes autores de splendide picturas in cavernas, era typos
differente, e lor linguas tamben era certemente differente.
Assi, in consequentia de contactos, ja lor linguas primitive
poteva hibridar se. Tampoco le plus arcaic linguas, que nos
trova in le antiquissime documentos scripte representa linguas
pur. Nos pote demonstrar quasi in omne casos, que le arcaic
lingua ja contine elementos de altere arcaic linguas, dunque
infiltrationes hibridante.
Ab le data del plus antique documentos scripte nos pote sequer
le developpamento verso formas plus universal, per medio de
hibridation progressive.
Le plus perfecte exemplo de hibridation es latino con greco,
proque le parte hibridante (greco) es multo alte in le lingua
hibridate (latino), de maniera que le resultato merita le
nomine hibrida: GRECOLATINO.
Anc in le Aramaico (hibridate) le parte hibridante (akkadiano)
es alte. Equalmente le greco es hibridante es aramaico, ben
que le parte del hibridante es minor. Per medio de tal
'hemotransfusiones lingual' omne linguas universal historic es
parentes de sanguine. Le aramaico continua le akkadiano, le
greco-latino continua le koine, e le koine es apparentate con
le linguas del Oriente, specialmente con le aramaico. Assi le
continuitate del lingua universal, in quatro 'editiones'
successive, es un facto historc. Altere innegabile facto es,
que le 27.000 parolas universal (collecte scientificamente in
le Interlingua-English Dictionary = IED) es altissimemente
consanguin con le grecolatino, dunque ha toto in se pro devenir
'quinte edition' del lingua universal.
Nos ha viste que le lingua universal es un phenomeno natural
historic: nasce, cresce e transforma se con le civilisation.
Ora, como on non pote inventar e fabricar un civilisation,
tampoco on pote inventar e como fabricar un lingua universal.
Le question pro le amicos de un lingua universal non es: como
inventar e como construer, regularisar e taliar un lingua
universal secundo le arbitrio del inventor, ma como discoperir
e standardisar le lingua universal in su stato le plus natural
possibile. Le tentativas de schematisar le lingua universal es
attentatos contra le natura. Le linguas universal historic
veniva simplificate, ma non artificialmente regularisate.
Simplification non es un invention artificial, ma natural,
quasi automatic fructo de relationes con estranieros: On cerca
le expression le plus simple possibile pro intender se. Le
lingua universal - ora in stato de lingua franca
nascente - debe reducer le regulation al minimo indispensabile.
Akkadianos, arameos, grecos e romanos era populos con talento
pro grande obras - con talento non minor que nos. Pro quo
illes non ha schematisate lor linguas universal? - Proque le
formas naturalmente simplificate servi melio, proque in tal
maniera on conserva le traditional formas lingual e le
natural attractivitate del lingua; dunque tamben nostre
moderne amicos de un lingua universal facerea ben, a
abandonar le idea de denaturar le formas natural pro construer
con un grammatica artificial.
Ergo le lingua universal a venir debe esser natural in
vocabulario e structura, como era le akkadiano, le aramaico,
le koin‚ e le greco-latin. Qualcosa in le natura human ha
producte, quatro veces, solutiones analoge del problema del
lingua universal.
Interessante nunc es apprender, que le ancian civilisationes e
linguas in America faceva un evolution simile a le del Ancian
Mundo (sumerian, egvptian, syiraco-aramaic, hellenic) - un
facto de importantia decisive, proque le developpamentos
american et euro-asiatic son independente.
Il sembla, que qualque cosa simile in le natura human es causa
del developpamento parallel in le civilisationes distantissime.
Este QUALCOSA in le natura human tende probabile, que tamben
in nostre epoca le developpamento de cultura, civilisation e
lingua va sequer, in grande linea, le ancian natural modellos.
Amicos de un nove lingua universal, qui ignora este realitates
historic son super un false strata, e lor effortios son in van
. Le factos historic repetite son seriose advertimento, que un
lingua aspirante ad un rolo universal, que un lingua franc
'pre-universal', debe esser le plus natural possibile, e non
debe facer compromissos con un schematismo artificial.
Un altere argumento psycholocic: le discrepantia inter
consciente et inconsciente in lingua e linguistica. Le lingua
es in parte pensata - phenomeno del consciente - in altere parte
sentimento - phenomeno fundate in le inconsciente. Le
consciente accepta et effectua cambiamentos rapide; e non pote
esser accelerate ultra un limite natural. Si nunc nos, como
amicos de un lingua universal, vole adjutar et accelerar le
natural developpamento, nos debe respectar le repetite
experientias. Le lingua, que vole venir, debe esser acceptate
non solo per nostre consciente rational, id debe tamben placer
al subconsciente - i.e. debe esser natural.
Cap 9. DECADENTIA E RENASCENTIA DEL LINGUA UNIVERSAL
Secundo le inexorabile lege del natura, ubi nos ha vita e
crescentia, nos tamben habera decadentia e disintegration.
Quando le STATO UNIVERSAL, que ha instituite le lingua
universal, se dissolve e decade in statos regional
independente, le lingua universal continua a viver, perque
illa, le lingua supranational, es indispensabile medio
accostumate de communication. Clar, que le lingua universal es
un institution. Como omne institutiones, le lingua universal
possede un momento dinamic, que tene le in movimento ad avante
, tamben post le dissolution del stato universal, que le
ha introducte. Nam le necessitate de superar le barriera
lingual continua. Assi, le lingua universal supervive le Stato
Universal e resta vivente in le statos successori.
Totevia, con le developpamento del cultura e del linguas
monstra se differentias plusminus notabile de un stato
successori al altere, perque lor populos, traditiones e
problemas son differente, secundo le situation geografic e le
differente provenientia del estranieros. Ultime ma non minime:
Le linguas regional del populos son multo diverse in le
differente statos successori. Le linguas regional va penetrar
le lingua universal in modo semper plus remarcabile, e causa
differentias in le dialectos regional del lingua universal.
Este dialectos regional deveni vehiculos del cultura special
del region. Intertanto le lingua universal in su forma
official 'standard' usate durante le floration del Stato
Universal, remane stagnante, proque non existe plus un
autoritate central e un populo 'imperial' unic pro developpar
le lingua universal.
Le ECCLESIA non contribue considerabilemente al developpamento;
nam le Ecclesia es conservative in su natura. Assi le lingua
standard deveni sempre minus conveniente al uso practic, nam
le vita es incompatibile con le stagnation. A1 contrario, le
dialectos sol continua a developpar se e devenir conveniente
al expression de nove pensatas. Tosto o tarde le autoritates
del statos successori regional usa lor dialectos proprie e
plus tarde leva les al rango de linguas official del Stato.
Assi emerge nove linguas regional (national) ex le linguas
universal, como nos ha viste tractante le akkadiano, le
aramaico, le koin‚ e le grecolatino.
Le lingua universal standard remane le lingua del Ecclesia,
como le aramaico ancora hodie del judeos (insimul con le
canaanita) - le koin‚ fin hodie del Ecclesia Christian Ortodoxe
e le greco-latino del Ecclesia catolic.
Le ultime stadio del lingua universal es le DECADENTIA.
Totevia le decadentia non es un processo solmente negative. -
Le historia demonstra que le decadentia de un cosa vetere es
sovente le preparation al nascentia de un cosa nove. Ya, nos
non pote obtener nove recolta fructuose sin terra fertile pro
nutrir le planta juvene. Nos sape que importantissime pro bon
recolta es le decadente restos del precedente. Le nutrimento
del cultura e lingua syriaco-aramaic es vetule fructos del
lingua sumer-akkadian decadente. Cultura e lingua latin nutri
se ex le corpore decadente del cultura e lingua grec; in minor
grado le cultura e lingua grec nutri se ex le cultura e lingua
syriaco-aramaic. E nostre hodierne culturas e linguas nutri se
ex le cultura e lingua hellenic (grecolatin), e anque - in
minor grado - ex le cultura syriaco-aramaic, transmisse a nos
per le Vetere Testamento.
Ultime non minime: Le lingua franc emergente del 27 000 parolas
universal nutri se ex le grecolatin e pote esser considerate
como "nove edition allargate" e simplificate del grecolatino.
Nos non pote dubitar, que omne culturas e linguas representa
un vegetation continue ininterrupte, que dura jam al minus
quatro mille annos, e portava ja quatro recoltas, quatro
linguas universal - e ora prepara le quinte messe.
Intertanto, le lingua universal standard non es morte nec es
completemente dismemorate et obliviate. Nam, quando nos cerca
un nove expression pro un nove cosa o nove pensata, sovente
nos trova un parola o un association de parolas ex le linguas
universal extincte. O nos va usar un parola antique in un
nove - o parente senso special. (auto - elektro - kino o
cinema).
In nostre epoca nos pote observar, como le scientia, tecnologia
cerca un nomine pro un producto e trova como optime solution
un combination con un parola o prefixo grec o greco-latin. - In
tal modo continua le lingua universal morte, monstra se ancor
active et utile in nove functiones. Tal retorno e renascimento
es a trovar analoge in omne linguas successori del lingua
universal. Alteremente este phenomeno demonstra, como le
linguas regional successori - post le divergentia nunc comencia
un nove convergentia. Este nove convergentia linguistic
corresponde a nove elementos cultural. Sia moderne, sia
classic, parolas international son expressiones cultural, e son
demonstration del unitate de nostre cultura. Ergo un lingua
universal veniente, que vole corresponder a nostre cultura
commun, debe esser basate super le parolas international, que
son de facto parolas de cultura.
In un maniera o altere, inter due linguas universal nos ha un "
interregno". Post un lingua universal decadente, non plus
functionante, le fortias vital prepara un nove lingua universal.
Le simbolo historic del interregno es BABEL, le classic
confusion de linguas que corresponde al interregno inter
akkadiano et aramaico. Le invasion greco-macedonian de
Alexandro sta inter aramaico e koine. Le invasion roman de
Grecia sta inter koine e grecolatino. - Esque le nove Babel de
nostre epoca es tamben a considerar como un interregno? In
vision millenari le situation es clar. Le ultime lingua
universal, le grecolatin, non functiona plus. Numerosissime
fragmentos son in nostre vocabulario international commun e va
esser, inricchite con nove expressiones cultural, le
fundamental elementos del futur lingua universal. Il sembla nos
juste considerar le lingua, in que nos hic scribe, como lingua
franc, preparante le futur lingua universal - quinte edition.
