CONFERENTIA DEL REPRESENTANTES DEL GOVERNAMENTOS DEL STATOS MEMBROS

Bruxellas, le 29 octobre 2004 (OR. fr) CIG 87/2/04 REV 2

Objecto:                   Tractato de un Constitution pro Europa

CIG 87/02/04

JL

ia

INDICE

PREAMBULO
PARTE I
TITULO I -	DEFINITION E OBJECTIVOS DEL UNION ARTICULO I-1 Establimento del Union ARTICULO I-2 Valores del Union ARTICULO I-3 Objectivos del Union ARTICULO I-4 Libertates fundamental e non-discrimination ARTICULO I-5 Relationes inter le Union e le Statos membros ARTICULO I-6 Derectos del Union ARTICULO I-7 Personalitate juridic ARTICULO I-8 Symbolos del Union
TITULO II -	DERECTOS FUNDAMENTAL E CITATANITATE DEL UNION ARTICULO I-9 Derectos fundamental ARTICULO I-10 Citatanitate del Union
TITULO III -	COMPETENTIAS DEL UNION ARTICULO I-11 Principios fundamental ARTICULO I-12 Categorias de competentias ARTICULO I-13 Dominios de competentia exclusive ARTICULO I-14 Dominios de competentia compartite ARTICULO I-15 Coordination de politicas economic e de empleo ARTICULO I-16 Politica exterior e de securitate commun ARTICULO I-17 Dominios de actiones de appoio, coordination o complemento. ARTICULO I-18 Clausula de flexibilitate
TITULO IV -	INSTITUTIONES E ORGANOS DEL UNION
CAPITULO I -	QUADRO INSTITUTIONAL ARTICULO I-19 Institutiones del Union ARTICULO I-20 Le Parlamento Europee ARTICULO I-21 Le Consilio Europee ARTICULO I-22 Le Presidente del Consilio Europee ARTICULO I-23 Le Consilio de Ministros ARTICULO I-24 Formationes del Consilio de Ministros ARTICULO I-25 Definition del majoritate qualificate in le Consilio Europee e in le Consilio ARTICULO I-26 Le Commission Europee ARTICULO I-27 Le Presidente del Commission Europee ARTICULO I-28 Le Ministro de Affaires Exterior del Union ARTICULO I-29 Le Tribunal de Justitia del Union Europee
CAPITULO II -	ALTERE INSTITUTIONES E ORGANOS CONSULTATIVE DEL UNION ARTICULO I-30 Le Banca Central Europee ARTICULO I-31 Le Tribunal de Contos ARTICULO I-32 Organos consultative del Union
TITULO V -	EXERCITIO DEL COMPETENTIAS DEL UNION
CAPITULO I -	DISPOSITIONES COMMUN ARTICULO I-33 Actos juridic del Union ARTICULO I-34 Actos legislative ARTICULO I-35 Actos non-legislative ARTICULO I-36 Regulamentos europee delegate ARTICULO I-37 Actos de execution ARTICULO I-38 Principios commun del actos juridic del Union ARTICULO I-39 Publication e entrata in vigor
CAPITULO II -	DISPOSITIONES PARTICULAR ARTICULO I-40 Dispositiones particular relative al execution del politica exterior e de securitate commun ARTICULO I-41 Dispositiones particular relative al execution del politica commun de securitate e defensa ARTICULO I-42 Dispositiones particular relative al realisation del spatio de libertate, securitate e justitia Dispositiones particular relative al realisation del spatio de libertate, securitate e justitia ARTICULO I-43 Clausula de solidaritate
CAPITULO III -	COOPERATION REINFORTIATE ARTICULO I-44 Cooperationes reinfortiate
TITULO VI -	VITA DEMOCRATIC DEL UNION ARTICULO I-45 Principio de equalitate democratic ARTICULO I-46 Principio del democratia representative ARTICULO I-47 Principio del democratia participative ARTICULO I-48 Partners social e dialogo social autonome ARTICULO I-49 Le Mediator Europee ARTICULO I-50 Transparentia del labores del institutiones, organos e organismos del Union ARTICULO I-51 Protection de datos personal ARTICULO I-52 Statuto del ecclesias e del organisationes non-confessional
TITULO VII -	FINANCIAS DEL UNION ARTICULO I-53 Principios budgetari e financiari ARTICULO I-54 Ressources proprie del Union ARTICULO I-55 Quadro financiari pluriannual ARTICULO I-56 Budget del Union
Constitution/index/ia 1

TITULO VIII -	LE UNION E SU AMBIENTE PROXIME ARTICULO I-57 Le Union e su vicinitate proxime
TITULO IX -	MEMBRATO DEL UNION ARTICULO I-58 Criterios de membrato e procedura de adhesion al Union ARTICULO I-59 Suspension de certe derectos del membrato del Union ARTICULO I-60 Disdicimento voluntari ex le Union
PARTE II -	CHARTA DE DERECTOS FUNDAMENTAL DEL UNION
PREAMBULO
TITULO I -	DIGNITATE ARTICULO II-61 Dignitate human ARTICULO II-62 Derecto al vita ARTICULO II-63 Derecto al integritate del persona ARTICULO II-64 Prohibition del tortura e del penas inhuman o degradante o del tractamentos inhuman o degradante ARTICULO II-65 Prohibition del sclavitude e del labor fortiate
TITULO II -	LIBERTATES ARTICULO II-66 Derecto al libertate e al securitate ARTICULO II-67 Respecto del vita private e familial ARTICULO II-68 Protection de datos de character personal ARTICULO II-69 Derecto de contraher matrimonio e derecto a fundar un familia ARTICULO II-70 Libertate de pensamento, de conscientia e de religion ARTICULO II-71 Libertate de expression e de information ARTICULO II-72 Libertate de reunion e de association ARTICULO II-73 Libertate del artes e del scientias ARTICULO II-74 Derecto al education ARTICULO II-75 Libertate professional e derecto de laborar ARTICULO II-76 Libertate de interprisa ARTICULO II-77 Derecto de proprietate ARTICULO II-78 Derecto de asylo ARTICULO II-79 Protection in caso de transferimento, de expulsion e de extradition
TITULO III -	EQUALITATE ARTICULO II-80 Equalitate ante le lege ARTICULO II-81 Non-discrimination ARTICULO II-82 Diversitate cultural, religiose e linguistic ARTICULO II-83 Equalitate inter feminas e viros ARTICULO II-84 Derectos del infante ARTICULO II-85 Derectos del personas de etate avantiate ARTICULO II-86 Integration del personas handicapate
TITULO IV -	SOLIDARITATE ARTICULO II-87 Derecto al information e al consultation del laboratores in le interprisa ARTICULO II-88 Derectos de negotiation e de actiones collective ARTICULO II-89 Derecto de accesso al servicios de placiamento ARTICULO II-90 Protection in caso de dimission injustificate ARTICULO II-91 Conditiones de labor juste e equitabile ARTICULO II-92 Prohibition del labor infantil e protection del juvenes in le labor ARTICULO II-93 Vita familial e vita professional ARTICULO II-94 Securitate social e adjuta social ARTICULO II-95 Protection del sanitate ARTICULO II-96 Accesso al servicios de interesse economic general ARTICULO II-97 Protection del ambiente ARTICULO II-98 Protection del consumitores
TITULO V -	CITATANITATE ARTICULO II-99 Derecto de voto e de eligibilitate in le electiones al Parlamento Europee ARTICULO II-100 Derecto de voto e de eligibilitate in le electiones municipal ARTICULO II-101 Derecto a un bon administration ARTICULO II-102 Derecto de accesso al documentos ARTICULO II-103 Le Mediator Europee ARTICULO II-104 Derecto de petition ARTICULO II-105 Libertate de circulation e de residentia ARTICULO II-106 Protection diplomatic e consular
TITULO VI -	JUSTITIA ARTICULO II-107 Derecto al recurso judicial effective e a un tribunal impartial ARTICULO II-108 Presumption de innocentia e derectos del defensa ARTICULO II-109 Principios de legalitate e de proportionalitate del delictos e del penas ARTICULO II-110 Derecto a non esser judicate o condemnate penalmente duo vices pro un mesme delicto
TITULO VII -	DISPOSITIONES GENERAL QUE REGE LE INTERPRETATION E LE APPLICATION DEL CHARTA ARTICULO II-111 Campo de application ARTICULO II-112 Campo de application e interpretation del derectos e principios ARTICULO II-113 Nivello de protection ARTICULO II-114 Prohibition del abuso de derecto
PARTE III -	POLITICAS E FUNCTIONAMENTO DEL UNION
TITULO I -	DISPOSITIONES DE APPLICATION GENERAL
Constitution/Index/ia 2

TITULO II -	NON-DISCRIMINATION E CITATANITATE
TITULO III -	POLITICAS E ACTIONES INTERNE
CAPITULO I -	MERCATO INTERIOR
Section 1 -	Establimento e functionamento del mercato interior
Section 2 -	Libere circulation de personas e servicios
Subsection 1 - Laboratores         Subsection 2 - Libertate de establimento         Subsection 3 - Libertate de prestation de servicios
Section 3 -	Libere circulation de mercantias
Subsection 1 - Union doanal         Subsection 2 - Cooperation doanal         Subsection 3 - Prohibition de restrictiones quantitative
Section 4 -	Capitales e pagamentos
Section 5 -	Regulas de concurrentia
Subsection 1 - Regulas applicabile a interprisas         Subsection 2 - Adjutas accordate per le Statos membros
Section 6 -	Dispositiones fiscal
Section 7 -	Dispositiones commun
CAPITULO II -	POLITICA ECONOMIC E MONETARI
Section 1 -	Politica economic
Section 2 -	Politica monetari
Section 3 -	Dispositiones institutional
Section 4 -	Dispositiones specific pro le Statos membros cuje moneta es le euro
Section 5 -	Dispositiones transitori
Constitution/Index/ia 3

CAPITULO III -	POLITICAS IN ALTERE DOMINIOS
Section 1 -	Empleo
Section 2 -	Politica social
Section 3 -	Cohesion economic, social e territorial
Section 4 -	Agricultura e pisca
Section 5 -	Ambiente
Section 6 -	Protection del consumitores
Section 7 -	Transporto
Section 8 -	Retes transeuropee
Section 9 -	Recerca e developpamento technologic, e spatio
Section 10 -	Energia
CAPITULO IV -	SPATIO DE LIBERTATE, SECURITATE E JUSTITIA
Section 1 -	Dispositiones general
Section 2 -	Politicas relative al controlos al frontieras, al asylo e al immigration
Section 3 -	Cooperation judiciari in derecto civil
Section 4 -	Cooperation judiciari in derecto penal
Section 5 -	Cooperation policiari
CAPITULO V -	AREAS UBI LE UNION POTE PRENDER ACTIONES DE SUPPORTO, DE COORDINATION, O COMPLEMENTARI
Section 1 -	Sanitate public
Section 2 -	Industria
Section 3 -	Cultura
Section 4 -	Tourismo
Section 5 -	Education, juventute, sport e formation professional
Section 6 -	Protection civil
Section 7 -	Cooperation administrative
Constitution/Index/ia 4

TITULO IV -	ASSOCIATION DE PAISES E TERRITORIOS DE ULTRAMAR
TITULO V -	ACTION EXTERIOR DEL UNION
CAPITULO I -	DISPOSITIONES DE APPLICATION GENERAL
CAPITULO II -	LE POLITICA EXTERIOR E DE SECURITATE COMMUN
Section 1 -	Dispositiones commun
Section 2 -	Politica de securitate e de defensa commun
Section 3 -	Dispositiones financiari
CAPITULO III -	POLITICA COMMERCIAL COMMUN
CAPITULO IV -	COOPERATION CON TERTIE PAISES E ADJUTA HUMANITARI
Section 1 -	Cooperation pro le developpamento
Section 2 -	Cooperation economic, financiari e technic con le tertie paises
Section 3 -	Adjuta humanitari
CAPITULO V -	MESURAS RESTRICTIVE
CAPITULO VI -	ACCORDOS INTERNATIONAL
CAPITULO VII -	RELATIONES DEL UNION CON ORGANISATIONES INTERNATIONAL, TERTIE PAISES E DELEGATIONES DEL UNION
Constitution/Index/ia 5

CAPITULO VIII -	APPLICATION DEL CLAUSULA DE SOLIDARITATE
TITULO VI -	FUNCTIONAMENTO DEL UNION
CAPITULO I -	DISPOSITIONES INSTITUTIONAL
Section 1 -	Institutiones
Subsection 1 - Le Parlamento Europee         Subsection 2 - Le Consilio Europee         Subsection 3 - Le Consilio de Ministros         Subsection 4 - Le Commission Europee         Subsection 5 - Le Tribunal de Justitia del Union Europee         Subsection 6 - Le Banca Central Europee         Subsection 7 - Le Tribunal de Contos
Section 2 -	Organos consultative del Union
Subsection 1 - Le Committee del Regiones         Subsection 2 - Le Committee Economic e Social
Section 3 -	Le Banca Europee de Investimentos
Section 4 -	Dispositiones commun a institutiones, organos, organismos e agentias del Union
CAPITULO II -	DISPOSITIONES FINANCIARI
Section 1 -	Quadro Financiari pluriannual
Section 2 -	Budget annual del Union
Section 3 -	Execution del Budget e approbation del gestion
Section 4 -	Dispositiones commun
Section 5 -	Lucta contra le fraude
CAPITULO III -	COOPERATION REINFORTIATE
Constitution/Index/ia 6

TITULO VII -	DISPOSITIONES COMMUN
PARTE IV -	DISPOSITIONES GENERAL E FINAL ARTICULO IV-437 Abrogation del tractatos anterior ARTICULO IV-438 Succession e continuitate juridic ARTICULO IV-439 Dispositiones transitori relative a certe institutiones ARTICULO IV-440 Campo de application territorial ARTICULO IV-441 Uniones regional ARTICULO IV-442 Protocollos e annexos ARTICULO IV-443 Procedura de revision ordinari ARTICULO IV-444 Procedura de revision simplificate ARTICULO IV-445 Procedura de revision simplificate concernente le politicas e actiones interne del Union ARTICULO IV-446 Duration ARTICULO IV-447 Ratification e entrata in vigor ARTICULO IV-448 Textos authentic e traductiones
Constitution/Index/ia 7

TRACTATO DE UN CONSTITUTION PRO EUROPA Constitution/ia 1

PREAMBULO

SU MAJESTATE LE REGE DEL BELGAS,	LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA TCHEC,
SU MAJESTATE LA REGINA DE DANMARK,	LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA FEDERAL DE GERMANIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE ESTONIA,	LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA HELLENIC,
SU MAJESTATE LE REGE DE ESPANIA,	LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA FRANCESE,
LE PRESIDENTE DE IRLANDA,	LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA ITALIAN,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE CYPRO,	LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE LETTONIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE LITUANIA,	SU ALTESSA REGAL LE GRANDUCE DE LUXEMBURG,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE HUNGARIA,	LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE MALTA,
SU MAJESTATE LA REGINA DEL PAISES BASSE,	LE PRESIDENTE FEDERAL DEL REPUBLICA DE AUSTRIA,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE POLONIA,	LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA PORTUGESE,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE SLOVENIA,	LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA SLOVAC,
LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE FINLANDIA,	LE GOVERNAMENTO DEL REGNO DE SVEDIA,
SU MAJESTATE LA REGINA DEL REGNO UNITE DE GRANDE BRITANNIA E IRLANDA DEL NORD,

Constitution/ia 2 INSPIRATE per le hereditages cultural, religiose e humanista de Europa, ab le quales se ha developpate le valores universal que constitue le derectos inviolabile e inalienabile del persona human, le democratia, le equalitate, le libertate e le stato de derecto, CONVINCITE que post experientias dolorose le Europa reunite intende avantiar super le via del civilisation, del progresso e del prosperitate pro le beneficio de tote su habitantes, includite le plus debiles e disfavorites; que iste Europa vole restar un continente aperte al cultura, al saper e al progresso social, e que illo desira approfundar le character democratic e transparente de su vita public e laborar pro le pace, le justitia e le solidaritate in le mundo, CONVINCITE que le populos de Europa, si illos resta fer de lor identitate e de lor historia national, es resolute de superar lor divisiones ancian e de forgiar lor destino commun, SECUR que "unite in le diversitate" Europa offere a su populos le melior chances de prosequer, respectante le derectos de cata uno e consciente de su responsabilitate pro le generationes futur e le terra, le grande aventura de facer de illo un area privilegiate pro le sperantia human, RESOLUTE de continuar le obra realisate in le quadro del Tractatos del Communitates Europee e del Tractato del Union Europee, assecurante le continuitate del insimul communitari, GRATE al membros del Convention Europee, qui ha elaborate le projecto de iste Constitution in le nomine del citatanos e del Statos de Europa. Constitution/ia 3

ha designate como plenipotentiarios: SU MAJESTATE LE REGE DEL BELGAS Guy VERHOFSTADT Prime Ministro Karel DE GUCHT Ministro de Affaires Exterior LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA TCHEC Stanislav GROSS Prime Ministro Cyril SVOBODA Ministro de Affaires Exterior SU MAJESTATE LA REGINA DE DANMARK Anders Fogh RASMUSSEN Prime Ministro Per Stig MØLLER Ministro de Affaires Exterior LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA FEDERAL DE GERMANIA Gerhard SCHRÖDER Cancellero Federal Joseph FISCHER Ministro Federal de Affaires Exterior e Vicecancellero LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE ESTONIA Juhan PARTS Prime Ministro Kristiina OJULAND Ministro de Affaires Exterior Constitution/ia 4

LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA HELLENIC Kostas KARAMANLIS Prime Ministro Petros G. MOLYVIATIS Ministro de Affaires Exterior SU MAJESTATE LE REGE DE ESPANIA José Luis RODRÍGUEZ ZAPATERO Presidente del Governamento Miguel Angel MORATINOS CUYAUBÉ Ministro de Affaires Exterior e de Cooperation LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA FRANCESE Jacques CHIRAC Presidente Jean-Pierre RAFFARIN Prime Ministro Michel BARNIER Ministro de Asuntos Exteriores LE PRESIDENTE DE IRLANDA Bertie AHERN Prime Ministro (Taoiseach) Dermot AHERN Ministro de Affaires Exterior LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA ITALIAN Silvio BERLUSCONI Prime Ministro Franco FRATTINI Ministro de Affaires Exterior Constitution/ia 5

LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE CYPRO Tassos PAPADOPOULOS Presidente George IACOVOU Ministro de Affaires Exterior LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE LETTONIA Vaira V E FREIBERGA Presidente Indulis EMSIS Prime Ministro Artis PABRIKS Ministro de Affaires Exterior LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE LITUANIA Valdas ADAMKUS Presidente Algirdas Mykolas BRAZAUSKAS Prime Ministro Antanas VALIONIS Ministro de Affaires Exterior SU ALTESSA REGAL LE GRANDUCE DE LUXEMBURG Jean-Claude JUNCKER Prime Ministro, Ministro de Stato Jean ASSELBORN Viceprime Ministro, Ministro de Affaires Exterior e Immigration LE PARLAMENTO DEL REPUBLICA DE HUNGARIA Ferenc GYURCSÁNY Prime Ministro Lásló KOVÁCS Ministro de Affaires Exterior Constitution/ia 6

LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE MALTA The Hon Lawrence GONZI Prime Ministro The Hon Michael FRENDO Ministro de Affaires Exterior SU MAJESTATE LA REGINA DEL PAISES BASSE Dr. J. P. BALKENENDE Prime Ministro Dr. B. R. BOT Ministro de Affaires Exterior LE PRESIDENTE FEDERAL DEL REPUBLICA DE AUSTRIA Dr. Wolfgang SCHÜSSEL Cancellero Federal Dr. Ursula PLASSNIK Ministro Federal de Affaires Exterior LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE POLONIA Marek BELKA Prime Ministro Wlodzimierz CIMOSZEWICZ Ministro de Affaires Exterior LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA PORTUGESE Pedro Miguel DE SANTANA LOPES Prime Ministro António Victor MARTINS MONTEIRO Ministro de Affaires Exterior e del Communitates Portugese Constitution/ia 7

LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE SLOVENIA Anton ROP Presidente del Governamento Ivo VAJGL Ministro de Affaires Exterior LE PRESIDENTE DEL REPUBLICA SLOVAC Mikuláš DZURINDA Prime Ministro Eduard KUKAN Ministro de Affaires Exterior LA PRESIDENTE DEL REPUBLICA DE FINLANDIA Matti VANHANEN Prime Ministro Erkki TUOMIOJA Ministro de Affaires Exterior LE GOVERNAMENTO DEL REGNO DE SVEDIA Göran PERSSON Prime Ministro Laila FREIVALDS Ministro de Affaires Exterior SU MAJESTATE LA REGINA DEL REGNO UNITE DE GRANDE BRITANNIA E IRLANDA DEL NORD The Rt. Hon Tony BLAIR Prime Ministro The Rt. Hon Jack STRAW Ministro de Affaires Exterior e del Commonwealth Constitution/ia 8

le quales, per haber intercambiate lor plen poteres, recognoscite in bon e debite forma, ha convenite le dispositiones que seque: PARTE I TITULO I DEFINITION E OBJECTIVOS DEL UNION ARTICULO I-1 Establimento del Union 1.    Inspirate per le voluntate del citatanos e del Statos de Europa de construer un futuro commun, le presente Constitution establi le Union Europee al qual le Statos membros confere competentias pro attinger lor objectivos commun. Le Union coordina le politicas del Statos membros orientate pro attinger iste objectivos, e le Union realisa, de modo communitari, le competentias que le Statos transfere al Union. 2.    Le Union es aperte a tote le Statos europee que respecta su valores e que es ingagiate a promover los in accordo commun. Constitution/ia 9

ARTICULO I-2 Valores del Union Le Union es fundate super le valores de respecto al dignitate human, al libertate, al democratia, al equalitate, al Stato de Derecto e respecto al derectos human, incluse le derectos pertinente a minoritates. Iste valores son commun al Statos membros in un societate characterisate per le pluralismo, le non-discrimination, le tolerantia, le justitia, le solidaritate e le equalitate inter feminas e viros. ARTICULO I-3 Objectivos del Union 1.    Le objectivo del Union es promover le pace, su valores e le benesser de su populos. 2.    Le Union offere a su citatanos un area de libertate, de securitate e de justitia sin frontieras interne, e un mercato interior ubi le concurrentia es libere e non distorte. 3.    Le Union labora pro le developpamento sustenibile de Europa, basate super un crescimento economic equilibrate e stabilitate de precios, un economia social de mercato altemente competitive, que tende a plen empleo e progresso social, e un nivello elevate de protection e melioration del qualitate del ambiente. Illo promove le progresso scientific e technic. Illo combatte exclusion social e discrimination, e promove justitia e protection social, equalitate inter feminas e viros, solidaritate inter le generationes e protection del derectos del infante. Constitution/ia 10

Le Union promove cohesion economic, social e territorial e solidaritate inter le Statos membros. Illo respecta le ricchessa de lor diversitate cultural e linguistic, e velia que le patrimonio cultural de Europa es salveguardate e developpate. 4.    In su relationes con le resto del mundo, le Union affirma e promove su valores e interesses. Illo contribue al pace, al securitate, al developpamento sustenibile del planeta, al solidaritate e al respecto mutual inter le populos, al commercio libere e eque, al elimination de povressa e al protection del derectos human, specialmente le derectos del infante, assi como al stricte observation e developpamento del derecto international, in particular respecto pro le principios del Charta del Nationes Unite. 5.    Le Union proseque su objectivos con medios appropriate, conformemente con le competentias attribuite al Union in le Constitution. ARTICULO I-4 Libertates fundamental e non-discrimination 1.    Le libere circulation de personas, servicios, mercantias e capital, e libertate de establimento, es garantite in e per le Union, conformemente con lo que es disponite in le Constitution. 2.    In le campo del application del Constitution, e sin prejudicio de su dispositiones particular, tote discrimination a causa de nationalitate es prohibite. Constitution/ia 11

ARTICULO I-5 Relationes inter le Union e le Statos membros 1.    Le Union respecta le equalitate del Statos membros ante le Constitution, como anque lor identitates national, inherente in lor structuras fundamental politic e constitutional, includite autonomia local e regional. Le Union respecta le functiones essential del Stato, in particular los pro salveguarda del integritate territorial, mantenimento del ordine public e protection del securitate national. 2.    In conformitate con le principio de cooperation loyal, le Union e le Statos membros in plen respecto mutual assiste le unes le alteres in le complimento de missiones que deriva del Constitution. Le Statos membros adopta tote le mesuras general o particular, appropriate pro assecurar le complimento del obligationes derivate del Constitution o resultante del acto del institutiones del Union. Le Statos membros facilita al Union le complimento de su missiones e se abstine de tote mesuras que pote poner in periculo le realisation del objectivos del Union. ARTICULO I-6 Derectos del Union Le Constitution e le leges adoptate per le institutiones del Union, in le exercitio del competentias que on attribue al Union, ha prioritate super le leges del Statos membros. Constitution/ia 12

ARTICULO I-7 Personalitate juridic Le Union ha un personalitate juridic. ARTICULO I-8 Symbolos del Union Le bandiera del Union representa un circulo de un dozena de stellas aurate super fundo azur. Le hymno del Union es prendite del "Ode al allegressa" del none symphonia de Ludwig van Beethoven. Le motto del Union es "Unite in le diversitate". Le moneta del Union es le euro. Le die de Europa es celebrate le 9 de maio in tote le Union. Constitution/ia 13

TITULO II DERECTOS FUNDAMENTAL E CITATANITATE DEL UNION ARTICULO I-9 Derectos fundamental 1.    Le Union recognosce le derectos, libertates e principios mentionate in le Charta del Derectos Fundamental que constitue le Parte II del Constitution. 2.    Le Union se adhere al Convention Europee pro le Protection del Derectos Human e le Libertates Fundamental. Iste adhesion non modifica le competentias del Union que se defini in le Constitution. 3.    Le derectos fundamental garantite per le Convention Europee pro le Protection del Derectos Human e del Libertates Fundamental, e como illos resulta del traditiones constitutional commun al Statos membros, constitue principios general del lege del Union. ARTICULO I-10 Citatanitate del Union 1.    Tote citatano de un Stato membro es un citatano del Union. Le citatanitate del Union completa le citatanitate national sin substituer lo. Constitution/ia 14

2.    Le citatanos del Union ha le derectos e es subjecte al deberes mentionate in le Constitution. Le citatanos ha: a)   le derecto de circular e de resider liberemente in le territorio del Statos membros; b)   le derecto de voto e eligibilitate in electiones al Parlamento Europee e in electiones municipal in le Stato membro in le qual illes reside, al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato; c)   le derecto de beneficiar, in le territorio de un tertie pais in le qual non es representate le Stato membro del qual le citatanos son nationales, del protection del autoritates diplomatic e consular de qualcunque Stato membro al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato; d)   le derecto de formular petitiones al Parlamento Europee, de recurrer al Mediator Europee, como anque le derecto de diriger se a institutiones e organos consultative del Union in un del linguas del Constitution e de reciper un responsa in iste mesme lingua. Constitution/ia 15

Iste derectos se exerce in conformitate con le conditiones e limites definite in le Constitution e per le dispositiones adoptate pro le application del Constitution. TITULO III LE COMPETENTIAS DEL UNION ARTICULO I-11 Principios fundamental 1.    Le delimitation del competentias del Union es regite per le principio de attribution. Le exercitio de iste competentias son regite per le principios de subsidiaritate e de proportionalitate. 2.    In virtute del principio de attribution, le Union age intra le limites del competentias que le Statos membros lo attribue in le Constitution pro attinger le objectivos que le Constitution determina. Tote competentia non attribuite al Union in le Constitution pertine al Statos membros. 3.    In virtute del principio de subsidiaritate, in le dominios que non es de su competentia exclusive, le Union interveni solmente si le objectivos del action intendite non pote esser obtenite de modo sufficiente per le Statos membros, a nivello central o a nivello regional e local, ma illos pote esser attingite melio, debite al dimensiones o al effectos del action in question, al nivello del Union. Le institutiones del Union applica le principio de subsidiaritate in conformitate con le Protocollo re le application del principios de subsidiaritate e de proportionalitate. Le Parlamentos national velia le respecto de iste principio in conformitate con le procedura mentionate in iste Protocollo. 4.    In virtute del principio de proportionalitate, le contento e le forma del action del Union non excede lo que es necessari pro obtener le objectivos del Constitution. Constitution/ia 16

Le institutiones del Union applica le principio de proportionalitate in conformitate con le Protocollo re le application del principios de subsidiaritate e de proportionalitate. ARTICULO I-12 Categorias de competentias 1.    Quando le Constitution attribue al Union un competentia exclusive in un dominio determinate, solmente le Union pote legiferar e adoptar actos juridicamente obligatori, durante que le Statos membros ipse pote facer lo solmente si autorisate per le Union pro iste competentia, o pro applicar le actos del Union. 2.    Quando le Constitution attribue al Union un competentia compartite con le Statos membros in un dominio determinate, le Union e le Statos membros pote legiferar e adoptar actos juridicamente obligatori in iste dominio. Le Statos membros exerce lor competentia in le mesura in le qual le Union non ha exercite su competentia o ha decidite cessar de exercer lo. 3.    Le Statos membros coordina lor politicas economic e de empleo secundo le modalitates mentionate in le Parte III, pro cuje definition le Union dispone de competentia. 4.    Le Union dispone de competentia pro definir e realisar un politica exterior e de securitate commun que include le definition progressive de un politica commun de defensa. 5.    In certe dominios e al conditiones mentionate in le Constitution, le Union dispone de competentia pro facer actiones con le fin de appoiar, coordinar o completar le action del Statos membros sin per illo reimplaciar lor competentia in iste dominios. Constitution/ia 17

Le actos juridicamente obligatori del Union adoptate in virtute del dispositiones del Parte III relative a ille dominios non pote comportar harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. 6.    Le extension e le conditiones del exercitio del competentias del Union es determinate in le dispositiones del Parte III relative a cata dominio. ARTICULO I-13 Dominios de competentia exclusive 1.    Le Union dispone de competentia exclusive in le dominios sequente: a)   le union doanal; b)   establimento del regulas de competition necessari pro le functionamento del mercato interior; c)   le politica monetari del Statos membros cuje moneta es le euro; d)   le conservation del ressources biologic marin intra le quadro del politica piscatori commun; e)   le politica commercial commun. 2.    Le Union dispone equalmente de competentia exclusive pro le conclusion de un accordo international quando iste conclusion es previste in un acto legislative del Union, quando le competentia exclusive es necessari pro permitter al Union exercer su competentia interne o in le mesura in le qual le competentia exclusive pote affectar regulas commun o alterar le campo del mesme regulas. Constitution/ia 18

ARTICULO I-14 Dominios de competentia compartite 1.    Le Union dispone de competentia compartite con le Statos membros quando le Constitution lo attribue un competentia que non corresponde al dominios mentionate in le articulos I-13 e I-17. 2.    Le competentias compartite inter le Union e le Statos membros se applica al sequente dominios principal: a)   le mercato interior; b)   le politica social, relative al aspectos definite in le Parte III; c)   le cohesion economic, social e territorial; d)   le agricultura e le pisca, con exception del conservation del ressources biologic marin; e)   le ambiente; f)   le protection del consumitores; g)   le transportos; h)   le retes transeuropee; i)   le energia; j)   le dominio de libertate, de securitate e de justitia; k)   le aspectos commun de securitate in materia de sanitate public, in le aspectos definite in le Parte III. 3.    In le dominios del recerca, del developpamento technologic e del spatio, le Union dispone de competentia pro realisar actiones, in particular destinate a definir e a realisar programmas, sin que le exercitio de iste competentia pote haber le effecto de impedir al Statos membros exercer lor competentia. Constitution/ia 19

ARTICULO I-15 Coordination de politicas economic e de empleo 1.    Le Statos membros coordina lor politicas economic in le Union. Pro iste fin le Consilio de Ministros adopta mesuras, in particular le orientationes general pro iste politicas. Es applicate dispositiones particular al Statos membros cuje moneta es le euro. 2.    Le Union prende mesuras pro garantir le coordination del politicas de empleo del Statos membros, in particular definiente lineas directive pro iste politicas. 3.    Le Union pote adoptar initiativas pro garantir le coordination del politicas social del Statos membros. ARTICULO I-16 Politica exterior e de securitate commun 1.    Le competentia del Union in materia de politica exterior e de securitate commun attinge tote le dominios del politica exterior e tote le questiones relative al securitate del Union, includite le definition progressive de un politica commun de defensa, que pote conducer a un defensa commun. Constitution/ia 20

2.    Le Statos membros appoia activemente e sin reservas le politica exterior e de securitate commun del Union, in un spirito de loyalitate e solidaritate mutual, respectante le action del Union in iste dominio. Le Statos membros se abstine de tote action contrari al interesses del Union o de tote action que pote diminuer su efficacia. ARTICULO I-17 Dominios de actiones de appoio, coordination o complemento 1.    Le Union dispone de competentia pro prender actiones de appoio, de coordination o de action complementari. Le dominios de iste actiones son, al nivello europee: a)   protection e melioration del sanitate human; b)   industria; c)   cultura; d)   tourismo; e)   education, juventute, sport e formation professional; f)   protection civil; g)   cooperation administrative. Constitution/ia 21

ARTICULO I-18 Clausula de flexibilitate 1.Quando on considera necessari un action del Union in le quadro definite in le Parte III, pro obtener un del objectivos fixate per le Constitution, sin que le Constitution ha previdite le poteres necessari, le Consilio de Ministros, per unanimitate, per proposition del Commission e previe approbation del Parlamento Europee, adopta le mesuras appropriate. 2.    Le Commission Europee, in le quadro del procedura de controlo del principio de subsidiaritate mentionate in le articulo I-11(3), indica al parlamentos national del Statos membros le propositiones fundate super le articulo presente. 3.    Le mesuras fundate super le presente articulo non pote comportar un harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros, in le casos in le quales le Constitution exclude un tal harmonisation. Constitution/ia 22

TITULO IV INSTITUTIONES E ORGANOS DEL UNION CAPITULO I LE QUADRO INSTITUTIONAL ARTICULO I-19 Institutiones del Union 1.    Le Union dispone de un quadro institutional que ha como scopo: -   promover su valores; -   prosequer su objectivos; -   servir su interesses, los de su citatanos e los del Statos membros; -   garantir le coherentia, le efficacia e le continuitate de su politicas e actiones. Iste quadro institutional es formate per: -   le Parlamento Europee, -   le Consilio Europee, Constitution/ia 23

-   le Consilio de Ministros (infra denominate "Consilio"), -   le Commission Europee (infra denominate "Commission"), -   le Tribunal de Justitia del Union Europee. 2.    Cata institution age intra le limites del competentias que on lo attribue in le Constitution, in conformitate con le proceduras e conditiones mentionate in le Constitution. Le institutiones mantene inter se un cooperation loyal. ARTICULO I-20 Le Parlamento Europee 1.    Le Parlamento Europee exerce, junctemente con le Consilio, le function legislative e le function budgetari. Illo exerce functiones de controlo politic e functiones consultative a conditiones previste per le Constitution. Le Parlamento elige le Presidente del Commission Europee. 2.    Le Parlamento Europee es componite de representantes de citatanos del Union. Su numero non debe exceder septe centos cinquanta. Le representation del citatanos es in modo de proportionalitate decrescente, con un minimo de sex deputatos per Stato membro. On non assigna a alcun Stato membro plus de novanta sex sedes. Le Consilio Europee adopta per unanimitate, per initiativa del Parlamento Europee e con su approbation, un decision europee que establi le composition del Parlamento Europee conformemente con le principios al quales le prime paragrapho refere. Constitution/ia 24

3.    Le deputatos del Parlamento Europee es eligite per suffragio universal directe, libere e secrete, pro un periodo de cinque annos. 4.    Le Parlamento Europee elige su Presidente e su presidium inter su deputatos. ARTICULO I-21 Le Consilio Europee 1.    Le Consilio Europee da al Union le impulsos necessari pro su developpamento e defini su orientationes e prioritates politic general. Illo non exerce function legislative. 2.    Le Consilio Europee es componite del chefes de Stato o de Governamento del Statos membros, assi como de su Presidente e del Presidente del Commission. Le Ministro de Affaires Exterior del Union participa in su labores. 3.    Le Consilio Europee se reuni cata trimestre convocate per su Presidente. Quando le ordine del die lo exige, le membros del Consilio Europee pote decider que cata membro del Consilio pote esser assistite per un ministro e, in le caso del Presidente del Commission, per un membro del Commission. Quando le situation lo exige, le Presidente convoca un reunion extraordinari del Consilio Europee. 4.    Le Consilio Europee prende decisiones per consenso, salvo quando le Constitution dispone alteremente. Constitution/ia 25

ARTICULO I-22 Le Presidente del Consilio Europee 1.    Le Consilio Europee elige su Presidente per majoritate qualificate pro un mandato de duo annos e medie, que es renovabile un sol vice. In caso de serie impedimento o falta grave, le Consilio Europee pote poner fin a su mandato per le mesme procedura. 2.    Le Presidente del Consilio Europee: a)   preside e anima le labores del Consilio Europee; b)   se incarga del preparation e continuitate del labores del Consilio Europee, in collaboration con le Presidente del Commission, e super le base del labores del Consilio de Affaires General; c)   se effortia pro facilitar le cohesion e le consenso in le sino del Consilio Europee; d)   presenta un reporto al Parlamento Europee post cata incontro del Consilio Europee. Le Presidente del Consilio Europee assume, a su nivello e qualitate, le representation externe del Union in le affaires de politica exterior e de securitate commun, sin prejudicio del attributiones del Ministro de Affaires Exterior del Union. 3.    Le Presidente del Consilio Europee non pote exercer un mandato national. Constitution/ia 26

ARTICULO I-23 Le Consilio de Ministros 1.    Le Consilio exerce, conjunctemente con le Parlamento Europee, le function legislative, le function budgetari e le functiones de definition de politica e de coordination, in conformitate con conditiones fixate per le Constitution. 2.    Le Consilio es componite de un representante de cata Stato membro, a nivello ministerial, autorisate a facer decisiones obligatori pro le Governamento del Stato membro que ille o illa representa, e a exercer su derecto de voto. 3.    Le Consilio de Ministros prende decisiones per majoritate qualificate, salvo quando le Constitution dispone alteremente. ARTICULO I-24 Formationes del Consilio de Ministros 1.    Le Consilio se reuni in varie formationes. 2.    Le Consilio de Affaires General assecura le coherentia del labores del varie formationes del Consilio. Illo prepara le reuniones del Consilio Europee conjunctemente con le Presidente del Consilio Europee e le Commission. Constitution/ia 27

3.    Le Consilio de Affaires Exterior elabora le action externe del Union secundo le lineas strategic definite per le Consilio Europee e assecura le coherentia del actiones del Union. 4.    Le Consilio Europee adopta per majoritate qualificate un decision europee establiente le relation del altere formationes del Consilio. 5.    Un Committee de Representantes Permanente del Governamentos del Statos membros se carga de preparar le labores del Consilio. 6.    Le reuniones del Consilio es public quando illo delibera e vota re un projecto de acto legislative. Con iste fin, cata session del Consilio se divide in duo partes, dedicate respectivemente al deliberationes re le actos legislative del Union e al activitates non-legislative. 7.    Le Presidentia del formationes del Consilio, con exception del Presidentia de Affaires Exterior, es assumite per le representantes del Statos membros in le Consilio secundo un systema de rotation equal, in conformitate con le conditiones previste per un decision europee del Consilio Europee. Le Consilio Europee prende decision per majoritate qualificate. ARTICULO I-25 Definition del majoritate qualificate in le Consilio Europee e in le Consilio 1.    Le majoritate qualificate se defini como al minus 55% del membros del Consilio, con un minimo de 15 membros del Consilio, qui debe representar Statos membros que insimul contine al minus 65% del population del Union. Constitution/ia 28

Un minoritate blocante debe comprehender al minus quatro membros del Consilio; si iste numero de quatro non es attingite, le majoritate qualificate es considerate obtenite. 2.    Nonobstante lo que es disponite in le paragrapho 1, quando le Consilio non prende decision re un proposition del Commission o del Ministro de Affaires Exterior del Union, le majoritate qualificate se defini como al minus 72% del membros del Consilio que representa Statos membros con al minus 65% del population del Union. 3.    Le paragraphos 1 e 2 se applica al Consilio Europee quando illo decide per majoritate qualificate. 4.    Le Presidente del Consilio Europee e le Presidente del Commission non participa in le votationes del Consilio Europee. ARTICULO I-26 Le Commission Europee 1.    Le Commission promove le interesse general del Union e prende le initiativas adequate con iste fin. Le Commission survelia le application del Constitution e del dispositiones adoptate per le institutiones in virtute del Constitution. Illo survelia le application del Derecto del Union sub le controlo del Tribunal de Justitia del Union Europee. Illo executa le budget e gere le programmas. Illo exerce le functiones de coordination, de execution e gestion, in conformitate con le conditiones previste per le Constitution. Con exception del politica exterior e del securitate commun e del altere casos previste per le Constitution, le Commission assume le representation externe del Union. Illo prende le initiativas del programmation annual e pluriannual del Union con le scopo de attinger accordos interinstitutional. Constitution/ia 29

2.    Le actos legislative del Union debe esser adoptate per proposition del Commission, salvo si le Constitution dispone alteremente. Le altere actos son adoptate per proposition del Commission quando le Constitution lo prescribe assi. 3.    Le mandato del Commission es cinque annos. 4.    Le membros del Commission es eligite in ration de lor competentia general e de lor ingagiamento europee e inter personas cuje independentia es garantite. 5.    Le prime Commission nominate, in conformitate con lo que es disponite in le Constitution, es componite de un citatano de cata Stato membro, includite le Presidente e le Ministro de Affaires Exterior del Union, qui es un de su Vicepresidentes. 6.    Ab le fin del mandato del Commission mentionate in le paragrapho 5, le Commission es componite de un numero de membros correspondente al duo tertios del numero de Statos membros, que include su Presidente e le Ministro de Affaires Exterior del Union, a minus que le Consilio Europee per unanimitate decide modificar iste numero. Le membros del Commission es selectionate inter le citatanos del Statos membros secundo un systema de rotation equal inter le Statos membros. Iste systema es establite per un decision europee adoptate per unanimitate per le Consilio Europee e in conformitate con le sequente principios: a)   le Statos membros son tractate absolutemente equalmente pro le determination e duration de lor membrato in le Commission. In consequentia, le differentia inter le numero total de periodos de mandato pro citatanos de duo Statos membros nunquam debe esser superior a un. Constitution/ia 30

b)   Salvo le puncto a), cata uno del successive Commissiones es constituite de tal modo que illo reflecte de maniera satisfactori le diversitate demographic e geographic del insimul del Statos membros. 7.    Le Commission exerce su responsabilitates con absolute independentia. Sin prejudicio del articulo I-28(2), le membros del Commission sollicita o accepta instructiones de necun governamento, institution, organo o organismo. Le membros del Commission se abstine de tote action incompatibile con lor obligationes o con le execution de lor functiones. 8.    Le Commission ha un responsabilitate collective ante le Parlamento Europee. Le Parlamento Europee pote adoptar un motion de censura contra le Commission in conformitate con le articulo III-340. Si un tal motion es approbate, le membros del Commission debe dimitter se collectivemente de lor cargas e le Ministro de Affaires Exterior del Union debe dimitter se del carga que ille exerce in le Commission. ARTICULO I-27 Le Presidente del Commission Europee 1.    In consideration del resultato del electiones al Parlamento Europee e post consultationes appropriate, le Consilio Europee propone al Parlamento Europee, per majoritate qualificate, un candidato al function de Presidente del Commission. Le Parlamento Europee elige le candidato per majoritate de su membros. In le caso que le candidato non ha iste majoritate, le Consilio Europee propone al Parlamento un nove candidato intra un mense, per le mesme procedura. Constitution/ia 31

2.    Le Consilio, in accordo commun con le Presidente eligite, adopta le lista de altere personalitates que le Consilio propone nominar como membros del Commission. Iste personas son selectionate super le base de propositiones presentate per le Statos membros, in conformitate con le criterios mentionate in le articulo I-26(4) e in le secunde parte de I-26(6). Le Presidente, le Ministro de Affaires Exterior del Union e le altere membros del Commission se submitte collectivemente a un voto de approbation del Parlamento Europee. Super le base de iste approbation, le Commission es nominate per le Consilio Europee, per majoritate qualificate. 3.    Le Presidente del Commission: a)   defini le orientationes pro missiones del Commission; b)   determina le organisation interne del Commission a fin de assecurar le coherentia, efficacia e collegialitate de su actiones; c)   nomina le Vicepresidentes, distincte del Ministro de Affaires Exterior del Union, inter le membros del Commission. Un membro del Commission presenta su dimission, si le Presidente lo demanda. Le Ministro de Affaires Exterior del Union presenta su dimission, si le Presidente lo demanda, in conformitate con le procedura establite in le articulo I-28(1). Constitution/ia 32

ARTICULO I-28 Le Ministro de Affaires Exterior del Union 1.    Per majoritate qualificate e con le approbation del Presidente del Commission, le Consilio Europee nomina le Ministro de Affaires Exterior del Union. Le Consilio Europee pote poner fin a su mandato per le mesme procedura. 2.    Le Ministro de Affaires Exterior del Union conduce le politica exterior e de securitate commun del Union. Ille contribue con su propositiones pro elaborar iste politica exterior e ille lo executa como mandatario del Consilio. Ille age del mesme modo in relation con le politica de securitate e defensa commun. 3.    Le Ministro de Affaires Exterior del Union preside le Consilio de Affaires Exterior. 4.    Le Ministro de Affaires Exterior del Union es un del Vicepresidentes del Commission. Ille velia le coherentia del action externe del Union. In le Commission ille se incarga del responsabilitates que incumbe al Commission in le campo del relationes externe pro coordinar le altere aspectos del action externe del Union. In le exercitio de iste responsabilitates intra le Commission, e exclusivemente pro iste sorta de responsabilitates, le Ministro de Affaires Exterior del Union es subjecte al proceduras que regula le functionamento del Commission, in tanto que isto es compatibile con le paragraphos 2 e 3. Constitution/ia 33

ARTICULO I-29 Le Tribunal de Justitia del Union Europee 1.    Le Tribunal de Justitia del Union Europee comprehende le Tribunal de Justitia, le Tribunal General e le tribunales specialisate. Illo garanti le respecto de derecto in le interpretation e application del Constitution. Le Statos membros establi le remedios jurisdictional necessari pro garantir un jurisdiction efficiente in le sectores coperite per le Derecto del Union. 2.    Le Tribunal de Justitia es componite de un judice de cata Stato membro. Illo es assistite per advocatos general. Le Tribunal General dispone de al minus un judice per Stato membro. Le judices e le advocatos general del Tribunal de Justitia e le judices del Tribunal General es eligite inter personas qui offere plen garantia de independentia e qui satisface le conditiones requirite in le articulos III-355 e III-356. Illes son appunctate in accordo commun per le governamentos del Statos membros pro un mandato de sex annos. Le judices e le advocatos sortiente pote esser nominate de novo. 3.    Le Tribunal de Justitia del Union Europee decide in conformitate con le Parte III: a)   re le recursos presentate per un Stato membro, per un institution o per personas physic o juridic; b)   con character prejudicial, per petition de organos jurisdictional national, re le interpretation del Derecto del Union o re le validitate del actos adoptate per le institutiones; Constitution/ia 34

c)   in le altere casos previste per le Constitution. CAPITULO II ALTERE INSTITUTIONES E ORGANOS CONSULTATIVE DEL UNION ARTICULO I-30 Le Banca Central Europee 1.    Le Banca Central Europee e le bancas central national forma le Systema Europee de Bancas Central. Le Banca Central Europee e le bancas central national del Statos membros cuje moneta es le euro, le quales constitue le Eurosystema, exerce le politica monetari del Union. 2.    Le Systema Europee de Bancas Central es dirigite per le organos de decision del Banca Central Europee. Le objectivo principal del Systema Europee de Bancas Central es mantener le stabilitate del precios. Sin prejudicio de iste objectivo, illo presta appoio al politicas economic general del Union pro contribuer al realisation del objectivos del Union. Illo realisa tote le altere missiones de un banca central in conformitate con le Parte III e con le Statutos del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee. 3.    Le Banca Central Europee es un institution. Illo ha personalitate juridic. Illo ha le unic habilitate a autorisar le emission del euro. Illo es independente in le exercitio de su competentias e in le gestion de su financias. Le institutiones, organos e organismos del Union e le governamentos del Statos membros respecta iste independentia. Constitution/ia 35

4.    Le Banca Central Europee adopta le mesuras necessari pro le complimento de su commissiones in conformitate con le articulos III-185 a III-191 e III-196 e con le conditiones establite in le Statutos del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee. In conformitate con le articulos mentionate, le Statos membros cuje moneta non es le euro, e anque lor bancas central, mantene lor competentias in le dominio monetari. 5.    In le dominios de su competentia, on consulta le Banca Central Europee concernente cata projecto de acto del Union e anque concernente cata projecto de regulamentation al nivello national. Le Banca pote dar su aviso. 6.    Le organos de decision del Banca Central Europee, lor composition e lor conditiones de functionamento es definite in le articulos III-192, III-193, III-382 e III-383 e anque in le Statutos del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee. ARTICULO I-31 Le Tribunal de Contos 1.    Le Tribunal de Contos es un institution. Illo effectua le controlo del contos del Union. 2.    Le Tribunal de Contos examina le contos del totalitate del receptas e del dispensas del Union e garanti un bon gestion financiari. 3.    Le Tribunal de Contos es componite de un citatano de cata Stato membro. Le membros del Tribunal exerce lor functiones con plen independentia, in interesse general del Union. Constitution/ia 36

ARTICULO I-32 Organos consultative del Union 1.    Le Parlamento Europee, le Consilio e le Commission Europee es assistite per un Committee del Regiones e per un Committee Economic e Social, le quales exerce functiones consultative. 2.    Le Committee del Regiones es componite de representantes del collectivitates regional e local que es sia titulares de un mandato electoral in un collectivitate regional o local, sia politicamente responsabile ante un assemblea eligite. 3.    Le Committee Economic e Social es componite de representantes del organisationes de empleatores, de empleatos, e del altere sectores representative del societate civil, in particular in le dominios socio-economic, civic, professional e cultural. 4.    Le membros del Committee de Regiones e del Committee Economic e Social non es ligate per alcun mandato imperative. Illes exerce lor functiones con plen independentia in le interesse general del Union. 5.    Le regulas relative al composition de iste Committees, al designation de lor membros, lor competentias e a lor attributiones e functionamento, es definite in le articulos III-386 a III-392. Le regulas mentionate in le paragraphos 2 e 3, relative al character de lor composition, es revidite periodicamente per le Consilio pro tener conto del evolution economic, social e demographic in le Union. Le Consilio, per proposition del Commission, adopta decisiones europee pro iste scopo. Constitution/ia 37

TITULO V EXERCITIO DEL COMPETENTIAS DEL UNION CAPITULO I DISPOSITIONES COMMUN ARTICULO I-33 Actos juridic del Union 1.    Pro exercer le competentias del Union le institutiones utilisa le sequente instrumentos juridic, in conformitate con lo que es disponite in le Parte III: le lege europee, le lege-quadro europee, le regulamento europee, le decision europee, le recommendationes, e le avisos. Le lege europee es un acto legislative de portata general. Illo es obligatori in tote su elementos e directemente applicabile in cata Stato membro. Le lege-quadro europee es un acto legislative que obliga le Stato membro destinatario quanto al resultato a attinger, ma lassante al autoritates national le competentia de eliger le forma e le medios. Le regulamento europee es un acto non-legislative de portata general que ha pro objecto le execution de actos legislative e de certe dispositiones del Constitution. Illo pote sia esser obligatori in tote su elementos e directemente applicabile in cata Stato membro, sia obligar cata Stato membro destinatario quanto al resultato a attinger, ma lassante al autoritates national le competentia de eliger le forma e le medios. Constitution/ia 38

Le decision europee es un acto non-legislative obligatori in tote su elementos. Quando illo designa destinatarios, le decision es obligatori solmente pro iste destinatarios. Le recommendationes e le avisos non ha effecto obligatori. 2.    Quando un proposition de acto legislative se presenta al Parlamento Europee e al Consilio, istes se abstine de adoptar actos non previste per le procedura legislative applicabile al dominio concernite. ARTICULO I-34 Actos legislative 1.    Le leges e le leges-quadros europee, per proposition del Commission, es adoptate conjunctemente per le Parlamento Europee e le Consilio, in conformitate con le proceduras legislative special mentionate in le articulo III-396. Si iste duo institutiones non perveni a un accordo, le acto in question non es adoptate. 2.    In le casos specific mentionate in le Constitution, le leges e leges-quadros europee es adoptate per le Parlamento Europee con le participation del Consilio, o per le Consilio con le participation del Parlamento Europee, secundo proceduras legislative special. 3.    In le casos specific previste per le Constitution, le leges e leges-quadros europee pote esser adoptate per initiativa de un gruppo de Statos membros o del Parlamento Europee, per recommendation del Banca Central Europee, o per petition del Tribunal de Justitia del Union Europee o del Banca Europee de Investimentos. Constitution/ia 39

ARTICULO I-35 Actos non-legislative 1.    Le Consilio Europee adopta decisiones europee in le casos mentionate in le Constitution. 2.    Le Consilio e le Commission, in particular in le casos mentionate in le articulos I-36 e I-37, assi como le Banca Central Europee in le casos specific mentionate in le Constitution, adopta regulamentos o decisiones europee. 3.    Le Consilio adopta recommendationes. Le Consilio decide, per proposition del Commission, in tote le casos in le quales le Constitution dispone que le Consilio adopta actos per proposition del Commission. Le Consilio prende decision per unanimitate in le dominios pro le quales le unanimitate es requirite pro le adoption de un acto del Union. Le Commission assi como le Banca Central Europee, in le casos specific previste per le Constitution, adopta recommendationes. ARTICULO I-36 Regulamentos europee delegate 1.    Le leges e le leges-quadros europee pote delegar al Commission le poter de adoptar regulamentos europee delegate que completa o modifica certe elementos non-essential del lege o del lege-quadro. Le leges e leges-quadros europee delimita explicitemente le objectivos, le contento, le campo de application e le duration del delegation de poter. Le regulation del elementos essential de un dominio es reservate al lege o al lege-quadro europee e, consequentemente non pote esser objecto de un delegation de poter. Constitution/ia 40

2.    Le leges e leges-quadros europee fixa explicitemente le conditiones al quales le delegation es subjecte, que pote esser le sequentes: a)   le Parlamento Europee o le Consilio pote decider revocar le delegation; b)   le regulamento europee delegate solmente pote entrar in vigor, si le Parlamento Europee o le Consilio non ha formulate objectiones intra le periodo fixate in le lege o lege-quadro europee. Concernente le punctos a) e b), le Parlamento Europee decide per majoritate de su membros, e le Consilio lo face per majoritate qualificate. ARTICULO I-37 Actos de execution 1.    Le Statos membros prende tote le mesuras de Derecto interne necessari pro le execution del actos juridicamente obligatori del Union. 2.    Quando conditiones uniforme de execution del actos juridicamente obligatori del Union es necessari, iste actos confere competentias de execution al Commission, o, in casos specific debitemente justificate e in le casos mentionate in le articulo I-40, al Consilio. 3.    Pro le scopos de paragrapho 2, le lege europee establi previemente le regulas e principios general relative al modalitates de controlo, per le Statos membros, del exercitio del competentia de execution per le Commission. 4.    Le actos de execution del Union prende le forma de regulamentos europee de execution o de decisiones europee de execution. Constitution/ia 41

ARTICULO I-38 Principios commun del actos juridic del Union 1.    Quando le Constitution non establi le typo de acto que on debe adoptar, le institutiones decide in cata caso, in conformitate con proceduras applicabile e con le principio de proportionalitate mentionate in le articulo I-11. 2.    Le actos juridic debe esser motivate e referer al propositiones, initiativas, recommendationes, petitiones o avisos mentionate in le Constitution. ARTICULO I-39 Publication e entrata in vigor 1 Le leges e le leges-quadros adoptate conformemente con le procedura legislative ordinari son signate per le Presidente del Parlamento Europee e per le Presidente del Consilio. In le altere casos, illos son signate per le Presidente del institution que los ha adoptate. Constitution/ia 42

Le leges e le leges-quadros europee es publicate in le Jornal Official del Union Europee e entra in vigor al data que illos fixa o, in absentia de un data, vinti dies post lor publication. 2 Le regulamentos europee e le decisiones europee que non indica destinatarios son signate per le Presidente del institution que los ha adoptate. Le regulamentos europee e le decisiones europee que non indica destinatarios son publicate in le Jornal Official del Union Europee e entra in vigor al data que illos fixa o, in absentia de un data, vinti dies post lor publication. 3.    Le decisiones europee distincte de illos mentionate in le paragrapho 2 es notificate a lor destinatarios e ha effecto per iste notification. CAPITULO II DISPOSITIONES PARTICULAR ARTICULO I-40 Dispositiones particular relative al execution del politica exterior e de securitate commun 1.    Le Union Europee exerce un politica exterior e de securitate commun basate super le developpamento del solidaritate politic mutual del Statos membros, super le definition de questiones presentante un interesse general e super le obtention de un grado sempre crescente de convergentia del actiones del Statos membros. 2.    Le Consilio Europee determina le interesses strategic del Union e fixa le objectivos de su politica exterior e de securitate commun. Le Consilio elabora iste politica in le quadro del lineas strategic establite per le Consilio Europee e in conformitate con lo que es disponite in le Parte III. 3.    Le Consilio Europee e le Consilio adopta le decisiones europee necessari. Constitution/ia 43

4.    Le Politica exterior e de securitate commun es executate per le Ministro de Affaires Exterior del Union e per le Statos membros utilisante le medios national e le medios del Union. 5.    Le Statos membros se concerta in le sino del Consilio Europee e del Consilio re tote question de politica exterior e de securitate que presenta un interesse general, a fin de establir un approche commun. Ante interprender qualcunque action super le scena international o assumer qualcunque obligation que poterea affectar le interesses del Union, cata Stato membro consulta le altere Statos in le sino del Consilio Europee o del Consilio. Le Statos membros garanti, per le convergentia de lor actiones, que le Union pote defender su interesses e su valores super le scena international. Le Statos membros son solidari inter se. 6.    In materia de politica exterior e de securitate commun, le Consilio Europee e le Consilio adopta decisiones europee per unanimitate, salvo in le casos mentionate in le Parte III. Illos decide re le initiativa de un Stato membro, re le proposition del Ministro de Affaires Exterior del Union, o re le proposition de iste Ministro con le appoio del Commission. Le leges e leges-quadros europee non se utilisa in iste materia. 7.    Le Consilio Europee pote adoptar per unanimitate un decision europee que establi que le Consilio decide per majoritate qualificate in casos distincte de illos mentionate in le Parte III. 8.    On consulta periodicamente le Parlamento Europee re le aspectos principal e le optiones fundamental del politica exterior e de securitate commun. Le Parlamento Europee remane informate de su evolution. Constitution/ia 44

ARTICULO I-41 Dispositiones particular relative al execution del politica commun de securitate e defensa 1.    Le politica commun de securitate e defensa forma parte integrante del politica exterior e de securitate commun. Illo offere al Union un capacitate operative per medios civil e militar. Le Union pote recurrer a iste medios in missiones foras del Union que ha como objectivo garantir le mantenimento del pace, le prevention de conflictos e le reinfortiamento del securitate international, in conformitate con le principios del Charta del Nationes Unite. Le execution de iste cargas se basa super le capacitates offerite per le Statos membros. 2.    Le politica commun de securitate e defensa include le definition progressive de un politica commun de defensa del Union. Isto conduce a un defensa commun, quando le Consilio Europee lo ha decidite per unanimitate. In iste caso, le Consilio Europee recommenda al Statos membros que illos adopta un decision in iste senso in conformitate con lor respective regulas constitutional. Le politica del Union in le senso del presente articulo non affecta le character specific del politica de securitate e de defensa de certe Statos membros. Illo respecta le obligationes derivate del Tractato del Atlantico Nordic pro certe Statos membros que considera que lor defensa commun se realisa in le quadro del Organisation del Tractato del Atlantico Nordic, e illo es compatibile con le politica commun de securitate e de defensa adoptate in iste contexto. 3.    Le Statos membros pone al disposition del Union, pro le execution del politica commun de securitate e de defensa, capacitates civil e militar pro contribuer al objectivos definite per le Consilio de Ministros. Le Statos membros que constitue inter se fortias multinational pote anque poner los al disposition del politica commun de securitate e de defensa. Constitution/ia 45

Le Statos membros se obliga a meliorar progressivemente lor capacitates militar. On crea un Agentia in le campo del developpamento del capacitates de defensa, de recerca, de acquisitiones e del armamento (Agentia Europee de Defensa) pro identificar le necessitates operative, promover mesuras pro satisfacer los, contribuer a identificar e, in su caso, applicar qualcunque disposition opportun pro reinfortiar le base industrial e technologic in le sector del defensa, pro participar in le definition de un politica europee de capacitates e de armamento, e pro adjutar le Consilio in le evalutation del melioration del capacitates militar. 4.    Le Consilio adopta per unanimitate, per proposition del Ministro de Affaires Exterior del Union o per proposition de un Stato membro, le decisiones europee relative al execution del politica commun de securitate e de defensa, includite decisiones relative al initio de un mission mentionate in le presente articulo. Le Ministro de Affaires Exterior del Union pote proponer recurso al medios national e al instrumentos del Union, in su caso junctemente con le Commission. 5.    Le Consilio pote confider le realisation de un mission, in le quadro del Union, a un gruppo de Statos membros a fin de preservar le valores del Union e favorar su interesses. Le realisation de un tal mission es regite per le articulo III-310. 6.    Le Statos membros, que compli criterios plus elevate de capacitates militar e que ha subscribite inter se obligationes plus constringente in vista del missiones le plus exigente, establi un cooperation structurate permanente in le quadro del Union. Iste cooperation es regite per lo que es disponite in le articulo III-312. Iste cooperation non affecta le dispositiones in le articulo III-309. 7.    Si un Stato membro es objecto de un aggression armate in su territorio, le altere Statos membros debe prestar lo adjuta e assistentia con tote le medios que es in lor poter in conformitate con le articulo 51 del Charta del Nationes Unite. Illo non affecta le character specific del politica de securitate e de defensa de certe Statos membros. Constitution/ia 46

Le obligationes e le cooperation in iste campo es conforme con le obligationes subscribite in le Organisation del Tractato del Atlantico Nordic que remane, pro le Statos membros que forma parte del Organisation, le fundamento de lor defensa collective e le organismo de execution de iste defensa collective. 8.    Le Parlamento Europee es consultate regularmente re le aspectos principal e optiones fundamental del politica commun de securitate e de defensa. Le Parlamento Europee es informate re iste evolution. ARTICULO I-42 Dispositiones particular relative al realisation del spatio de libertate, securitate e justitia 1.    Le Union constitue un spatio de libertate, securitate e justitia: a)   per mediar le adoption de leges e leges-quadros europee tendente, si necessari, a approximar le dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros in le campos mentionate in le Parte III; b)   per promover le confidentia mutual inter le autoritates competente del Statos membros, in particular super le base de recognoscimento mutual del resolutiones judiciari e extrajudiciari; c)   per mediar le cooperation operative del autoritates competente del Statos membros, includite le servicios de policia, de doana e altere servicios specialisate in le prevention e detection de infractiones penal. Constitution/ia 47

2.    Le Parlamentos national pote, in le quadro del spatio de libertate, securitate e justitia, participar in le mechanismos de evalutation mentionate in le articulo III-260. Le Parlamentos national es associate al controlo politic de Europol e al evalutation del activitates de Eurojust in conformitate con le articulos III-276 e III-273. 3.    Le Statos membros ha le derecto de initiativa in le dominio del cooperation policiari e judiciari in materia penal, conformemente con le articulo III-264. ARTICULO I-43 Clausula de solidaritate 1.    Le Union e su Statos membros age conjunctemente in un spirito de solidaritate, si un Stato membro es le objecto de un attacco terrorista o le victima de un catastrophe natural o de origine human. Le Union mobilisa tote le instrumentos a su disposition, includite le medios militar ponite a su disposition per le Statos membros, pro: a) -   prevenir le menacia terrorista in le territorio del Statos membros; -   proteger le institutiones democratic e le population civil de un possibile attacco terrorista; -   prestar assistentia a un Stato membro in su territorio, post petition de su autoritates politic, in le caso de un attacco terrorista; b) -   prestar assistentia a un Stato membro in su territorio, post petition de su autoritates politic, in le caso de un catastrophe natural o de origine human. 2.    Le modalitates de application del presente articulo es mentionate in le articulo III-329. Constitution/ia 48

CAPITULO III COOPERATION REINFORTIATE ARTICULO I-44 Cooperationes reinfortiate 1.    Le Statos membros que vole instaurar inter se un cooperation reinfortiate in le quadro del competentias non-exclusive del Union pote facer uso del institutiones del Union e exercer iste competentias per applicar le dispositiones pertinente del Constitution, intra le limites e secundo modalitates mentionate in le presente articulo e in le articulos III-416 a III-423. Le cooperationes reinfortiate visa a impulsar le objectivos del Union, proteger su interesses e reinfortiar su processo de integration. Le cooperation reinfortiate intende favorar le realisation del objectivos del Union, preservar su interesses, e reinfortiar su processo de integration. Illos son aperte permanentemente a tote le Statos membros, in conformitate con le articulo III-418. 2.    Le decision europee de autorisar un cooperation reinfortiate es adoptate per le Consilio como ultime recurso, quando illo ha arrivate al conclusion que le objectivos prosequite per iste cooperation non pote esser obtenite, in un periodo rationabile, per tote le Union, e con le condition que in ille cooperation participa, al minus, un tertio del Statos membros. Le Consilio decide per le procedura mentionate in le articulo III-419. 3.    Tote le membros del Consilio pote participar in su deliberationes, ma in le votation participa solmente le membros del Consilio qui representa le Statos membros participante in un action reinfortiate. Le unanimitate es constituite unicamente per le votos del representantes del Statos membros participante. Constitution/ia 49

Le majoritate qualificate se defini como al minus 55% del membros del Consilio representante le Statos membros participante, que reuni como minimo 65% del population de iste Statos. Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de membros del Consilio representante plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro; si isto non es le caso, le majoritate qualificate es considerate obtenite. Nonobstante lo que es disponite in le paragraphos 3 e 4, quando le Consilio non prende decision per proposition del Commission o del Ministro de Affaires Exterior del Union, le majoritate qualificate requirite se defini como al minus 72% del membros del Consilio representante le Statos membros participante que reuni al minus 65% del population de iste Statos membros. 4.    Le actos adoptate in le quadro de un cooperation reinfortiate liga solmente le Statos membros participante. Iste actos non es considerate como un acquesto que debe esser acceptate per le Statos candidatos al adhesion al Union. TITULO VI VITA DEMOCRATIC DEL UNION ARTICULO I-45 Principio de equalitate democratic In tote su activitates le Union respecta le principio del equalitate de su citatanos qui gaude de un equal attention de su institutiones, organos e organismos. Constitution/ia 50

ARTICULO I-46 Principio del democratia representative 1.    Le functionamento del Union se basa super le principio del democratia representative. 2.    Le citatanos son directemente representate, al nivello del Union, in le Parlamento Europee. Le Statos membros son representate in le Consilio Europee per lor chef de Stato o de Governamento, e in le Consilio per lor governamentos, que es democraticamente responsabile, sia ante lor parlamentos national, sia ante lor citatanos. 3.    Tote citatano ha le derecto de participar in le vita democratic del Union. Le decisiones son prendite in le forma le plus aperte e le plus proxime al citatanos. 4.    Le partitos politic al nivello europee contribue al formation del conscientia politic europee e al expression del voluntate del citatanos del Union. ARTICULO I-47 Principio del democratia participative 1.    Le institutiones del Union da al citatanos e al associationes representative, per le vias appropriate, le possibilitate de exprimer e de intercambiar publicamente lor opiniones in tote le dominios de action del Union. 2.    Le institutiones mantene un dialogo aperte, transparente e regular con le associationes representative e le societate civil. Constitution/ia 51

3.    In vista de garantir le coherentia e le transparentia del actiones del Union, le Commission mantene ample consultationes con le partes interessate. 4.    Un gruppo de al minus un million de citatanos del Union, qui debe esser citatanos de un numero significative de Statos membros, pote prender le initiativa de invitar le Commission, in le quadro de su attributiones, a submitter un proposition appropriate re questiones del quales iste citatanos considera que un acto juridic del Union es necessari pro le fines del application del Constitution. Le lege europee establi le dispositiones relative al proceduras e conditiones requirite pro le presentation de un tal initiativa citatan, includite le numero minime de Statos membros del quales debe provenir le citatanos qui lo presenta. ARTICULO I-48 Partners social e dialogo social autonome Le Union Europee recognosce e promove le rolo del partners social a su nivello, ponderante le diversitate del systemas national. Le Union facilita le dialogo inter illos, intra le limites de lor autonomia. Le culmine social tripartite pro le crescimento e le empleo contribue al dialogo social. Constitution/ia 52

ARTICULO I-49 Le Mediator Europee Un Mediator Europee, appunctate per le Parlamento Europee, recipe, examina e reporta le reclamationes relative a casos de mal administration in le actiones del institutiones, organos o organismos del Union sub le conditiones mentionate in le Constitution. Le Mediator europee exerce su functiones in total independentia. ARTICULO I-50 Transparentia del labores del institutiones, organos e organismos del Union 1.    A fin de promover un bon governamento e de garantir le participation del societate civil, le institutiones, organos e organismos del Union opera con le major respecto possibile al principio de apertura. 2.    Le sessiones del Parlamento Europee, assi como del Consilio, es public quando illos delibera e vota re un proposition de acto legislative. 3.    Cata citatano del Union, e cata persona physic o juridic residente o habente su sede statutari in un Stato membro, dispone, sub le conditiones mentionate in le Parte III, de un derecto de accesso al documentos del institutiones, organos e organismos del Union, qualcunque pote esser lor supporto. Le lege europee fixa le principios general e limites que regula, per motivos de interesse public o private, le exercitio del derecto de accesso a tal documentos. Constitution/ia 53

4.    Cata institution, organo o organismo establi in su regulamento interior dispositiones specific concernente le accesso a su documentos, in conformitate con le lege europee mentionate in le paragrapho 3. ARTICULO I-51 Protection de datos personal 1.    Tote persona ha derecto al protection del datos personal que le concerne. 2.    Le lege o lege-quadro europee establi le regulas relative al protection del persona physic concernente le tractamento de datos personal per le institutiones, organos e organismos del Union, assi como per le Statos membros in le exercitio del activitates comprehendite in le dominio de application del Derecto del Union, e relative al libere circulation de iste datos. Le respecto de iste regulas es submittite al controlo de autoritates independente. ARTICULO I-52 Statuto del ecclesias e del organisationes non-confessional 1.    Le Union respecta e non prejudica le statuto recognoscite in le Statos membros, in virtute del Derecto national, pro le ecclesias e le associationes o communitates religiose. 2.    Le Union respecta equalmente le statuto del organisationes philosophic e non-confessional. Constitution/ia 54

3.    Recognoscente lor identitate e lor contribution specific, le Union mantene un dialogo aperte, transparente e regular con iste ecclesias e organisationes. TITULO VII FINANCIAS DEL UNION ARTICULO I-53 Principios budgetari e financiari 1.    Tote le receptas e le dispensas del Union debe esser le objecto de previsiones pro cata exercitio budgetari annual e esser inscribite in le budget del Union in conformitate con le Parte III. 2.    Le budget debe esser equilibrate quanto a receptas e dispensas. 3.    Le dispensas inscribite in le budget es autorisate pro le periodo del exercitio budgetari annual in conformitate con le lege europee mentionate in le articulo III-412. 4.    Le execution de dispensas inscribite in le budget require le adoption previe de un acto juridicamente obligatori del Union que da un fundamento juridic a su action e al execution del correspondente dispensa in conformitate con le lege europee mentionate in le articulo III-412, salvo le exceptiones que iste lege establi. Constitution/ia 55

5.    Pro garantir le disciplina budgetari, le Union non adopta actos susceptibile de haber incidentias considerabile in le budget sin garantir que le proposition o le procedura pote esser financiate intra le limite del ressources proprie del Union e in le respecto del quadro financiari pluriannual mentionate in le articulo I-55. 6.    Le budget es executate in conformitate con le principio de bon gestion financiari. Le Statos membros e le Union coopera a fin que le creditos inscribite in le budget se utilisa conformemente con iste principio. 7.    Le Union e le Statos membros, in conformitate con le articulo III-415, combatte le fraude e qualcunque altere activitate illegal que affecta le interesses financiari del Union. ARTICULO I-54 Ressources proprie del Union 1.    Le Union se dota del medios necessari pro obtener su objectivos e pro finalisar su politicas. 2.    Le budget del Union es financiate integremente per ressources proprie, sin prejudicio del altere receptas. Constitution/ia 56

3.    Un lege europee del Consilio fixa le dispositiones applicabile al systema de ressources proprie del Union. In iste contexto il es possibile establir nove categorias de ressources o supprimer un categoria existente. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee. Iste lege entra in vigor solmente post su approbation per le Statos membros in conformitate con lor respective regulas constitutional. 4.    Un lege europee del Consilio fixa le dispositiones de application del systema de ressources proprie del Union a mesura que illo es mentionate in le lege europee adoptate conformemente con le paragrapho 3. Le Consilio decide post approbation del Parlamento Europee. ARTICULO I-55 Quadro financiari pluriannual 1.    Le quadro financiari pluriannual ha pro objecto garantir le evolution ordinate del dispensas del Union intra le limite de su ressources proprie. Illo fixa le amontas del limites maxime annual del creditos pro ingagiamentos per categorias de dispensas, conformemente con le articulo III-402. 2.    Un lege europee del Consilio fixa le quadro financiari pluriannual. Le Consilio decide per unanimitate, post approbation del Parlamento Europee, que decide per majoritate del membros que lo compone. 3.    Le budget annual del Union respecta le quadro financiari pluriannual. 4.    Le Consilio Europee pote, per unanimitate, adoptar un decision europee autorisante le Consilio a decider per majoritate qualificate quando illo adopta le lege europee del Consilio mentionate in le paragrapho 2. Constitution/ia 57

ARTICULO I-56 Budget del Union Le lege europee establi le Budget annual del Union in conformitate con le articulo III-404. TITULO VIII LE UNION E SU VICINITATE PROXIME ARTICULO I-57 Le Union e su vicinitate proxime 1.    Le Union developpa con le Statos vicin relationes preferential, con le objectivo de establir un spatio de prosperitate e de bon vicinitate basate super le valores del Union e characterisate per relationes stricte e pacific basate super le cooperation. 2.    Pro le fines del paragrapho 1, le Union pote concluder accordos specific con le paises concernite. Iste accordos pote includer derectos e obligationes reciproc e le possibilitate de realisar activitates commun. Lor application es submittite a un concertation periodic. Constitution/ia 58

TITULO IX MEMBRATO DEL UNION ARTICULO I-58 Criterios de membrato e procedura de adhesion al Union 1.    Le Union es aperte pro tote le Statos europee que respecta le valores mentionate in le articulo I-2 e se ingagia a promover los in commun. 2.    Tote Stato europee que desira devenir membro del Union dirige su requesta al Consilio. Le Parlamento Europee e le Parlamentos national del Statos membros son informate de iste requesta. Le Consilio decide per unanimitate, post haber consultate le Commission e post approbation del Parlamento Europee que decide per majoritate del membros que lo compone. Le conditiones e le procedura del admission son establite per un accordo inter le Statos membros e le Stato candidato. Iste accordo es submittite a ratification per tote le Statos contractante, secundo lor proprie regulas constitutional respective. ARTICULO I-59 Suspension de certe derectos del membrato del Union 1.    Le Consilio, per initiativa motivate per un tertio del Statos membros, per initiativa motivate per le Parlamento Europee o per proposition del Commission, pote adoptar un decision europee constatante le existentia de un risco clar de violation grave per un Stato membro del valores mentionate in le articulo I-2. Le Consilio decide per majoritate del quatro quintos de su membros, post approbation del Parlamento Europee. Constitution/ia 59

Ante de proceder a iste constatation, le Consilio audi le Stato membro in question e pote, secundo le mesme procedura, diriger recommendationes a illo. Le Consilio verifica regularmente si le motivos que ha conducite a un tal constatation resta valide. 2.    Le Consilio Europee, per initiativa de un tertio del Statos membros o per un proposition del Commission, pote adoptar un decision europee constatante le existentia de un violation grave e persistente del valores mentionate in le articulo I-2 per un Stato membro, post haber invitate iste Stato membro a presentar su observationes in le materia. Le Consilio Europee decide per unanimitate, post approbation del Parlamento Europee. 3.    Quando ha essite facite le constatation mentionate in le paragrapho 2, le Consilio pote, per majoritate qualificate, adoptar un decision europee que suspende certe derectos derivate del application del Constitution al Stato membro in question, includite le derecto de voto del membro in le Consilio qui representa iste Stato. Le Consilio tene conto del possibile consequentias de un tal suspension pro le derectos e obligationes del personas physic e juridic. In qualcunque caso, iste Stato resta ligate per le obligationes que incumbe a illo in le Constitution. 4.    Le Consilio pote adoptar posteriormente, per majoritate qualificate, un decision europee que modifica o deroga le mesuras adoptate in conformitate con le paragrapho 3 como responsa a cambios in le situation, que lo ha motivate a imponer iste mesuras. 5.    Pro le fines del presente articulo, le membro del Consilio Europee o del Consilio representante le Stato membro in question non participa in le votation e le Stato membro in question non es tenite in conto in le calculo del tertie parte o del quatro quintos del Statos membros mentionate in le paragraphos 1 e 2. Le abstention de membros presente o representate non impedi le adoption del decisiones europee mentionate in le paragrapho 2. Constitution/ia 60

Pro le adoption de decisiones europee mentionate in le paragraphos 3 e 4, le majoritate qualificate se defini como al minus 72% del membros del Consilio que representa le Statos membros participante que reuni al minus 65% del population de iste Statos. Quando, post un decision de suspension del derecto de voto adoptate in conformitate con le paragrapho 3, le Consilio prende decision, per majoritate qualificate, super le base de un del dispositiones del Constitution, iste majoritate qualificate se defini del mesme maniera como in le paragrapho 2 o, si le Consilio age per proposition del Commission o del Ministro de Affaires Exterior del Union, como al minus 55% del membros del Consilio que representa le Statos membros participante que reuni al minus 65% del population de iste Statos. In iste ultime caso, un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de membros del Consilio que representa plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro; sin iste minoritate de blocada, le majoritate qualificate se considera obtenite. 6.    Pro le fines del presente articulo, le Parlamento Europee decide per majoritate del duo tertios del votos exprimite, lo que representa le majoritate del membros que lo compone. ARTICULO I-60 Disdicimento voluntari ex le Union 1.    Tote Stato membro pote decider, in conformitate con su regulas constitutional, retirar se ex le Union. 2.    Le Stato membro que decide retirar se notifica su intention al Consilio Europee. Al luce del orientationes del Consilio Europee, le Union negotia e conclude con iste Stato membro un accordo que regula le forma de su disdicimento, ponderante le quadro de su relationes futur con le Union. Iste accordo es negotiate in conformitate con le articulo III-325(3). Le Consilio lo conclude in le nomine del Union per majoritate qualificate, post approbation del Parlamento Europee. Constitution/ia 61

3.    Le Constitution cessa de esser applicabile al Stato membro in question ab le data de entrata in vigor del accordo de disdicimento o, si un tal data non es fixate, duo annos post le notification mentionate in le paragrapho 2, salvo si le Consilio Europee, in accordo con le Stato membro in question, decide per unanimitate prorogar iste termino. 4.    Pro le fines del paragraphos 2 e 3, le membro del Consilio Europee e del Consilio que representa le Stato membro que se disdice, participa ni in le deliberationes ni in le decisiones europee del Consilio Europee o del Consilio que lo concerne. Le majoritate qualificate se defini como al minus 72% del membros del Consilio que representa Statos membros participante que reuni al minus 65% del population de iste Statos. 5.    Si le Stato membro que se ha disdicite ex le Union sollicita de novo le adhesion, su requesta es submittite al procedura mentionate in le articulo I-58. Constitution/ia 62

PARTE II CHARTA DEL DERECTOS FUNDAMENTAL DEL UNION PREAMBULO Le populos de Europa, creante inter se un union sempre plus stricte, ha decidite compartir un futuro pacific basate super valores commun. Consciente de su patrimonio spiritual e moral, le Union es fundate super le valores indivisibile e universal de dignitate human, de libertate, de equalitate e de solidaritate. Le Union se basa super le principios del democratia e del Stato de Derecto. Per instituer le citatanitate del Union e per crear un spatio de libertate, de securitate e de justitia, le Union situa le persona in le centro de su activitates. Le Union contribue al preservation e al developpamento de iste valores commun intra le respecto del diversitate del culturas e del traditiones del populos de Europa, e equalmente del identitate national del Statos membros e del organisation de lor poteres public al nivellos national, regional e local; le Union se effortia de promover un developpamento equilibrate e durabile e garanti le libere circulation de personas, de servicios, de mercantias e de capitales, assi como le libertate de establimento. Pro iste fin il es necessari, per render los plus visibile in un Charta, reinfortiar le protection del derectos fundamental al luce del evolution del societate, del progresso social e del developpamentos scientific e technologic. Constitution/ia 63

Le presente Charta reaffirma, respectante le competentias e missiones del Union, assi como le principio de subsidiaritate, le derectos recognoscite specialmente per le traditiones constitutional e le obligationes international commun del Statos membros, le Pacto Europee pro le Protection del Derectos Human e del Libertates Fundamental, le Chartas Social adoptate per le Union e per le Consilio Europee, assi como per le jurisprudentia del Tribunal de Justitia del Union Europee e del Tribunal Europee del Derectos Human. In iste contexto, le organos jurisdictional del Union e del Statos membros interpretara le Charta prendente debitemente in consideration le explicationes establite sub le autoritate del Praesidium del Convention que preparava le Charta e actualisate sub le responsabilitate del Praesidium del Convention Europee. Le fruition de iste derectos comporta responsabilitates e debitos tanto con respecto al alteres como con respecto al communitate human e futur generationes. In consequentia, le Union recognosce le derectos, le libertates e le principios mentionate in lo que seque. TITULO I DIGNITATE ARTICULO II-61 Dignitate human Le dignitate human es inviolabile. Illo debe esser respectate e protegite. Constitution/ia 64

ARTICULO II-62 Derecto al vita 1.    Tote persona ha derecto al vita. 2.    Necuno pote esser condemnate al sententia de morte ni executate. ARTICULO II-63 Derecto al integritate del persona 1.    Tote persona ha derecto al integritate physic e mental. 2.    In le campo del medicina e del biologia on respecta in particular: a)   le consentimento libere e informate del persona concernite, secundo le modalitates establite in le lege; b)   le prohibition del practicas eugenic, in particular le practicas que ha pro scopo le selection del personas; c)   le prohibition de facer del corpore human e su partes, como tales, un fonte de lucro; d)   le prohibition del clonation reproductive de esseres human. Constitution/ia 65

ARTICULO II-64 Prohibition del tortura e del penas inhuman o degradante o del tractamentos inhuman o degradante Necuno pote esser submittite a tortura ni a penas o tractamentos inhuman o degradante. ARTICULO II-65 Prohibition del sclavitude e del labor fortiate 1.    Necuno pote esser submittite a sclavitude o a servitude. 2.    Necuno pote esser constringite a facer un labor fortiate o obligatori. 3.    Le commercio de esseres human es prohibite. TITULO II LIBERTATES ARTICULO II-66 Derecto al libertate e al securitate Tote persona ha le derecto al libertate e al securitate. Constitution/ia 66

ARTICULO II-67 Respecto del vita private e familial Tote persona ha le derecto al respecto de su vita private e familial, de su domicilio e de su communicationes. ARTICULO II-68 Protection de datos de character personal 1.    Tote persona ha le derecto al protection del datos de character personal que le concerne. 2.    Iste datos debe esser tractate loyalmente, pro fines concrete e super le base del consentimento del persona concernite o in virtute de un altere fundamento legitime previste per le lege. Tote persona ha le derecto a acceder al datos recolligite que le concerne e ille ha derecto a su rectification. 3.    Le respecto de iste regulas es subjecte al controlo de un autoritate independente. ARTICULO II-69 Derecto de contraher matrimonio e derecto a fundar un familia Le derecto de maritar se e le derecto a fundar un familia es garantite secundo le leges national que regula su exercitio. Constitution/ia 67

ARTICULO II-70 Libertate de pensamento, de conscientia e de religion 1.    Tote persona ha le derecto al libertate de pensamento, de conscientia e de religion. Iste derecto implica le libertate de cambiar de religion o de convictiones, assi como le libertate de manifestar su religion o su convictiones individual- o collectivemente, in publico o in privato, per le culto, le inseniamento, le practicas e le observantia del ritos. 2.    Le derecto al objection de conscientia es recognoscite secundo le leges national que regula su exercitio. ARTICULO II-71 Libertate de expression e de information 1.    Tote persona ha le derecto al libertate de expression. Iste derecto include le libertate de opinion e le libertate de reciper o de communicar informationes o ideas sin que il pote haber ingerentia de autoritates public e sin consideration de frontieras. 2.    Le libertate de medios de communication e lor pluralismo es respectate. Constitution/ia 68

ARTICULO II-72 Libertate de reunion e de association 1.    Tote persona ha le derecto al libertate de reunion pacific e al libertate de association in tote le nivellos, specialmente in le dominios politic, syndical e civic, lo que implica le derecto de tote persona de fundar con altere personas syndicatos e de affiliar se a illos pro le defensa de su interesses. 2.    Le partitos politic al nivello del Union contribue al expression del voluntate politic del citatanos del Union. ARTICULO II-73 Libertate del artes e del scientias Le artes e le recerca scientific es libere. On respecta le libertate academic. ARTICULO II-74 Derecto al education 1.    Tote persona ha le derecto al education e al accesso a formation professional e continue. 2.    Iste derecto include le facultate de reciper gratuitemente le inseniamento obligatori. Constitution/ia 69

3.    Es respectate, secundo le leges national que regula lor exercitio, le libertate de creation de institutiones educational intra le respecto del principios democratic, assi como le derecto del parentes de garantir le education e le inseniamento de lor infantes in conformitate con lor convictiones religiose, philosophic e pedagogic. ARTICULO II-75 Libertate professional e derecto de laborar 1.    Tote persona ha le derecto de laborar e de exercer un profession liberemente eligite o acceptate. 2.    Tote citatano del Union ha le libertate de cercar un empleo, de laborar, de establir se o de prestar servicios in qualcunque Stato membro. 3.    Le citatanos de tertie paises, qui es autorisate a laborar in le territorio del Statos membros, ha le derecto de conditiones de labor equivalente a illos del citatanos del Union. ARTICULO II-76 Libertate de interprisa On recognosce le libertate de interprisa in conformitate con le Derecto del Union e con le legislationes e practicas national. Constitution/ia 70

ARTICULO II-77 Derecto de proprietate 1.    Tote persona ha le derecto de fruer del proprietate de su benes acquirite legalmente, de usar los, de disponer de illos e de legar los. Necuno pote esser private de su proprietate si non pro causa de interesse public, in le casos e conditiones previste per un lege e, intra un tempore rationabile, con un juste indemnisation a causa de su perdita. Le uso del benes pote esser regulate per le lege in le mesura necessari pro le interesse general. 2.    Es protegite le proprietate intellectual. ARTICULO II-78 Derecto de asylo Es garantite le derecto de asylo intra le respecto del regulas del Convention de Genève del 28 de julio 1951 e del Protocollo del 31 de januario 1967 relative al Statuto del Refugiatos e in conformitate con le Constitution. ARTICULO II-79 Protection in caso de transferimento, de expulsion e de extradition 1.    Es prohibite le expulsiones collective. Constitution/ia 71

2.    Necuno pote esser transferite, expulsate o extradite a un Stato in le qual le persona curre un risco seriose de esser submittite al pena de morte, al tortura o a altere penas o tractamentos inhuman o degradante. TITULO III EQUALITATE ARTICULO II-80 Equalitate ante le lege Tote le personas son equal ante le lege. ARTICULO II-81 Non-discrimination 1.    Es prohibite tote discrimination fundate in particular super le sexo, le racia, le color, le origines ethnic o social, le characteristicas genetic, le lingua, le religion o le convictiones, le opiniones politic o de qualcunque altere typo, le appertinentia a un minoritate national, le fortuna, le nascentia, un handicap, le etate o le orientation sexual. Constitution/ia 72

2.    In le dominio de application del Constitution e sin prejudicio de su dispositiones particular, tote discrimination exercite pro rationes del nationalitate es prohibite. ARTICULO II-82 Diversitate cultural, religiose e linguistic Le Union respecta le diversitate cultural, religiose e linguistic. ARTICULO II-83 Equalitate inter feminas e viros Le equalitate inter feminas e viros debe esser garantite in tote le dominios, includite super le terreno del empleo, del labor e del remuneration. Le principio de legalitate non impedi le mantenimento o le adoption de mesuras que da avantages specific in favor del sexo sub-representate. ARTICULO II-84 Derectos del infante 1.    Le infantes ha le derecto del protection e del curas necessari pro lor benesser. Illes pote exprimer lor opinion liberemente. Isto es a prender in consideration pro le subjectos que les concerne, in function de lor etate e de lor maturitate. Constitution/ia 73

2.    In tote le actos relative al infantes, sia illo exequite per autoritates public o per institutiones private, le interesse superior del infante constitue un consideration primordial. 3.    Tote infante ha le derecto de mantener regularmente relationes personal e contactos directe con su patre e con su matre, salvo si illo es contrari a su interesse. ARTICULO II-85 Derectos del personas de etate avantiate Le Union recognosce e respecta le derecto del personas de etate avantiate de haber un vita digne e independente e de participar in le vita social e cultural. ARTICULO II-86 Integration del personas handicapate Le Union recognosce e respecta le derecto del personas handicapate de beneficiar de mesuras que garanti lor autonomia, lor integration social e professional e lor participation in le vita del communitate. Constitution/ia 74

TITULO IV SOLIDARITATE ARTICULO II-87 Derecto al information e al consultation del laboratores in le interprisa On debe garantir al laboratores o a lor representantes, al nivellos appropriate, un information e un consultation con sufficiente anticipation in le casos e conditiones mentionate in le Derecto del Union e in le legislationes e practicas national. ARTICULO II-88 Derectos de negotiation e de actiones collective Le laboratores e le empleatores, o lor organisationes respective, in conformitate con le Derecto del Union e con le legislationes e practicas national, ha le derecto a negotiar e concluder conventiones collective, al nivellos appropriate, e de recurrer, in caso de conflicto de interesses, a actiones collective pro le defensa de lor interesses, includite le exopero. ARTICULO II-89 Derecto de accesso al servicios de placiamento Tote persona ha le derecto a acceder a un servicio gratuite de placiamento. Constitution/ia 75

ARTICULO II-90 Protection in caso de dimission injustificate Tote laborator ha le derecto a un protection in caso de dimission injustificate, conformemente con le Derecto del Union e al legislationes e practicas national. ARTICULO II-91 Conditiones de labor juste e equitabile 1.    Tote laborator ha le derecto a laborar sub conditiones que respecta su sanitate, su securitate e su dignitate. 2.    Tote laborator ha le derecto al limitation del duration maxime del labor e a periodos de reposo quotidian e septimanal, assi como a un periodo de vacationes annual pagate. ARTICULO II-92 Prohibition del labor infantil e protection del juvenes in le labor Le labor infantil es prohibite. Le etate minime de admission al labor non pote esser inferior al etate in le qual cessa le periodo de scholaritate obligatori, sin prejudicio del dispositiones plus favorabile pro le juvenes e salvo exceptiones limitate. Constitution/ia 76

Le juvenes admittite pro laborar debe disponer de conditiones de labor adaptate a lor etate e esser protegite contra le exploitation economic o contra qualcunque labor que pote esser prejudicial pro lor securitate, lor sanitate, lor developpamento physic, moral o social o que pote poner in periculo lor education. ARTICULO II-93 Vita familial e vita professional 1.    Le protection del familia es garantite super le planos juridic, economic e social. 2.    Con le fin de poter conciliar vita familial e vita professional, tote persona ha le derecto a esser protegite contra qualcunque dimission pro un causa relationate con le maternitate, assi como le derecto a un permission pagate pro maternitate e a un permission prenatal causate del nascentia o del adoption de un infante. ARTICULO II-94 Securitate social e adjuta social 1.    Le Union recognosce e respecta le derecto de accesso al prestationes de securitate social e al servicios social que garanti un protection in casos como le maternitate, le maladia, le accidentes del labor, le dependentia o le vetulessa, assi como in caso de perdita de empleo, secundo le modalitates establite per le Derecto del Union e le legislationes e practicas national. Constitution/ia 77

2.    Tote persona qui reside e se displacia legalmente intra le Union ha le derecto al prestationes de securitate social e al avantages social conforme con le Derecto del Union e con le legislationes e practicas national. 3.    Con le fin de combatter le exclusion social e le povressa, le Union recognosce e respecta le derecto a un adjuta social e a un adjuta al habitation pro garantir un existentia digne a totes qui non dispone de ressources sufficiente, secundo le modalitates establite per le Derecto del Union e le legislationes e practicas national. ARTICULO II-95 Protection del sanitate Tote persona ha le derecto a acceder al prevention sanitari e de profitar del attention medical al conditiones establite per le legislationes e practicas national. Un alte nivello de protection del sanitate human es garantite, quando se defini e executa tote le politicas e actiones del Union. ARTICULO II-96 Accesso al servicios de interesse economic general Le Union recognosce e respecta le accesso al servicios de interesse economic general, tal que le legislationes e practicas national dispone, in conformitate con le Constitution, con le fin de promover le cohesion social e territorial del Union. Constitution/ia 78

ARTICULO II-97 Protection del ambiente Le politicas del Union integra e garanti, conformemente con le principio de developpamento durabile, un alte nivello de protection del ambiente e le melioration de su qualitate. ARTICULO II-98 Protection del consumitores Le politicas del Union garanti un alte nivello de protection del consumitores in le Union. TITULO V CITATANITATE ARTICULO II-99 Derecto de voto e de eligibilitate in le electiones al Parlamento Europee 1.    Tote citatano del Union ha le derecto de voto e de eligibilitate in le electiones al Parlamento Europee in le Stato membro in le qual ille reside, al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato. 2.    Le deputatos del Parlamento Europee es eligite per suffragio universal directe, libere e secrete. Constitution/ia 79

ARTICULO II-100 Derecto de voto e de eligibilitate in le electiones municipal Tote citatano del Union ha le derecto de voto e de eligibilitate in le electiones municipal del Stato membro in que ille reside, al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato. ARTICULO II-101 Derecto a un bon administration 1.    Tote persona ha le derecto a vider que le institutiones, organos e organismos del Union tracta su affaires impartial- e justemente e intra un periodo rationabile. 2.    Iste derecto include in particular: a)   le derecto de tote persona a esser audite ante que un mesura individual que le affectarea disfavorabilemente, es prendite contra ille; b)   le derecto de tote persona a acceder al dossier que le concerne, intra le respecto del interesses legitime del confidentialitate e del secreto professional e commercial; c)   le obligation pro le administration de motivar su decisiones. 3.    Tote persona ha le derecto al reparation per le Union del damnos causate per su institutiones o per su agentes in le exercitio de lor functiones, in conformitate con le principios general commun del Derectos del Statos membros. Constitution/ia 80

4.    Tote persona pote diriger se al institutiones del Union in un del linguas del Constitution e debe reciper un responsa in iste mesme lingua. ARTICULO II-102 Derecto de accesso al documentos Tote citatano del Union assi como tote persona physic o juridic residente o habente su sede statutari in un Stato membro ha un derecto de accesso al documentos del institutiones, organos e organismos del Union, qualcunque pote esser lor supporto. ARTICULO II-103 Le Mediator Europee Tote citatano del Union assi como tote persona physic o juridic residente o habente su sede statutari in un Stato membro ha le derecto de submitter al Mediator Europee le casos de mal administration in le action del institutiones, organos o organismos del Union, con exclusion del Tribunal de Justitia Europee in le exercitio de su functiones jurisdictional. Constitution/ia 81

ARTICULO II-104 Derecto de petition Tote citatano del Union assi como tote persona physic o juridic residente o habente su sede statutari in un Stato membro ha le derecto de Petition ante le Parlamento Europee. ARTICULO II-105 Libertate de circulation e de residentia 1.    Tote citatano del Union ha le derecto de circular e resider liberemente in le territorio del Statos membros. 2.    Conformemente con le Constitution on pote conceder libertate de circulation e de residentia al citatanos de tertie paises residente legalmente in le territorio de un Stato membro. ARTICULO II-106 Protection diplomatic e consular Tote citatano del Union ha le derecto, in le territorio de un tertie pais in le qual non es representate le Stato membro del qual ille es citatano, al protection del autoritates diplomatic e consular de tote Stato membro, al mesme conditiones como le citatanos de iste Stato. Constitution/ia 82

TITULO VI JUSTITIA ARTICULO II-107 Derecto al recurso judicial effective e a un tribunal impartial Tote persona, cuje derectos e libertates garantite per le Derecto del Union ha essite violate, ha le derecto a un recurso effective ante un tribunal in respecto al conditiones establite in le presente articulo. Tote persona ha le derecto que su causa debe esser audite equitabile- e publicamente e intra un periodo rationabile per un tribunal independente e impartial, establite previemente per le lege. Tote persona ha le possibilitate de facer se consiliar, defender e representar. On presta assistentia juridic gratuite a personas qui non dispone de ressources sufficiente si isto es necessari pro garantir le effectivitate del accesso al justitia. ARTICULO II-108 Presumption de innocentia e derectos del defensa 1.    Tote accusato es presumite innocente usque su culpabilitate ha essite legalmente establite. 2.    Es garantite a tote accusato le respecto del derectos de defensa. Constitution/ia 83

ARTICULO II-109 Principios de legalitate e de proportionalitate del delictos e del penas 1.    Necuno pote esser condemnate pro un action o un omission que, in le momento in le qual illo ha essite committite, non constitueva un infraction secundo le Derecto national o le Derecto international. Equalmente, non pote esser imponite un pena plus grave que le pena applicate in le momento in le qual le infraction ha essite committite. Si, posteriormente a iste infraction, le lege impone un pena plus legier, iste lege debe esser applicate. 2.    Le presente articulo non impedi le judicio e le punition de un persona culpabile de un action o de un omission que, in le momento in le qual illo ha essite committite, era criminal secundo le principios general recognoscite per le insimul del nationes. 3.    Le intensitate del penas non debe esser disproportionate in relation con le infraction. ARTICULO II-110 Derecto a non esser judicate o condemnate penalmente duo vices pro un mesme delicto Necuno pote esser accusate o condemnate penalmente pro un infraction pro le qual ille ha jam essite absolvite o condemnate in le Union per un sententia penal definitive conformemente con le lege. Constitution/ia 84

TITULO VII DISPOSITIONES GENERAL APPLICABILE AL INTERPRETATION E APPLICATION DEL CHARTA ARTICULO II-111 Campo de application 1.    Le dispositiones del presente Charta es dirigite al institutiones, organos e organismos del Union, respectante le principio de subsidiaritate, assi como al Statos membros unicamente quando illos applica le Derecto del Union. Consequentemente, illos respecta le derectos, observa le principios e promove lor application, conformemente con lor respective competentias e intra le limites del competentias que on attribue al Union in le altere partes del Constitution. 2.    Le presente Charta non amplia le campo de application del Derecto del Union ultra le competentias del Union, ni crea alcun competentia o carga nove pro le Union, ni modifica le competentias e cargas definite in le altere partes del Constitution. ARTICULO II-112 Campo de application e interpretation del derectos e principios 1.    Tote limitation del exercitio del derectos e libertates recognoscite per le presente Charta debe esser establite per le lege e respectar le contento essential de iste derectos e libertates. Limitationes pote esser introducite, respectante le principio de proportionalitate, solmente quando illos son necessari e responde effectivemente a objectivos de interesses general recognoscite per le Union o al necessitate de protection del derectos e libertates de alteres. Constitution/ia 85

2.     Le derectos recognoscite per le presente Charta, que es mentionate in altere partes del Constitution, se exerce al conditiones e intra le limites determinate in iste partes. 3.    In le mesura que le presente Charta contine derectos que corresponde al derectos garantite per le Convention Europee pro le Protection del Derectos Human e del Libertates Fundamental, lor senso e lor campo de application es equal a illos que confere iste Convention. Iste disposition non impedi que le Derectos del Union concede un protection plus extense. 4.    In le mesura que le presente Charta recognosce derectos fundamental resultante del traditiones constitutional commun del Statos membros, iste derectos debe esser interpretate in harmonia con iste traditiones. 5.    Le dispositiones del presente Charta que contine principios pote esser effectuate per actos legislative e executive adoptate per le institutiones, organos e organismos del Union, e per actos del Statos membros quando illos applica le Derecto del Union, in le exercitio de lor competentias respective. Lor invocation ante le judice es admittite solmente pro le interpretation e le controlo del legalitate de tal actos. 6.    Le legislation e le practicas national debe esser prendite plenmente in consideration como specificate in le presente Charta. 7.    Le explicationes elaborate pro guidar le interpretation del Charta del derectos fundamental es debitemente considerate per le jurisdictiones del Union e del Statos membros. Constitution/ia 86

ARTICULO II-113 Nivello de protection Necun disposition del presente Charta pote esser interpretate como limitative o ledente le derectos human e libertates fundamental recognoscite, in lor respective campo de application, per le Derecto del Union, le Derecto international e le conventiones international del quales son parte le Union o tote le Statos membros, e in particular le Convention Europee pro le Protection del Derectos del Homine e del Libertates Fundamental, assi como per le constitutiones del Statos membros. ARTICULO II-114 Prohibition del abuso de derecto Necun disposition del presente Charta pote esser interpretate como implicante un derecto qualcunque de dedicar se a un activitate o de realisar un acto tendente al destruction del derectos o libertates recognoscite in le presente Charta o a limitationes plus ample de iste derectos e libertates que mentionate in le presente Charta. Constitution/ia 87

PARTE III POLITICAS E FUNCTIONAMENTO DEL UNION TITULO I DISPOSITIONES DE APPLICATION GENERAL ARTICULO III-115 Le Union velia le coherentia inter le differente politicas e actiones mentionate in le presente Parte, considerante le insimul de su objectivos e conformante se al principio de attribution de competentias. ARTICULO III-116 In tote le actiones mentionate in le presente Parte, le Union cerca a eliminar le inequalitates inter femina e viro e a promover lor equalitate. Constitution/ia 88

ARTICULO III-117 In le definition e execution del politicas e actiones mentionate in le presente Parte, le Union considera le exigentias ligate al promotion de un nivello elevate de empleo, al garantia de un protection social adequate, al lucta contra le exclusion social e a un nivello elevate de education, de formation e de protection del sanitate human. ARTICULO III-118 In le definition e execution del politicas e actiones mentionate in le presente Parte, le Union tenta luctar contra tote discrimination fundate super le sexo, le racia o le origine ethnic, le religion o le convictiones, un handicap, le etate o le orientation sexual. ARTICULO III-119 Le exigentias del protection del ambiente debe esser integrate in le definition e in le realisation del politicas e actiones mentionate in le presente Parte, in particular a fin de promover un developpamento durabile. ARTICULO III-120 Le exigentias del protection del consumitores es considerate in le definition e le realisation de altere politicas e actiones del Union. Constitution/ia 89

ARTICULO III-121 Quando le Union e le Statos membros defini e executa le politica del Union in le dominios del agricultura, del pisca, del transportos, del mercato interior, del recerca e developpamento technologic, e del spatio, illos considera plenmente le exigentias del benesser del animales como esseres sensibile, e simultaneemente respecta le dispositiones legislative e administrative e le usages del Statos membros, in particular le ritos religiose, le traditiones cultural e le patrimonios regional. ARTICULO III-122 Sin prejudicio del articulos I-5, III-116, III-167 e III-238, e viste le loco que occupa le servicios economic general, como servicios al quales in le Union totes attribue un grande valor, assi como le rolo que illos joca in le promotion del cohesion social e territorial del Union, le Union e su Statos membros, conformemente con lor competentias respective e in le campo de application del Constitution, velia que iste servicios functiona super le principios e sub le conditiones, economic e financiari in particular, que los permitte complir lor cargas. Iste principios e conditiones son definite per leges europee, sin prejudicio del competentias del Statos membros, intra le respecto del Constitution pro prestar, incargar e financiar iste servicios. Constitution/ia 90

TITULO II NON-DISCRIMINATION E CITATANITATE ARTICULO III-123 Le lege o lege-quadro europee pote regular le prohibition del discriminationes facite a causa del nationalitate mentionate in le articulo I-4(2). ARTICULO III-124 1.    Sin prejudicio del altere dispositiones del Constitution e intra le limites del competentias attribuite per le Constitution al Union, un lege o lege-quadro europee del Consilio pote establir le mesuras necessari pro luctar contra tote discrimination fundate super le sexo, le racia o le origine ethnic, le religion o le convictiones, un handicap, le etate o le orientation sexual. Le Consilio decide per unanimitate post approbation del Parlamento Europee. 2.    Nonobstante lo que es disponite in le paragrapho 1, le lege o le lege-quadro europee pote establir le principios basic del mesuras de stimulo del Union e definir iste mesuras pro appoiar le actiones interprendite per le Statos membros, con le scopo de contribuer al realisation del objectivos mentionate in le paragrapho 1, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. Constitution/ia 91

ARTICULO III-125 1.    Si un action del Union pare necessari pro facilitar le exercitio del derecto, mentionate in le articulo I-10(2)(a), de libere circulation e libere residentia pro tote citatano del Union, e salvo si le Constitution ha previdite poteres de action pro tal effecto, un lege o lege-quadro europee del Consilio pote establir mesuras pro iste fin. 2.    Con le mesme scopos como istes mentionate in le paragrapho 1 e salvo si le Constitution ha previdite poteres de action pro tal effecto, un lege o un lege-quadro europee del Consilio pote establir mesuras concernente le passaportos, le documentos de identitate, le permissos de residentia o qualcunque altere documento similar, assi como mesuras concernente le securitate social o le protection social. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee. ARTICULO III-126 Un lege o lege-quadro europee del Consilio establi le modalitates pro le exercitio del derecto, mentionate in le articulo I-10(2)(b), de voto e de eligibilitate in le electiones municipal e in le electiones al Parlamento Europee pro tote citatano del Union in le Stato membro in le qual ille reside sin esser citatano de iste Stato. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee. Iste modalitates pote establir exceptiones derogatori, quando problemas specific de un Stato membro lo justifica. Le derecto de voto e de eligibilitate in le electiones al Parlamento Europee se exerce sin prejudicio del articulo III-330(1), e del mesuras prendite pro su application. Constitution/ia 92

ARTICULO III-127 Le Statos membros prende le dispositiones necessari pro garantir le protection diplomatic e consular del citatanos del Union in tertie paises, mentionate in le articulo I-10(2)(c). Le Statos membros realisa le negotiationes international requirite pro garantir iste protection. Un lege europee del Consilio pote establir le mesuras necessari pro facilitar iste protection. Le Consilio prende decision post consultation del Parlamento Europee. ARTICULO III-128 Le linguas in le quales tote citatano del Union ha le derecto de diriger se al institutiones o organismos consultative, in virtute del articulo I-10(2)(d), e de reciper un responsa, es illos enumerate in le articulo IV-448(1). Le institutiones e organos mentionate in le articulo I-10(2)(d) es illos mentionate in le articulo I-19(1), secunde alinea, e in le articulos I-30, I-31 e I-32, assi como le Mediator Europee. ARTICULO III-129 Tote le tres annos le Commission reporta al Parlamento Europee, al Consilio e al Committee Economic e Social re le application del dispositiones del articulo I-10 e del presente Titulo. Iste information pondera le developpamento del Union. Constitution/ia 93

Super iste base, e sin prejudicio del altere dispositiones del Constitution, un lege o lege-quadro europee del Consilio pote completar le derectos mentionate in le articulo I-10. Le Consilio decide per unanimitate, post approbation del Parlamento Europee. Iste lege o lege-quadro solmente entra in vigor post su approbation per le Statos membros in conformitate con lor respective regulas constitutional. TITULO III POLITICAS E ACTIONES INTERNE CAPITULO I MERCATO INTERIOR SECTION I ESTABLIMENTO E FUNCTIONAMENTO DEL MERCATO INTERIOR ARTICULO III-130 1.    Le Union adopta le mesuras destinate a establir le mercato interior o a garantir su functionamento, in conformitate con le dispositiones pertinente del Constitution. Constitution/ia 94

2.     Le mercato interior implica un spatio sin frontieras interior, in le qual le libere circulation de mercantias, personas, servicios e capitales son garantite in conformitate con le dispositiones del Constitution. 3.    Le Consilio adopta, per proposition del Commission, le regulamentos o decisiones europee que defini le orientationes e conditiones necessari pro assecurar un progresso equilibrate in le insimul del sectores concernite. 4.    In le momento de formular su propositiones pro le realisation del objectivos mentionate in le paragraphos 1 e 2, le Commission pondera le importantia del effortio que certe economias, presentante nivellos de developpamento differente, debe realisar pro le establimento del mercato interior, e illo pote proponer les mesuras appropriate. Si iste mesuras prende le forma de derogationes, illos debe haber un character temporari e perturbar le minus possibile le functionamento del mercato interior. ARTICULO III-131 Le Statos membros se consulta in vista de adoptar in accordo commun le dispositiones necessari pro evitar que le functionamento del mercato interior es affectate per le dispositiones que un Stato membro pote vider se obligate a adoptar in caso de grave disturbantias interne affectante le ordine public, in caso de guerra o de grave tension international constituente un menacia de guerra, o pro facer fronte al obligationes contrahite pro le mantenimento del pace e del securitate international. Constitution/ia 95

ARTICULO III-132 Si alcunes del mesuras adoptate in le casos mentionate in le articulos III-131 e III-436 ha como effecto falsar le conditiones del concurrentia in le mercato interior, le Commission examina con le Stato membro interessate le conditiones in le quales iste mesuras pote esser adaptate al regulas establite in le Constitution. Nonobstante le procedura mentionate in le articulos III-360 e III-361, le Commission o qualcunque Stato membro pote recurrer directemente al Tribunal de Justitia, si le Commission o qualcunque Stato membro considera que un altere Stato membro abusa del poteres mentionate in le articulos III-131 e III-436. Le Tribunal de Justitia prende decision a porta clause. SECTION 2 LIBERE CIRCULATION DE PERSONAS E DE SERVICIOS Subsection 1 Laboratores ARTICULO III-133 1.    Le laboratores ha le derecto de circular liberemente intra le Union. Constitution/ia 96

2.    Tote discrimination fundate super le nationalitate, inter le laboratores del Statos membros con respecto al empleo, le remuneration e le altere conditiones de labor, es prohibite. 3.    Sin prejudicio del limitationes justificate per rationes de ordine public, de securitate e de sanitate public, le laboratores ha le derecto de a)   responder a offertas effective de labor; b)   displaciar se liberemente in le territorio del Statos membros; c)   resider in un del Statos membros a fin de exercer in illo un empleo, in conformitate con le dispositiones legislative, regulamentari e administrative que rege le empleo del laboratores national; d)   remaner super le territorio de un Stato membro post haber exercite in illo un empleo, al conditiones mentionate in le regulamentos europee adoptate per le Commission. 4.    Le presente articulo non es applicate al empleos in le administration public. ARTICULO III-134 Le decisiones necessari pro facer effective le libere circulation del laboratores, tal como illo es definite in le articulo III-18, se establi per leges o leges-quadros europee. Istes son adoptate post consultation del Committee Economic e Social. Constitution/ia 97

Le leges o leges-quadros europee visa in particular a)   a assecurar un stricte collaboration inter le administrationes national del labor; b)   a eliminar ille proceduras e practicas administrative, assi como le periodos de accesso al empleos disponibile, que resulta del legislation interne o de accordos concludite anteriormente inter le Statos membros, cuje mantenimento esserea un obstaculo pro le liberalisation del movimentos del laboratores; c)   a eliminar tote le terminos e altere restrictiones mentionate in le legislationes national o in le accordos concludite anteriormente inter le Statos membros, que impone al laboratores del altere Statos membros altere conditiones que al laboratores national pro le libere election de un empleo; d)   a establir mechanismos adequate pro poner in contacto le offertas e le demandas de empleo e facilitar lor equilibrio in conditiones que non pone un grave periculo pro le nivello de vita e de empleo in le diverse regiones e industrias. ARTICULO III-135 Le Statos membros favora, in le quadro de un programma commun, le intercambio de laboratores juvene. Constitution/ia 98

ARTICULO III-136 1.    In le dominio del securitate social, le lege o lege-quadro europee establi le mesuras necessari pro realisar le libere circulation del laboratores, in particular per instituer un systema que permitte assecurar al laboratores migrante, salariate e non salariate, e a lor dependentes: a)   le accumulation de tote le periodos prendite in consideration per le varie legislationes national pro acquirer e conservar le derecto al prestationes social, assi como pro le calculo de istes; b)   le pagamento del prestationes al personas residente in le territorios del Statos membros. 2.    Quando un membro del Consilio considera que un projecto de lege o de lege-quadro europee, mentionate in le paragrapho 1, disservirea aspectos fundamental de su systema de securitate social, como su campo de application, costo o structura financiari, o affectarea le equilibrio financiari de iste systema, ille pote peter que le affaire es remittite al Consilio Europee. In iste caso le procedura mentionate in le articulo III-396 es suspendite. Post discussion, le Consilio Europee in un termino de quatro menses post le suspension debe: a)   devolver le projecto al Consilio, ponente per isto fin al suspension del procedura mentionate in le articulo III-396, o b)   peter al Commission que illo presenta un nove proposition; in iste caso le acto proponite initialmente es considerate non adoptate. Constitution/ia 99

Subsection 2 Libertate de establimento ARTICULO III-137 In le quadro del presente subsection, le restrictiones al libertate de establimento del citatanos de un Stato membro in le territorio de un altere Stato membro es prohibite. Iste prohibition se extende equalmente al restrictiones relative al apertura de agentias, de succursales o de filiales per le citatanos de un Stato membro establite in le territorio de un altere Stato membro. Le citatanos de un Stato membro ha le derecto a acceder al activitates non-salariate e de exercer los, assi como de constituer e de gerer interprisas e, specialmente, societates in le senso del articulo III-142(2), sub le conditiones fixate per le legislation del Stato membro de establimento pro su proprie citatanos, sin prejudicio del dispositiones del Section 4 relative al capitales e pagamentos. ARTICULO III-138 1.    Le mesuras pro attinger le libertate de establimento in un determinate activitate se establi per le lege-quadro europee. Illo es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. 2.    Le Parlamento Europee, le Consilio e le Commission exerce le functiones que attribue a illos le paragrapho 1, in particular: Constitution/ia 100

a)   per occupar se, in general, con prioritate del activitates in le quales le libertate de establimento constitue un contribution particularmente utile al developpamento del production e del intercambios; b)   per assecurar un stricte collaboration inter le administrationes national competente a fin de cognoscer le situationes particular, intra le Union, del diverse activitates affectate; c)   per eliminar ille proceduras e practicas administrative que resulta del legislation national o de accordos concludite anteriormente inter le Statos membros, cuje mantenimento esserea un obstaculo pro le libertate de establimento; d)   per surveliar que le laboratores salariate de un del Statos membros, empleate in le territorio de un altere Stato membro, pote permaner in iste territorio pro interprender un activitate non-salariate, quando illes satisface le conditiones que illes deberea satisfacer, si illes entrava in iste Stato in le momento de voler initiar iste activitate; e)   per facer possibile le acquisition e le profito de proprietates immobile situate in le territorio de un Stato membro per un citatano de un altere Stato membro, in le mesura que on non contraveni le principios mentionate in le articulo III-227(2); f)   per applicar le suppression progressive del restrictiones al libertate de establimento, in cata branca de activitate considerate, de un parte, al conditiones de apertura, in le territorio de un Stato membro, de agentias, de succursales o de filiales e, de altere parte, al conditiones de admission del personal del sede central in le organos de gestion o de controlo de illos; Constitution/ia 101

g)   coordinante le garantias exigite in le Statos membros al societates definite in le articulo III-142(2), pro proteger le interesses de socios e de tertios, in le mesura necessari e in vista de facer le garantias equivalente; h)   assecurante se que le conditiones pro le establimento non es falsate per adjutas concedite per le Statos membros. ARTICULO III-139 Le presente subsection non se applica, quanto al Stato membro interessate, al activitates que in iste Stato es relationate, ben que solmente de maniera occasional, con le exercitio del poter public. Le lege o lege-quadro europee pote excluder certe activitates del application del dispositiones del presente subsection. ARTICULO III-140 1.    Le presente subsection e le mesuras adoptate in su virtute non prejudica le applicabilitate del dispositiones legislative, regulamentari e administrative del Statos membros que previde un regime special pro le estranieros e que es justificate per rationes de ordine public, de securitate public e de sanitate public. 2.    Le lege-quadro europee coordina le dispositiones national mentionate in le paragrapho l. Constitution/ia 102

ARTICULO III-141 1.    Le lege-quadro europee facilita le accesso al activitates non-salariate e a lor exercitio. Illo visa a: a)   le recognoscentia mutual de diplomas, de certificatos e de altere titulos; b)   le coordination de dispositiones legislative, regulamentari e administrative del Statos membros relative al accesso a activitates non-salariate e lor exercitio. 2.    Quanto al professiones medic, paramedic e pharmaceutic, le progressive suppression del restrictiones es subordinate al coordination del conditiones exigite pro lor exercitio in le differente Statos membros. ARTICULO III-142 Le societates constituite in conformitate con le legislation de un Stato membro e cuje sede statutari, lor administration central o lor centro de activitate principal se trova intra le Union es assimilate, pro le application del presente subsection, al personas physic qui es citatanos del Statos membros. Per "societate" se intende le societates de Derecto civil o mercantil, includite le societates cooperative, e le altere personas juridic de Derecto public o private, con exception del societates que non proseque un scopo lucrative. Constitution/ia 103

ARTICULO III-143 Le Statos membros applica al citatanos del altere Statos membros le conducta que es applicate al citatanos, quanto a lor participation financiari in le capital del societates definite in le articulo III-142(2), sin prejudicio del application del altere dispositiones del Constitution. Subsection 3 Libertate de prestation de servicios ARTICULO III-144 In le quadro del presente subsection es prohibite restrictiones al libere prestation de servicios intra le Union pro le citatanos del Statos membros, establite in un Stato membro distincte del Stato del destinatario del prestation. Le lege o lege-quadro europee pote extender le beneficio del dispositiones del presente subsection al prestatores de servicios qui es citatanos de un tertie Stato e establite intra del Union. ARTICULO III-145 Pro servir le scopos del Constitution, es considerate como servicios le prestationes realisate normalmente per pagamento de un remuneration, in le mesura que illos non es regite per le dispositiones relative al libere circulation de mercantias, de capitales e de personas. Constitution/ia 104

Le servicios comprehende in particular: a)   activitates de character industrial, b)   activitates de character commercial, c)   activitates artisanal, d)   activitates proprie del professiones liberal. Sin prejudicio del subsection 2 relative al derecto de establimento, pro realisar le prestation de un servicio, le prestator pote exercer temporarimente su activitate in le Stato membro ubi se realisa le prestation, al mesme conditiones que impone ille Stato a su proprie citatanos. ARTICULO III-146 1.    Le libere prestation de servicios, in materia de transportos, es regite per le capitulo III, section 7, relative al transportos. 2.    Le liberalisation del servicios bancari e del assecurantias que es ligate al movimentos de capitales se realisa in harmonia con le liberalisation del circulation de capitales. Constitution/ia 105

ARTICULO III-147 1.    Le lege-quadro europee establi le mesuras pro realisar le liberalisation de un servicio determinate. Illo es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. 2.    Le lege-quadro europee mentionate in le paragrapho 1 se refere, in general, con prioritate al servicios que de maniera directe influe super le costos de production o cuje liberalisation contribue a facilitar le intercambios de mercantias. ARTICULO III-148 Le Statos membros se effortia de proceder al liberalisation del servicios plus ample que le liberation exigite in virtute del lege-quadro europee adoptate in application del articulo III-147(1), si lor situation economic general e le situation del sector affectate lo permitte a illos. Le Commission dirige, con iste scopo, recommendationes al Statos membros interessate. ARTICULO III-149 Tanto longe que le restrictiones al libere prestation de servicios non es supprimite, le Statos membros applica iste restrictiones, sin distinction de nationalitate o de residentia, a tote le prestatores de servicios mentionate in le articulo III-144(1). Constitution/ia 106

ARTICULO III-150 Le articulos III-139 a III-142 es applicabile al materias regulate per le presente subsection. SECTION 3 LIBERE CIRCULATION DE MERCANTIAS Subsection 1 Union doanal ARTICULO III-151 1.    Le Union include un union doanal que attinge le totalitate del intercambios de mercantias e que implica le prohibition, inter le Statos membros, del derectos de doana de importation e de exportation e de qualcunque taxas de effecto equivalente, assi como le adoption de un tarifa doanal commun in lor relationes con tertie paises. 2.    Le paragrapho 4 e le subsection 3 relative al prohibition de restrictiones quantitative se applica al productos originari del Statos membros e al productos proveniente de tertie paises que es in libere practica in le Statos membros. Constitution/ia 107

3.    Es considerate in libere practica in un Stato membro le productos proveniente de tertie paises pro le quales ha essite facite, in iste Stato membro, le formalitates de importation, e ha essite percipite le derectos de doana e qualcunque altere taxas de effecto equivalente exigibile, e que non ha beneficiate de un devolution total o partial de iste derectos e taxas. 4.    Le derectos de doana de importation e de exportation o de taxas de effecto equivalente es prohibite inter le Statos membros. Iste prohibition se applica equalmente al derectos de doana de character fiscal. 5.    Le Consilio adopta, per proposition del Commission, le regulamentos o decisiones europee que fixa le derectos del tarifa doanal commun. 6.    In le exercitio del functiones que es attribuite a illo in le presente subsection, le Commission se guida per: a)   le necessitate de promover le intercambios commercial inter le Statos membros e tertie paises; b)   le evolution del conditiones de concurrentia intra le Union, in le mesura in le qual iste evolution ha como effecto le incremento del capacitate competitive del interprisas; c)   le necessitates de approvisionamento del Union in materias prime e productos semielaborate, veliante non falsar, inter le Statos membros, le conditiones de concurrentia del productos finite; d)   le necessitate de evitar perturbationes grave in le vita economic del Statos membros e de garantir un developpamento rational del production e un expansion del consumo in le Union. Constitution/ia 108

Subsection 2 Cooperation doanal ARTICULO III-152 Intra le limites del campo de application del Constitution, le lege o lege-quadro europee establi mesuras pro reinfortiar le cooperation doanal inter le Statos membros e inter istes e le Commission. Subsection 3 Prohibition del restrictiones quantitative ARTICULO III-153 Le restrictiones quantitative tanto al importation como al exportation, assi como tote le mesuras de effecto equivalente es prohibite inter le Statos membros. ARTICULO III-154 Le articulo III-153 non es un obstaculo pro le prohibitiones o restrictiones de importation, de exportation o de transito, justificate per rationes de ordine public, de moralitate public, de securitate public, de protection del sanitate e del vita del personas e del animales o de preservation del vegetales, de protection del patrimonio national artistic, historic o archeologic, o de protection del proprietate industrial e commercial. Nonobstante, iste prohibitiones o restrictiones debe constituer ni un medio de discrimination arbitrari ni un restriction coperite in le commercio inter le Statos membros. Constitution/ia 109

ARTICULO III-155 1.    Le Statos membros crea le monopolios national de character economic de tal modo que remane assecurate le exclusion de tote discrimination inter le citatanos del Statos membros concernente le conditiones de approvisionamento e de mercato. Le presente articulo se applica a qualcunque organismo per le qual un Stato membro, de jure o de facto, directe- o indirectemente, controla, dirige o influentia sensibilemente le importationes o le exportationes inter le Statos membros. Illo se applica equalmente al monopolios cedite per le Stato a alteres. 2.    Le Statos membros se abstine de qualcunque nove mesura contrari al principios enumerate in le paragrapho 1 o que restringe le portata del articulos relative al prohibition del derectos de doana e del restrictiones quantitative inter le Statos membros. 3.    In le caso de un monopolio de character commercial implicante un regulation destinate a facilitar le commercialisation o a meliorar le rentabilitate del productos agricole, on debe adoptar le mesuras necessari pro assecurar, in le application del presente articulo, garantias equivalente pro le empleo e le nivello de vita del productores interessate. SECTION 4 CAPITALES E PAGAMENTOS ARTICULO III-156 In le quadro del presente section, es prohibite le restrictiones tanto al movimentos de capitales como al pagamentos inter le Statos membros e inter Statos membros e tertie paises. Constitution/ia 110

ARTICULO III-157 1.    Le articulo III-156 se intende sin prejudicio del application a tertie paises del restrictiones que existeva le 31 de decembre 1993 in conformitate con le Derecto national o con le Derecto del Union quanto al movimentos de capitales, con destination al tertie paises o proveniente de illos, quando illos implica investimentos directe, includite le investimentos immobiliari, le establimento, le prestation de servicios financiari o le admission de valores in le mercatos del capitales. Quanto al restrictiones existente in virtute del legislationes national de Estonia e Hungaria, le data in question es le 31 de decembre 1999. 2.    Le lege o lege-quadro europee establi mesuras relative al movimentos de capitales, con destination a tertie paises o proveniente de illos, quando illos implica investimentos directe, includite le investimentos immobiliari, le establimento, le prestation de servicios financiari o le admission de valores in le mercato de capitales. Le Parlamento Europee e le Consilio de Ministros se effortia pro realisar le objectivo de libere circulation del capitales inter Statos membros e tertie paises in le major grado possibile e sin prejudicio de altere dispositiones del Constitution. 3.    Nonobstante lo que es disponite in le paragrapho 2, solmente per un lege o lege-quadro europee del Consilio de Ministros pote establir le mesuras que constitue un retrocession in le derecto del Union quanto al liberalisation del movimentos de capitales a destination o de provenientia de tertie paises. Le Consilio decide per unanimitate post consultation del Parlamento Europee. ARTICULO III-158 1.    Le articulo III-156 se applica sin prejudicio del derecto del Statos membros a: Constitution/ia 111

a)   applicar le dispositiones pertinente de lor legislation fiscal que distingue inter le contribuentes cuje situation differe con respecto a lor loco de residentia o con respecto al locos ubi lor capital es investite; b)   prender tote le mesuras indispensabile pro impedir le infractiones a lor dispositiones legislative e regulamentari, in particular in materia fiscal e in materia de controlo prudential de establimentos financiari, previder proceduras de declaration del movimentos de capitales pro information administrative o statistic o prender mesuras justificate per rationes ligate al ordine public o al securitate public. 2.    Le presente section non prejudica le possibilitate de applicar restrictiones del derecto de establimento compatibile con le Constitution. 3.    Le mesuras e proceduras mentionate in le paragraphos 1 e 2 non debe constituer ni un medio de descrimination arbitrari ni un restriction coperite del libere circulation de capitales e de pagamentos como lo defini le articulo III-156. 4.    In absentia de un lege o lege-quadro europee mentionate in le articulo III-157(3), le Commission o, in absentia de un decision europee del Commission intra un periodo de tres menses a partir del demanda del Stato membro concernite, le Consilio pote adoptar un decision europee que dispone que le mesuras fiscal restrictive adoptate per un Stato membro con respecto a varie tertie paises debe considerar se compatibile con le Constitution in le mesura in le qual un del objectivos del Union justifica lo e iste mesuras son compatibile con le correcte functionamento del mercato interior. Le Consilio decide per unanimitate post un demanda de un Stato membro. Constitution/ia 112

ARTICULO III-159 Quando in circumstantias exceptional le movimentos de capital con destination de tertie paises o proveniente de illos causa o menacia causar difficultates grave pro le functionamento del union economic e monetari, le Consilio pote adoptar, per proposition del Commission, regulamentos o decisiones europee que institue decisiones de salveguarda con respecto a tertie paises, pro un periodo non superior a sex menses, si iste mesuras son strictemente necessari. Le Commission prende decision post consultation del Banca Central Europee. ARTICULO III-160 Quando il es necessari pro obtener le objectivos establite in le articulo III-257, in particular al prevention e al lucta contra le terrorismo e al activitates con illos unite, le lege europee defini un quadro de mesuras administrative re movimentos de capitales e pagamentos, como le immobilisation de fundos, de activos financiari o de beneficios economic que pertine a personas physic o juridic, a gruppos o entitates non-statal. Le Consilio adopta, per proposition del Commission, regulamentos o decisiones europee a fin de applicar le lege europee mentionate in le paragrapho 1. Le actos mentionate in le presente articulo include le dispositiones necessari in materia de garantias juridic. Constitution/ia 113

SECTION 5 REGULAS DE CONCURRENTIA Subsection 1 Regulas applicabile al interprisas ARTICULO III-161 1.    Es incompatibile con le mercato interior e prohibite tote le accordos inter interprisas, tote le decisiones de associationes de interprisas e tote le practicas concertate que pote affectar al commercio inter le Statos membros e que ha pro objecto o pro effecto impedir, restringer o falsificar le joco del concurrentia intra le mercato interior e, in particular, illos que consiste in: a)   fixar directe- o indirectemente le precios de compra o de vendita o de altere conditiones de transaction; b)   limitar o controlar le production, le mercato, le developpamento technic o le investimentos; c)   distribuer le mercatos o le fontes de approvisionamento; d)   applicar a partners commercial conditiones inequal pro prestationes equivalente, que occasiona disavantages competitive a iste partners; Constitution/ia 114

e)   subordinar le conclusion de contractos al acceptation, per le partners, de prestationes supplementari que, per lor natura o secundo le usos commercial, non ha alcun relation con le objecto de iste contractos. 2.    Le accordos o decisiones prohibite per le presente articulo es nulle de plen derecto. 3.    Nonobstante, le paragrapho 1 pote esser declarate inapplicabile -   a qualcunque accordo o categoria de accordos inter interprisas, -   a qualcunque decision o categoria de decisiones de associationes de interprisas, e -   a qualcunque practica concertate o categoria de practicas concertate, que contribue a meliorar le production o le distribution del productos o a promover le progresso technic o economic, e reserva al mesme tempore al utilisatores un parte equitabile in le beneficio resultante, e sin: a)   imponer al interprisas interessate restrictiones que non es indispensabile pro obtener iste objectivos; b)   offerer a iste interprisas le possibilitate, pro un parte substantial del productos concernite, de eliminar le concurrentia. Constitution/ia 115

ARTICULO III-162 Es incompatibile con le mercato interior e prohibite, in le mesura in le qual le commercio inter le Statos membros pote esser affectate per exploitation abusive, le facto pro un o plure interprisas de exploitar de maniera abusive un position dominante in le mercato interior o in un parte substantial de illo. Iste practicas abusive pote consister, particularmente, in: a)   imponer directe- o indirectemente precios de compra, de vendita o de altere conditiones de transaction non-equitabile; b)   limitar le production, le mercato o le developpamento technic in prejudicio del consumitores; c)   applicar a partners commercial conditiones inequal pro prestationes equivalente, que occasiona a istes un disavantage in le concurrentia; d)   subordinar le conclusion de contractos al acceptation, per le partners, de prestationes supplementari que, per lor natura o secundo le usos commercial, non ha alcun relation con le objecto de iste contractos. ARTICULO III-163 Le Consilio adopta, per proposition del Commission, le regulamentos europee pro le application del principios mentionate in le articulos III-161 e III-162. Le Consilio decide post consultation del Parlamento Europee. Constitution/ia 116

Iste regulamentos ha specialmente pro objecto: a)   garantir le observantia del prohibitiones mentionate in le articulo III-161(1) e in le articulo III-162, per le establimento del mulctas e mulctas coercitive; b)   determinar le modalitates de application del articulo III-161(3), ponderante le necessitate, de un parte, de assecurar un vigilantia efficace e, del altere parte, de simplificar tanto como possibile le controlo administrative; c)   precisar, eventualmente, in le diverse brancas economic, le campo de application del articulos III-161 e III-162; d)   definir le rolo respective del Commission e del Tribunal de Justitia del Union Europee in le application del dispositiones establite in le presente paragrapho; e)   definir le relationes inter le legislationes national, de un parte, e le presente subsection e le regulamentos europee adoptate in application del presente articulo, del altere parte. ARTICULO III-164 Usque al entrata in vigor del regulamentos europee adoptate in application del articulo III-163, le autoritates del Statos membros prende decisiones re le admissibilitate del accordos, decisiones e practicas concertate e re le exploitation abusive de un position dominante in le mercato interior, in conformitate con lor proprie Derecto interne e, in particular, con le articulo III-161(3), e con le articulo III-162. Constitution/ia 117

ARTICULO III-165 1.    Sin prejudicio del articulo III-164, le Commission velia le application del principios mentionate in le articulos III-161 e III-162. Per requesta de un Stato membro o per su proprie initiativa, e in collaboration con le autoritates competente del Statos membros, que lo presta lor assistentia, le Commission investiga le casos de supponite infraction del principios mentionate. Si le Commission constata le existentia de un infraction, illo propone mesuras adequate pro poner fin a illo. 2.    In le caso que on non pone fin a tal infractiones, le Commission adopta un decision europee motivate constatante le infraction al principios. Le Commission pote publicar su decision e autorisar le Statos membros a adoptar le dispositiones necessari, al conditiones e modalitates que le Commission determina, pro remediar a iste situation. 3.    Le Commission pote adoptar regulamentos europee relative al categorias de accordos re le quales le Consilio ha adoptate un regulamento europee, conformemente con le articulo III-163(2)(b). ARTICULO III-166 1.    Le Statos membros non prende ni mantene, concernente le interprisas public e le interprisas al quales illos concede derectos special o exclusive, alcun decision contrari al dispositiones del Constitution, specialmente a illo mentionate in le articulo I-4(2) e in le articulos III-161 a III-169. Constitution/ia 118

2.    Le interprisas incargate del gestion de servicios de interesse economic general o que ha le character de un monopolio fiscal es submittite al dispositiones del Constitution, specialmente al regulas de concurrentia, in le mesura in le qual le application de iste regulas non impedi, de facto o de jure, le complimento del mission specific confidite a illos. Le developpamento del intercambios non debe esser affectate in un mesura contrari al interesse del Union. 3.    Le Commission velia le application del presente articulo e adopta, si necessari, le regulamentos o decisiones europee appropriate. Subsection 2 Adjutas accordate per le Statos membros ARTICULO III-167 1.    Si le Constitution non dispone alteremente, es incompatibile con le mercato interior, in le mesura in le qual illos affecta le intercambios commercial inter le Statos membros, le adjutas concedite per le Statos membros o per medio de fundos statal, sub qualcunque forma, que falsa o menacia falsar le concurrentia, favorante certe interprisas o certe productiones. 2.    Es compatibile con le mercato interior: a)   le adjutas de character social concedite al consumitores individual, a condition que illos son concedite sin discrimination ligate al origine del productos; Constitution/ia 119

b)   le adjutas destinate a reparar le damnos causate per calamitates natural o per altere eventos de character extraordinari; c)   le adjutas concedite al economia de certe regiones del Republica Federal German, affectate per le division de Germania, in le mesura in le qual illos son necessari pro compensar le disavantages economic causate per iste division. Cinque annos post le entrata in vigor del Tractato establiente un Constitution pro Europa, le Consilio pote, per proposition del Commission, adoptar un decision europee abrogante le puncto presente. 3.    Pote esser considerate compatibile con le mercato interior: a)   le adjutas destinate a favorar le developpamento economic de regiones in le quales le nivello de vita sia anormalmente basse o in le quales existe un grave situation de disoccupation, assi como le nivello del regiones mentionate in le articulo III-424, tenite conto de lor situation structural, economic e social; b)   le adjutas destinate a promover le realisation de un projecto importante de interesse commun europee o destinate a remediar a un grave perturbation in le economia de un Stato membro; c)   le adjutas destinate a favorar le developpamento de certe activitates o certe regiones economic, quando illos non altera le conditiones del intercambios in un mesura contrari al interesse commun; d)   le adjutas destinate a promover le cultura e le conservation del patrimonio, quando illos non altera le conditiones del intercambios e del concurrentia in le Union in un mesura contrari al interesse commun; Constitution/ia 120

e)   le altere categorias de adjutas determinate per regulamentos o decisiones europee adoptate per le Consilio, per proposition del Commission. ARTICULO III-168 1.    Le Commission examina permanentemente, juncto con le Statos membros, le regimes de adjutas existente in iste Statos. Le Commission propone al Statos membros le mesuras exigite per le developpamento progressive o le functionamento del mercato interior. 2.    Si, post haber adjurate le interessatos de presentar lor observationes, le Commission constata que un adjuta concedite per un Stato membro o per fundos statal non es compatibile con le mercato interior in virtute del articulo III-167 o que iste adjuta se applica de maniera abusive, illo adopta un decision europee que ha le objectivo que le Stato interessate lo supprime o modifica in le periodo que le Commission determina. Si le Stato in question non se conforma a iste decision in le periodo impartite, le Commission o qualcunque altere Stato membro interessate pote recurrer directemente al Tribunal de Justitia del Union Europee, nonobstante lo que es disponite in le articulos III-360 e III-361. Per petition de un Stato membro, le Consilio de Ministros pote adoptar per unanimitate un decision europee secundo le qual, e nonobstante lo que es disponite in le articulo III-167 o in le regulamentos europee mentionate in le articulo III-169, le adjuta que iste Stato ha concedite o va conceder, es considerate compatibile con le mercato interior, quando circumstantias exceptional justifica iste decision. Si, quanto a iste adjuta, le Commission ha initiate le procedura mentionate in le presente paragrapho, prime alinea, le petition del Stato membro interessate dirigite al Consilio de Ministros ha pro effecto le suppression de iste procedura usque al momento que le Consilio ha definite su position re le question. Constitution/ia 121

Nonobstante, si le Consilio de Ministros non ha definite su position intra tres menses post le petition, le Commission decide. 3.    Le Commission es informate per le Statos membros, in tempore sufficiente pro presentar su observationes, re projectos tendente a instituer o a modificar adjutas. Si le Commission considera que un projecto non es compatibile con le mercato interior secundo le terminos del articulo III-167, le Commission initia sin demora le procedura mentionate in le paragrapho 2 del presente articulo. Le Stato membro interessate non pote executar le mesuras projectate ante que iste procedura ha terminate in un decision definitive. 4.    Le Commission pote adoptar regulamentos europee relative al categorias de adjutas public que le Consilio de Ministros ha determinate, conformemente con le articulo III-169, secundo le qual illos pote esser exempte del procedura mentionate in le paragrapho 3 del presente articulo. ARTICULO III-169 Le Consilio pote, per proposition del Commission, adoptar regulamentos europee pro le application del articulos III-167 e III-168 e pro determinar, in particular, le conditiones de application del articulo III-168(3), e le categorias de adjutas que es excludite del procedura mentionate in iste paragrapho. Le Consilio decide post consultation del Parlamento Europee. Constitution/ia 122

SECTION 6 DISPOSITIONES FISCAL ARTICULO III-170 1.    Necun Stato membro grava directe- o indirectemente le productos del altere Statos membros con impositiones interior, qualcunque pote esser lor natura, superior al impositiones que grava directe- o indirectemente le productos national similar. In ultra, necun Stato membro grava le productos del altere Statos membros con impositiones interior que pote proteger indirectemente altere productiones. 2.    Le productos exportate de un Stato membro verso le territorio de un altere Stato membro pote beneficiar de necun devolution de impositiones interior superior al impositiones con le quales illos ha essite gravate directe- o indirectemente. 3.    Quanto al impositiones distincte del taxas imponite super le volumine de negotios, le taxas imponite super consumos specific e le altere taxas indirecte imponite, on ni pote conceder exonerationes ni reimbursamentos al exportation verso le altere Statos membros ni imponer gravamines compensatori al importationes proveniente de Statos membros, a minus que le dispositiones projectate ha essite previemente approbate per un decision europee adoptate per le Consilio, per proposition del Commission, pro un periodo limitate. Constitution/

ARTICULO III-171 Un lege o lege-quadro europee del Consilio establi mesuras concernente le harmonisation del legislationes relative al impostos super le volumine de negotios, le impostos super consumos specific e altere impostos indirecte, in tanto que iste harmonisation es necessari pro garantir le functionamento del mercato interior e pro evitar le distorsiones de concurrentia. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee e del Committee Economic e Social. SECTION 7 DISPOSITIONES COMMUN ARTICULO III-172 1.    Salvo si le Constitution dispone alteremente, le presente articulo se applica pro le realisation del objectivos mentionate in le articulo III-130. Le lege o lege-quadro europee establi le mesuras relative al approximation del dispositiones legislative, regulamentari e administrative del Statos membros que ha pro objecto le establimento e le functionamento del mercato interior. Iste lege o lege-quadro es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. 2.    Le paragrapho 1 non se applica al dispositiones fiscal, al dispositiones relative al libere circulation de personas ni al dispositiones relative al derectos e interesses del laboratores salariate. Constitution/ia 124

3.    Le Commission, in su propositiones presentate conformemente con le paragrapho 1 referente al approximation del legislationes in materia de sanitate, de securitate, de protection del ambiente e de protection del consumitores, se basa super un nivello elevate de protection, ponderante specialmente qualcunque novitate fundate super factos scientific. In le quadro de lor respective competentias, le Parlamento Europee e le Consilio se effortia equalmente pro obtener iste objectivo. 4.    Si, post le adoption de un mesura de harmonisation per un lege o un lege-quadro europee o per un regulamento europee del Commission, un Stato membro considera necessari mantener dispositiones national justificate per exigentias importante, mentionate in le articulo III-154, o relative al protection del ambiente natural o del ambiente del labor, iste Stato membro notifica al Commission iste dispositiones indicante le rationes de lor mantenimento. 5.    In ultra, sin prejudicio del paragrapho 4, si, post le adoption de un mesura de harmonisation in virtute de un lege o lege-quadro europee o de un regulamento europee del Commission, un Stato membro considera necessari establir nove dispositiones national fundate super novitates scientific relative al protection del ambiente natural o del ambiente del labor e justificate per un problema specific de iste Stato membro surgite post le adoption del mesura de harmonisation, illo notifica al Commission le dispositiones previste assi como motivation. 6.    Le Commission adopta, intra sex menses post le notificationes mentionate in le paragraphos 4 e 5, un decision europee que approba o rejecta le dispositiones national mentionate, post haber verificate si illos son o non es un medio de discrimination arbitrari o un restriction celate in le commercio inter Statos membros e si illos constitue o non un obstaculo al functionamento del mercato interior. Si le Commission non ha adoptate un decision in iste periodo, le dispositiones national mentionate in le paragraphos 4 e 5 es considerate como approbate. Constitution/ia 125

Quando illo es justificate per le complexitate del question, e in absentia de risco pro le sanitate human, le Commission pote notificar al Stato membro affectate que le periodo mentionate in le presente paragrapho se amplia per un periodo additional de maximalmente sex menses. 7.    Quando, in application del paragrapho 6, un Stato membro es autorisate pro mantener o establir dispositiones national derogante a un mesura de harmonisation, le Commission examina immediatemente le possibilitate de proponer un adaptation de iste mesura. 8.    Quando un Stato membro subleva un problema particular de sanitate public in un dominio que ha essite objecto de mesuras de harmonisation, iste Stato debe informar de illo al Commission, que examina immediatemente si il es sage de proponer mesuras adequate. 9.    Como derogation al procedura mentionate in le articulos III-360 e III-361, le Commission e qualcunque Stato membro pote recurrer directemente al Tribunal de Justitia del Union Europee si illos considera que un altere Stato membro abusa del poteres mentionate in le presente articulo. 10.    Le mesuras de harmonisation mentionate in le presente articulo include, in le casos appropriate, un clausula de salveguarda autorisante le Statos membros a adoptar, pro un o plure rationes non economic indicate in le articulo III-154, dispositiones provisori submittite a un procedura de controlo per le Union. ARTICULO III-173 Sin prejudicio del articulo III-172, un lege-quadro europee del Consilio establi le mesuras pro le approximation del dispositiones legislative, regulamentari e administrative del Statos membros que incide directemente in le establimento o le functionamento del mercato interior. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee e del Committee Economic e Social. Constitution/ia 126

ARTICULO III-174 In le caso que le Commission constata que un divergentia inter le dispositiones legislative, regulamentari o administrative del Statos membros falsa le conditiones de concurrentia super le mercato interior e provoca un distorsion que debe esser eliminate, illo consulta le Statos membros interessate. Si tal consultas non permitte obtener un accordo, le lege-quadro europee establi le mesuras necessari pro eliminar iste distorsion. Qualcunque altere mesuras appropriate mentionate in le Constitution pote esser adoptate. ARTICULO III-175 1.    Quando il existe le timor que le adoption o le modification de un disposition legislative, regulamentari o administrative national pote provocar un distorsion in le senso definite in le articulo III-174, le Stato membro que vole adoptar tal mesuras consulta le Commission. Post haber consultate le Statos membros, le Commission dirige al Statos interessate un recommendation re le mesuras appropriate pro evitar un tal distorsion. 2.    Si le Stato membro que vole adoptar o modificar dispositiones national non se conforma al recommendation que le Commission ha dirigite a illo, on non pote demandar al altere Statos, in application del articulos III-174, modificar lor dispositiones national pro eliminar iste distorsion. Si le Stato membro que non ha acceptate le recommendation del Commission provoca un distorsion unicamente in prejudicio proprie, le articulo III-174 non es applicate. Constitution/ia 127

ARTICULO III-176 In le quadro del establimento o del functionamento del mercato interior, le lege o lege-quadro europee establi le mesuras relative al creation de titulos europee pro garantir un protection uniforme del derectos de proprietate intellectual in le Union e al establimento de regimes de autorisation, de coordination e de controlo centralisate al nivello del Union. Un lege europee del Consilio establi le regimes linguistic del titulos europee. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation al Parlamento Europee. CAPITULO II POLITICA ECONOMIC E MONETARI ARTICULO III-177 Pro obtener le scopos enumerate in le articulo I-3, le action del Statos membros e del Union include, al conditiones mentionate in le Constitution, le instauration de un politica economic fundate super le stricte coordination del politicas economic del Statos membros, le mercato interior e le definition de objectivos commun, e que on realisa in conformitate con le respecto al principio de un economia de mercato aperte e de libere concurrentia. Parallelmente, in le conditiones e secundo le proceduras mentionate in le Constitution, iste action implica un moneta unic, le euro, e le definition e application de un politica monetari e de un politica de cambio unic cuje objectivo principal es mantener le stabilitate de precios e, sin prejudicio de iste objectivo, le appoio del politicas economic general del Union, in conformitate con le principios de un economia de mercato aperte de libere concurrentia. Constitution/ia 128

Iste action del Statos membros e del Union implica le respecto del sequente principios directive: precios stabile, financias public e conditiones monetari san e balancia stabile del pagamentos. SECTION 1 POLITICA ECONOMIC ARTICULO III-178 Le Statos membros conduce lor politicas economic con le objectivo de contribuer al realisation del objectivos del Union, definite in le articulo I-3, e in le contexto del grande orientationes general mentionate in le articulo III-179(2). Le Statos membros e le Union age in le respecto del principio de un economia de mercato aperte e de libere concurrentia, favorante un efficiente allocation de ressources e in conformitate con le principios mentionate in le articulo III-177. ARTICULO III-179 1.    Le Statos membros considera lor politicas economic como un question de interesse commun e los coordina in le sino del Consilio, in conformitate con le articulo III-178. 2.    Le Consilio, per recommendation del Commission, elabora un projecto pro le grande orientationes del politicas economic del Statos membros e del Union e presenta un reporto de illos al Consilio Europee. Constitution/ia 129

Le Consilio Europee, super le base del reporto del Consilio, debatte un conclusion re le grande orientationes del politicas economic del Statos membros e del Union. Conformemente con iste conclusion, le Consilio adopta un recommendation establiente iste grande orientationes. Le Consilio informa re illo le Parlamento Europee. 3.    A fin de garantir un collaboration plus stricte del politicas economic e un convergentia sustenite del resultatos economic obtenite del Statos membros, le Consilio, super le base de reportos presentate per le Commission, survelia le evolution economic in cata Stato membro e in le Union, assi como le coherentia del politicas economic con le grande orientationes mentionate in le paragrapho 2, e face regularmente un evalutation global. Pro iste surveliantia multilateral, le Statos membros transmitte al Commission informationes re le mesuras importante que illos ha adoptate in relation con lor politica economic e qualcunque altere information que illos considera necessari. 4.    Quando, secundo le procedura mentionate in le paragrapho 3, on constata que le politicas economic de un Stato membro contradice le grande orientationes mentionate in le paragrapho 2 o pote poner in periculo le correcte functionamento del union economic e monetari, le Commission pote diriger un advertimento a iste Stato membro. Le Consilio, per proposition del Commission, pote diriger le recommendationes necessari al Stato membro concernite. Le Consilio pote decider, per proposition del Commission, facer public su recommendationes. In le quadro del presente paragrapho, le Consilio prende decision sin considerar le voto del membro del Consilio que representa le Stato membro concernite. Le majoritate qualificate se defini como al minus 55% del altere membros del Consilio que representa Statos membros que reuni al minus 65% del population del Statos membros participante. Constitution/ia 130

Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de iste altere membros del Consilio que representa plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro; in caso contrari le majoritate qualificate es considerate como obtenite. 5.    Le Presidente del Consilio e le Commission face un reporto pro le Parlamento Europee re le resultatos del surveliantia multilateral. Si le Consilio ha facite public su recommendationes, on pote invitar su Presidente pro presentar se ante le commission competente del Parlamento Europee. 6.    Le lege europee pote establir le modalitates relative al procedura de surveliantia multilateral mentionate in le paragraphos 3 e 4. ARTICULO III-180 1.    Sin prejudicio del altere proceduras establite in le Constitution, le Consilio pote adoptar, per proposition del Commission, un decision europee establiente mesuras adequate al situation economic, in particular si surge difficultates grave in le approvisionamento de certe productos. 2.    Quando un Stato membro ha difficultates o un menacia seriose de difficultates grave per causa de catastrophes natural o eventos exceptional que iste Stato non pote controlar, le Consilio pote adoptar, per proposition del Commission, un decision europee per le qual on concede al Stato membro concernite, in certe conditiones, un adjuta financiari del Union. Le Presidente del Consilio informa de illo le Parlamento Europee. Constitution/ia 131

ARTICULO III-181 1.    Il es prohibite al Banca Central Europee e al bancas central del Statos membros, denominate hic "bancas central national", accordar discopertas o qualcunque altere typo de credito in favor de institutiones, organos o organismos del Union, administrationes central, autoritates regional o local o altere autoritates public, altere organismos o interprisas del Statos membros. Le acquisition directe per le Banca Central Europee o le bancas central national, del instrumentos de lor debito es equalmente prohibite. 2.    Le paragrapho 1 non se applica al establimentos public de credito que, in le quadro del provision de reservas per le bancas central, debe reciper del banca central national e del Banca Central Europee le mesme tractamento que le establimentos private de credito. ARTICULO III-182 Es prohibite tote le mesuras e dispositiones que non se basa super considerationes prudential, que establi un accesso privilegiate del institutiones, organos o organismos del Union, administrationes central, autoritates regional o local, altere autoritates public o altere organismos o interprisas public del Statos membros, al institutiones financiari. Constitution/ia 132

ARTICULO III-183 1.    Le Union non responde del ingagiamentos del administrationes central, autoritates regional o local, altere autoritates public o altere organismos o interprisas public de un Stato membro sin prejudicio del garantias financiari mutual pro le realisation conjuncte de projectos specific. Un Stato membro non responde del ingagiamentos del administrationes central, autoritates regional o local, altere autoritates public, o altere organismos o interprisas public de un altere Stato membro, sin prejudicio del garantias financiari mutual pro le realisation conjuncte de projectos specific. 2.    Le Consilio pote, per proposition del Commission, adoptar regulamentos o decisiones europee que specifica le definitiones pro le application del prohibitiones mentionate in le articulos III-181 e III-182 e in le presente articulo. Le Consilio decide post consultation del Parlamento Europee. ARTICULO III-184 1.    Le Statos membros evita deficits public excessive. 2.    Le Commission survelia le evolution del situation budgetari e del nivello del quantitate del debito public del Statos membros con le fin de detectar errores manifeste. Illo examina in particular si le disciplina budgetari ha essite respectate super le base del duo criterios sequente: a)   si le proportion inter le deficit public previste o real e le producto interior brute supera un valor de referentia, a minus: Constitution/ia 133

i)   que le proportion ha diminuite de maniera considerabile e continuate e ha arrivate a un nivello proxime al valor de referentia, o       ii) que le valor de referentia es superate solmente de maniera exceptional e temporari, e que le proportion se mantene proxime al valor de referentia; b)   si le proportion inter le debito public e le producto interior brute supera un valor de referentia, a minus que le proportion diminue sufficientemente e se approxima a un rhythmo satisfactori al valor de referentia. Le valores de referentia es specificate in le Protocollo re le procedura concernente le deficits excessive. 3.    Si un Stato membro non compli le exigentias de un o plures de iste criterios, le Commission elabora un reporto, in le qual es considerate equalmente si le deficit public supera le dispensas public de investimento, assi como tote le altere factores pertinente, includite le situation economic e budgetari a medie termino del Stato membro. Le Commission pote equalmente elaborar un reporto si illo considera que, includite si le exigentias derivate del criterios se compli, existe le risco de un deficit excessive in un Stato membro. 4.    Le Committee Economic e Financiari, instituite conformemente con le articulo III-192, formula un aviso re le reporto del Commission. 5.    Si le Commission considera que un Stato membro presenta o pote presentar un deficit excessive, illo dirige un aviso a iste Stato membro e informa de illo le Consilio. Constitution/ia 134

6.    Le Consilio, per proposition del Commission, considerante le possibile observationes del Stato membro concernite e post un evalutation global, decide si il existe un deficit excessive. In caso affirmative, le Consilio adopta sin demora injustificate, per recommendation del Commission, le recommendationes que illo dirige al Stato membro concernite con le scopo que illo pone fin a iste situation intra un periodo determinate. Salvo lo que es disponite in le paragrapho 8, iste recommendationes non se face public. In le quadro del presente paragrapho le Consilio prende decision sin considerar le voto del membro del Consilio que representa le Stato concernite. Le majoritate qualificate se defini como al minus 55% del altere membros del Consilio que representa Statos membros que reuni al minus 65% del population del Statos membros participante. Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de iste altere membros del Consilio que representa plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro. Si isto non es attingite, majoritate qualificate es considerate como obtenite. 7.    Le Consilio adopta, per recommendation del Commission, le decisiones europee e le recommendationes mentionate in le paragraphos 8 a 11. Le Consilio decide sin prender in consideration le voto del membro del Consilio qui representa le Stato concernite. Le majoritate qualificate se defini como un minimo de 55% del altere membros del Consilio que representa Statos membros que reuni al minus 65% del population del Statos membros participante. Constitution/ia 135

Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de ille altere membros del Consilio que representa plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro. Si isto non es attingite, le majoritate qualificate es considerate como obtenite. 8.    Quando le Consilio adopta un decision europee constatante que il non ha habite alcun action effective in responsa a su recommendationes in le periodo fixate, illo pote facer public su recommendationes. 9.    Si un Stato membro persiste in non complir le recommendationes del Consilio, iste ultime pote adoptar un decision europee per le qual illo obliga iste Stato membro a adoptar, intra un periodo determinate, mesuras pro le reduction del deficit que le Consilio considera necessari pro remediar al situation. In un tal caso, le Consilio pote exiger del Stato membro concernite le presentation de un reporto secundo un calendario precise, a fin de poter examinar le effortios de adjustamento realisate per iste Stato membro. 10.    Tanto longe que un Stato membro non compli un decision europee adoptate in conformitate con le paragrapho 9, le Consilio pote decider applicar, o secundo le caso, reinfortiar un o plures del sequente mesuras: a)   exiger del Stato membro concernite que illo publica informationes additional, a precisar per le Consilio, ante de emitter obligationes e valores; b)   invitar le Banca Europee de Investimentos a reconsiderar su politica de prestationes al Stato membro concernite; Constitution/ia 136

c)   exiger que le Stato membro concernite effectua presso le Union un deposito sin interesse de un amonta appropriate usque al momento que le Consilio considera que le deficit excessive ha essite corrigite; d)   imponer mulctas de un amonta appropriate. Le Presidente del Consilio informa le Parlamento Europee re le mesuras adoptate. 11.    Le Consilio abroga totes o certes del mesuras mentionate in le paragraphos 6, 8, 9 e 10, quando illo considera que le deficit excessive del Stato membro concernite ha essite corrigite. Si anteriormente le Consilio ha facite public su recommendationes, illo declara publicamente, ab le momento del abrogation del decision europee mentionate in le paragrapho 8, que le deficit excessive ha cessate de exister in iste Stato membro. 12.    Le derectos de recurso mentionate in le articulos III-360 e III-361 non pote esser exercite in le quadro del paragraphos 1 a 6, 8 e 9. 13.    In le protocollo re le procedura applicabile in le caso de un deficit excessive figura dispositiones complementari re le application del procedura establite in le presente articulo. Un lege europee del Consilio establi le mesuras appropriate in substitution del mentionate Protocollo. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee e del Banca Central Europee. Sin prejudicio del restante dispositiones del presente paragrapho, le Consilio adopta, per proposition del Commission, le regulamentos o decisiones europee que establi le modalitates e le definitiones pro le application del mentionate Protocollo. Le Consilio decide post consultation del Parlamento Europee. Constitution/ia 137

SECTION 2 POLITICA MONETARI ARTICULO III-185 1.    Le objectivo principal del Systema Europee de Bancas Central es mantener le stabilitate del precios. Sin prejudicio de iste objectivo le Systema Europee de Bancas Central appoia le politicas economic general del Union pro contribuer al realisation del objectivos del Union, definite in le articulo I-3. Le Systema Europee de Bancas Central age in conformitate con le principio de un economia de mercato aperte e de libere concurrentia, favorante un efficiente allocation de ressources in accordo con le principios mentionate in le articulo III-177. 2.    Le functiones basic correspondente al Systema Europee de Bancas Central es: a)   definir e executar le politica monetari del Union; b)   realisar le operationes de cambio in conformitate con le articulo III-326; c)   tener in deposito e gerer le reservas official de cambio del Statos membros; d)   promover le bon functionamento del systemas de pagamento. 3.    Le paragrapho 2(c) se applica sin prejudicio del possession e gestion de manovra in cambios per le governamentos del Statos membros. Constitution/ia 138

4.    Le Banca Central Europee es consultate: a)   re qualcunque acto del Union proponite intra le dominio de su attributiones; b)   per le autoritates national re qualcunque projecto de regulamentation que entra in le dominio de su attributiones, ma intra le limites de e secundo le conditiones fixate per le Consilio conformemente con le procedura mentionate in le articulo III-187(4). Le Banca Central Europee pote presentar avisos al institutiones, organos o organismos del Union o al autoritates national re materias que entra in le dominio de su attributiones. 5.    Le Systema Europee de Bancas Central contribue al bon gestion del politicas que administra le autoritates competente con respecto al controlo prudential del establimentos de credito e al stabilitate del systema financiari. 6.    Un lege europee del Consilio pote confider al Banca Central Europee functiones specific concernente politicas relationate con le controlo prudential del establimentos de credito e altere establimentos financiari, con exception del interprisas de assecurantias. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee e del Banca Central Europee. ARTICULO III-186 1.    Le Banca Central Europee es le sol banca autorisate a emitter billetes de banca in euros in le Union. Le Banca Central Europee e le bancas central national pote emitter tal billetes. Le billetes de banca emittite per le Banca Central Europee e le bancas central national es le unic billetes legal in le Union. Constitution/ia 139

2.    Le Statos membros pote emitter moneta metallic in euros, post approbation del volumine de emission per le Banca Central Europee. Le Consilio pote, per proposition del Commission, adoptar regulamentos europee establiente mesuras pro harmonisar le valores nominal e le specificationes technic del monetas destinate al circulation, in le mesura in le qual illo es necessari pro su bon circulation in le Union. Le Consilio decide post consultation del Parlamento Europee e del Banca Central Europee. ARTICULO III-187 1.    Le Systema Europee de Bancas Central es dirigite per le organos de decision del Banca Central Europee, que es le Consilio de Governatores e le Committee Executive. 2.    Le Statuto del Systema Europee de Bancas Central figura in le Protocollo fixante le Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee. 3.    Le articulo 5(1, 2 e 3), le articulos 17 e 18, le articulo 19(1), le articulos 22, 23, 24 e 26, le articulo 32(2, 3, 4 e 6), le articulo 33(1)(a) e le articulo 36 del Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee pote esser modificate per le lege europee: a)   sia per proposition del Commission e post consultation del Banca Central Europee; b)   sia per recommendation del Banca Central Europee e post consultation del Commission. Constitution/ia 140

4.    Le Consilio adopta le regulamentos e decisiones europee establiente le mesuras mentionate in le articulo 4, le articulo 5(4), le articulo 19(2), le articulo 20, le articulo 28(1), le articulo 29(2), le articulo 30(4) e le articulo 34(3) del Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Commun Europee. Le Consilio decide post consultation del Parlamento Europee: a)   sia per proposition del Commission e post consultation del Banca Central Europee; b)   sia per recommendation del Banca Central Europee e post consultation del Commission. ARTICULO III-188 In le exercitio del poteres e in le complimento del functiones e obligationes que le Constitution e le Statutos del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee los ha attribuite, ni le Banca Central Europee ni un banca central national, ni qualcunque membro de lor organos de decision pote sollicitar o acceptar instructiones del institutiones, organos o organismos del Union, ni del governamentos, ni de qualcunque altere organo del Statos membros. Le institutiones, organos o organismos del Union, assi como le governamentos del Statos membros, se ingagia a respectar iste principio e a non cercar a influentiar le membros del organos de decision del Banca Central Europee e del bancas central national in le complimento de lor functiones. ARTICULO III-189 Cata Stato membro velia le compatibilitate de su legislation national, includite le Statuto de su banca central national, con le Constitution e con le Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee. Constitution/ia 141

ARTICULO III-190 1.    Pro le complimento del functiones que es confidite al Systema Europee de Bancas Central, le Banca Central Europee, in conformitate con le Constitution e secundo le conditiones mentionate in le Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee, adopta a)   regulamentos europee in le mesura necessari pro le complimento del functiones definite in le articulo 3(1)(a), in le articulo 19(1), le articulo 22 e le articulo 25(2) del Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee, e in le casos mentionate in le regulamentos e decisiones europee mentionate in le articulo III-187(4); b)   le decisiones europee necessari pro le complimento del missiones confidite al Systema Europee de Bancas Central per le Constitution e per le Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee; c)   recommendationes e avisos. 2.    Le Banca Central Europee pote decider de publicar su decisiones europee, recommendationes e avisos. 3.    Le Consilio adopta, in conformitate con le procedura mentionate in le articulo III-187(4), le regulamentos europee fixante le limites e le conditiones secundo le quales le Banca Central Europee es autorisate pro imponer mulctas coercitive al interprisas que non respecta su regulamentos e decisiones europee. Constitution/ia 142

ARTICULO III-191 Sin prejudicio del attributiones del Banca Central Europee, le lege o lege-quadro europee establi le mesuras necessari pro le utilisation del euro como moneta unic. Iste lege o lege-quadro es adoptate post consultation del Banca Central Europee. SECTION III DISPOSITIONES INSTITUTIONAL ARTICULO III-192 1.    In vista de promover le coordination del politicas del Statos membros, in tote le mesura necessari pro le functionamento del mercato interior, on crea un Committee Economic e Financiari. 2.    Le Committee ha le sequente functiones: a)   emitter avisos, per petition del Consilio o del Commission o a proprie initiativa, destinate a iste institutiones; b)   surveliar le situation economic e financiari del Statos membros e del Union e informar de illo regularmente le Consilio e le Commission, in particular re le relationes financiari con tertie paises e con institutiones international; Constitution/ia 143

c)   contribuer, sin prejudicio del articulo III-344, al preparation del labores del Consilio mentionate in le articulo III-159, le articulo III-179(2, 3, 4 e 6), le articulos III-180, III-183 e III-184, le articulo III-185(6), le articulo III-186(2), le articulo III-187(3 e 4), le articulos III-191 e III-196, le articulo III-198(2 e 3), le articulo III-201, le articulo III-202(2 e 3), e le articulos III-322 e III-326, e executar altere missiones consultative e preparatori que lo confide le Consilio; d)   examinar, al minus un vice per anno, le situation relative al movimento de capitales e al libertate de pagamentos, resultante del application del Constitution e del actos del Union. Iste examine comprehende tote le mesuras relative al movimentos de capitales e al pagamentos. Le Committee informa le Commission e le Consilio re le resultato de iste examine. Le Statos membros, le Commission e le Banca Central Europee nomina, cata un de illos, un maximo de duo membros del Committee. 3.    Le Consilio adopta, per proposition del Commission, un decision europee fixante le proceduras relative al composition del Committee Economic e Financiari. Le Consilio prende decision post consultation del Banca Central Europee e de iste Committee. Le Presidente del Consilio informa le Parlamento Europee re un tal decision. 4.    Ultra le missiones exponite in le paragrapho 2, si e in le mesura que le Statos membros son le objecto de un derogation in le senso del articulo III-197, le Committee survelia le situation economic e financiari e le systema general de pagamentos de iste Statos membros e informa regularmente le Consilio e le Commission re iste thema. Constitution/ia 144

ARTICULO III-193 Pro le questiones comprehendite in le campo de application del articulo III-179(4), del articulo III-184 con exception del paragrapho 13, del articulos III-191 e III-196, del articulo III-198(3) e del articulo III-326, le Consilio o un Stato membro pote sollicitar al Commission de formular, secundo le caso, un recommendation o un proposition. Le Commission examina le requesta e presenta sin demora su conclusiones al Consilio. SECTION 4 DISPOSITIONES SPECIFIC PRO LE STATOS CUJE MONETA ES LE EURO ARTICULO III-194 1.    Con le fin de contribuer al correcte functionamento del Union economic e monetari e in conformitate con le dispositiones pertinente del Constitution, le Consilio adopta, conformemente con le procedura que corresponde con le proceduras mentionate in le articulos III-179 e III-184, con le exception del procedura mentionate in le articulo III-184(13), mesuras relative al Statos membros cuje moneta es le euro pro: a)   reinfortiar le coordination e surveliantia de lor disciplina budgetari; b)   elaborar, pro lo que los concerne, le orientationes de politica economic referente a iste Statos, veliante lor compatibilitate con le orientationes adoptate pro le insimul del Union, e garantir lor surveliantia. Constitution/ia 145

2.    Unicamente participa in le votationes re le mesuras mentionate in le paragrapho 1 le membros del Consilio que representa Statos membros cuje moneta es le euro. Le majoritate qualificate se defini como al minus 55% de iste membros del Consilio que representa Statos membros que reuni al minus 65% del population del Statos membros participante. Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de iste Statos del Consilio que representa plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro. Si iste minoritate de blocada non es attingite, le majoritate qualificate es considerate como obtenite. ARTICULO III-195 Le modalitates del reuniones inter ministros del Statos membros cuje moneta es le euro es fixate per le Protocollo re le Eurogruppo. ARTICULO III-196 1.    Pro garantir le position del euro in le systema monetari international, le Consilio adopta, per proposition del Commission, un decision europee establiente le positiones commun re le questiones que ha un special interesse pro le union economic e monetari in le sino del institutiones e conferentias financiari international competente. Le Consilio decide post consultation del Banca Central Europee. Constitution/ia 146

2.    Le Consilio pote, per proposition del Commission, adoptar le mesuras adequate pro assecurar un representation unificate in le sino del institutiones e conferentias international. Le Consilio decide post consultation del Banca Central Europee. 3.    Unicamente participa in le votationes re le mesuras mentionate in le paragraphos 1 e 2 le membros del Consilio que representa le Statos membros cuje moneta es le euro. Le majoritate qualificate se defini como al minus 55% de iste membros del Consilio que representa Statos membros que reuni al minus 65% del population del Statos membros participante. Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de iste Statos del Consilio que representa plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro. Si isto non es attingite, le majoritate qualificate es considerate como obtenite. SECTION 5 DISPOSITIONES TRANSITORI ARTICULO III-197 1.    Le Statos membros re le quales le Consilio non ha decidite que illos compli le conditiones necessari pro le adoption del euro es denominate hic "Statos membros faciente le objecto de un derogation". Constitution/ia 147

2.    Le sequente dispositiones del Constitution non se applica al Statos membros faciente le objecto de un derogation: a)   adoption del partes del grande orientationes del politicas economic que concerne le zona euro de maniera general (articulo III-179(2)); b)   medios stricte pro remediar al deficits excessive (articulo III-184(9 e 10)); c)   objectivos e missiones del Systema Europee de Bancas Central (articulo III-185(1, 2, 3, e 5)); d)   emission del euro (articulo III-186); e)   actos del Banca Central Europee (articulo III-190); f)   mesuras relative al utilisation del euro (articulo III-191); g)   accordos monetari e altere mesuras relative al politica de typos de cambio (articulo III-326); h)   designation del membros del Committee executive del Banca Central Europee (articulo III-382(2)); i)   decisiones europee establiente le positiones commun re le questiones concernente special interesse pro le union economic e monetari in le sino del institutiones e del conferentias international competente (articulo III-196(1)); Constitution/ia 148

j)   mesuras pro assecurar un representation unificate in le sino del institutiones e conferentias financiari international (articulo III-196(2)). Consequentemente, in le articulos citate in le litteras a) a j) on intende pro "Statos membros" le Statos membros cuje moneta es le euro. 3.    Le Statos membros faciente le objecto de un derogation, e lor bancas central national, es excludite del derectos e obligationes in le quadro del Systema Europee de Bancas Central in conformitate con le Capitulo IX del Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee. 4.    Le derectos de voto del membros del Consilio representante le Statos membros faciente le objecto de un derogation es suspendite quando le Consilio adopta mesuras mentionate in le articulos mentionate in le paragrapho 2, assi como in le casos sequente: a)   recommendationes dirigite al Statos membros cuje moneta es le euro in le quadro del surveliantia multilateral, includite le recommendationes relative al programmas de stabilitate e le advertimentos (articulo III-179(4)); b)   mesuras relative al deficits excessive concernente le Statos membros cuje moneta es le euro (articulo III-184(6, 7, 8 e 11)). Le majoritate qualificate se defini como al minus 55% de iste membros del Consilio que representa Statos membros que reuni al minus 65% del population del Statos membros participante. Constitution/ia 149

Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de iste Statos del Consilio que representa plus de 35% del population del Statos membros participantes, plus un membro. Si isto non es attingite, le majoritate qualificate es considerate como obtenite. ARTICULO III-198 1.    Un vice tote le duo annos al minus, o per petition de qualcunque Stato membro faciente le objecto de un derogation, le Commission e le Banca Central Europee face reporto al Consilio re le progressos realisate per le Statos membros faciente le objecto de un derogation in le complimento de lor obligationes del realisation del union economic e monetari. Iste reportos examina, in particular, si le legislation national de cata un de iste Statos membros, includite le statuto de lor banca central national, es compatibile con le articulos III-188 e III-189, assi como con le Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee. Le reportos examina equalmente si on ha obtenite un alte grado de convergentia, analysante in qual mesura cata un de iste Statos membros ha complite le criterios sequente: a)   le realisation de un alte grado de stabilitate del precios, lo que se manifesta in un taxa de inflation proxime a illo del tres Statos membros, al maximo, que presenta le melior resultatos de stabilitate del precios; b)   le financias public debe esser in un situation sustenibile, lo que se manifesta in un situation budgetari sin un deficit public excessive, in le senso del articulo III-184(6); c)   le respecto, durante al minus duo annos, del margines normal de fluctuation previste per le mechanismo de taxas de cambios del systema monetari europee, sin devalutation de moneta con relation al euro; Constitution/ia 150

d)   le character durabile del convergentia consequite per le Stato membro faciente le objecto de un derogation e de su participation in le mechanismo de taxas de cambio, que se reflecte in le nivellos del taxas de interesse a longe termino. Le quatro criterios mentionate in le presente paragrapho e le periodos pertinente durante le quales cata un de iste criterios debe esser respectate, es precisate in le Protocollo re le criterios de convergentia. Le reportos del Commission e del Banca Central Europee debe prender in consideration equalmente le resultatos del integration del mercatos, le situation e le evolution del balancias de pagamentos currente e un examine del evolution del costos salarial unitari e de altere indices de precios. 2.    Post consultation del Parlamento Europee e un discussion in le sino del Consilio Europee, le Consilio adopta, per proposition del Commission, un decision europee que determina qual Statos membros faciente le objecto de un derogation compli le conditiones necessari super le base del criterios mentionate in le paragrapho 1 e pone fin al derogationes del Statos membros concernite. Le Consilio prende decision post haber recipite un recommendation de un majoritate qualificate de su membros que representa le Statos membros cuje moneta es le euro. Iste Statos membros prende decision intra un termino de sex menses a partir del reception per le Consilio del proposition del Commission. Le majoritate qualificate mentionate in le paragrapho 2 se defini como al minus 55% de iste membros del Consilio que representa Statos membros que reuni al minus 65% del population del Statos membros participante. Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero minime de iste Statos del Consilio que representa plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro. Si iste minoritate de blocada non es attingite, le majoritate qualificate es considerate como obtenite. Constitution/ia 151

3.    Si, conformemente con le procedura mentionate in le paragrapho 2, on decide poner fin a un derogation, le Consilio, per proposition del Commission, adopta regulamentos o decisiones europee fixante irrevocabilemente le taxa al qual le euro substitue le moneta del Stato membro concernite e establiente le altere mesuras necessari pro le introduction del euro como moneta unic in iste Stato membro. Le Consilio, per unanimitate del membros representante le Statos membros cuje moneta es le euro e le Stato membro concernite, decide post consultation del Banca Central Europee. ARTICULO III-199 1.    Durante que il existe Statos membros faciente le objecto de un derogation, e sin prejudicio del articulo III-187(1), le Consilio General del Banca Central Europee mentionate in le articulo 45 del Statuto del Systema Europee de Bancas Central e del Banca Central Europee es constituite como tertie organo de decision del Banca Central Europee. 2.    Durante que il existe Statos membros faciente le objecto de un derogation, le Banca Central Europee, concernente iste Statos Membros: a)   reinfortia le cooperation inter le bancas central national; b)   reinfortia le coordination del politicas monetari del Statos membros con le fin de garantir le stabilitate del precios; c)   supervisa le functionamento del mechanismo de taxas de cambio; Constitution/ia 152

d)   procede a consultationes re questiones que pertine al competentias del bancas central national e que affecta le stabilitate del establimentos e mercatos financiari; e)   exerce le ancian functiones del Fundo Europee de Cooperation Monetari, functiones que anteriormente le Instituto Monetari Europee habeva assumite. ARTICULO III-200 Cata Stato membro faciente le objecto de un derogation considera su politica de cambio como un problema de interesse commun. In iste connexion illo tene conto del experientias acquirite gratias al cooperation in le quadro del mechanismo de taxas de cambio. ARTICULO III-201 1.    Si un Stato membro faciente le objecto de un derogation ha difficultates o curre le risco de haber difficultates in le balancia de pagamentos, originate per un disequilibrio global de iste balancia o per le typo del devisas del qual illo dispone e que pote compromitter in particular le functionamento del mercato interior o le realisation del politica commercial commun, le Commission procede sin demora a un examine del situation de iste Stato, assi como del action que iste Stato ha interprendite o pote interprender in conformitate con le Constitution, faciente uso de tote le medios disponibile. Le Commission indica le mesuras cuje adoption illo recommenda al Stato membro interessate. Constitution/ia 153

Si le action interprendite per un Stato membro faciente le objecto de un derogation e le mesuras suggerite per le Commission se monstra insufficiente pro superar le difficultates o menacias de difficultates, le Commission recommenda al Consilio, post consultation del Committee Economic e Financiari, le assistentia mutual e le methodos appropriate. Le Commission informa regularmente le Consilio re le situation e su evolution. 2.    Le Consilio adopta regulamentos o decisiones europee que accorda le assistentia mutual e fixa le conditiones e modalitates de iste assistentia mutual. Le assistentia mutual pote prender in particular le forma de: a)   un action concertate presso altere organisationes international al quales pote recurrer le Statos membros faciente le objecto de un derogation; b)   mesuras necessari pro evitar deviationes del traffico commercial, quando le Stato membro faciente le objecto de un derogation, que es in difficultates, mantene o restabli restrictiones quantitative concernente tertie paises; c)   concession de creditos limitate del parte de altere Statos membros, si istes da lor consentimento. 3.    Si le Consilio non approba le assistentia mutual recommendate per le Commission o si le assistentia mutual approbate e le mesuras adoptate es insufficiente, le Commission autorisa le Stato membro faciente le objecto de un derogation, que es in difficultate, a prender mesuras de salveguarda al conditiones e modalitates que le Commission determina. Le Consilio pote revocar iste autorisation e modificar iste conditiones e modalitates. Constitution/ia 154

ARTICULO III-202 1.    In caso de crise subite in le balancia de pagamentos, e si on non adopta immediatemente un decision europee, mentionate in le articulo III-201(2), un Stato membro faciente le objecto de un derogation pote, como precaution, prender le mesuras necessari de salveguarda. Iste mesuras debe causar le minimo de perturbationes in le functionamento del mercato interior e non exceder le portata strictemente indispensabile pro superar le difficultates subite que se ha manifestate. 2.    Le Commission e le altere Statos debe esser informate re le mesuras de salveguarda mentionate in le paragrapho 1, al plus tarde in le momento de lor entrata in vigor. Le Commission pote recommendar al Consilio le assistentia mutual in conformitate con le articulo III-201. 3.    Per recommendation del Commission e post consultation del Committee Economic e Financiari, le Consilio pote adoptar un decision europee establiente que le Stato membro interessate debe modificar, suspender o supprimer le mesuras de salveguarda mentionate in le paragrapho 1. Constitution/ia 155

CAPITULO III POLITICAS IN ALTERE DOMINIOS SECTION 1 EMPLEO ARTICULO III-203 Le Union e le Statos membros se effortia, in conformitate con le presente section, a developpar un strategia coordinate pro le empleo, e in particular a promover un mano de obra qualificate, formate e adaptate, assi como mercatos de labor capace de reager rapidemente al evolution del economia, in vista de attinger le objectivos mentionate in le articulo I-3, ARTICULO III-204 1.    Le Statos membros contribue, per lor politicas de empleo, al realisation del objectivos mentionate in le articulo III-203, de un maniera compatibile con le grande orientationes del politicas economic del Statos membros e del Union, adoptate in application del articulo III-179(2). 2.    Tenente conto del practicas national relative al responsabilitates del partners social, le Statos membros considera le promotion del empleo como un question de interesse commun e coordina lor action relative a isto in le sino del Consilio, conformemente con le articulo III-206. Constitution/ia 156

ARTICULO III-205 1.    Le Union contribue al realisation de un nivello elevate de empleo per incoragiar le cooperation inter le Statos membros e per appoiar e, si necessari, completar lor action. Faciente isto, illo respecta plenmente le competentias del Statos membros. 2.    Le objectivo consistente de attinger un nivello de empleo elevate debe esser tenite in conto in le definition e le execution del politicas e actiones del Union. ARTICULO III-206 1.    Le Consilio Europee examina cata anno le situation del empleo in le Union e adopta conclusiones relative a illos, super le base de un reporto annual elaborate conjunctemente per le Consilio e le Commission. 2.    Super le base del conclusiones del Consilio Europee, le Consilio adopta cata anno, per proposition del Commission, orientationes del quales le Statos membros tene conto in lor respective politicas del empleo. Le Consilio decide post consultation del Parlamento Europee, del Committee del Regiones, del Committee Economic e Social e del Committee del Empleo. Iste orientationes son compatibile con le grande orientationes adoptate in application del articulo III-179(2). 3.    Cata Stato membro transmitte al Consilio e al Commission un reporto annual re le principal mesuras que illo ha prendite pro applicar su politica del empleo, al luce del orientationes pro le empleo mentionate in le paragrapho 2. Constitution/ia 157

4.    Le Consilio, basante se super le reportos mentionate in le paragrapho 3 e post haber obtenite le aviso del Committee del Empleo, examina cata anno le application del politicas del empleo del Statos membros, al luce del orientationes pro le empleo. Le Consilio, per recommendation del Commission, pote adoptar recommendationes dirigite al Statos membros. 5.    Super le base del resultatos de iste examine, le Consilio e le Commission dirige un reporto annual commun al Consilio Europee concernente le situation del empleo in le Union e del application del orientationes pro le empleo. ARTICULO III-207 Le lege o lege-quadro europee pote establir mesuras de incoragiamento destinate a favorar le cooperation inter le Statos membros e a appoiar lor action in le dominio del empleo, per le initiativas visante a developpar le intercambio de informationes e de melior practicas per fornir analyses comparative e consilios, assi como per promover approches renovatori e evalutar experientias, in particular per projectos pilotas. Le lege o lege-quadro es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Le lege o lege-quadro europee non include alcun harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. ARTICULO III-208 Le Consilio adopta, per majoritate simple, un decision europee instituente un Committee del Empleo de character consultative pro promover le coordination, inter le Statos membros, del politicas in materia del empleo e del mercato de labor. Le Committee decide post consultation del Parlamento Europee. Constitution/ia 158

Le Committee ha le sequente functiones: a)   sequer le evolution del situation del empleo e del politicas del empleo del Union e in le Statos membros; b)   sin prejudicio del articulo III-344, formular avisos per petition del Consilio o del Commission o per proprie initiativa e contribuer al preparation del deliberationes del Consilio mentionate in le articulo III-206. Pro le complimento de su mandato, le Committee consulta le partners social. Cata Stato membro e le Commission nomina duo membros del Committee. SECTION 2 POLITICA SOCIAL ARTICULO III-209 Le Union e le Statos membros, consciente del derectos social fundamental, como le derectos mentionate in le Charta Social Europee, signate in Torino le 18 de octobre 1961, e in le Charta communitari del derectos social fundamental del laboratores de 1989, ha como objectivos le promotion del empleo, le melioration del conditiones de vita e de labor pro facer possibile lor equalisation in le progresso, un protection social adequate, le dialogo social, le developpamento del ressources human pro consequer un nivello de empleo elevate e durabile, e le lucta contra le exclusiones. Constitution/ia 159

Con iste fin le Union e le Statos membros age tenente conto del diversitate del practicas national, in particular in le dominio del relationes contractual, assi como del necessitate de mantener le competitivitate del economia del Union. Le Union e le Statos membros considera que un tal evolution es le consequentia tanto del functionamento del mercato interior, que favora le harmonisation del systemas social, como del proceduras establite in le Constitution e del approximation del dispositiones legislative, regulamentari e administrative del Statos membros. ARTICULO III-210 1.    Pro obtener le objectivos mentionate in le articulo III-209, le Union appoia e completa le action del Statos membros in le sequente dominios: a)   le melioration, in particular, del ambiente de labor pro proteger le sanitate e le securitate del laboratores; b)   le conditiones de labor; c)   le securitate social e le protection social del laboratores; d)   le protection del laboratores in caso de rescission del contracto de labor; e)   le information e le consultation del laboratores; f)   le representation e le defensa collective del interesses del laboratores e del empleatores, includite le cogestion, sub reserva del paragrapho 6; Constitution/ia 160

g)   le conditiones de empleo del citatanos de tertie paises qui reside legalmente in le territorio del Union; h)   le integration del personas excludite del mercato de labor, sin prejudicio del articulo III-283; i)   le equalitate inter feminas e viros concernente lor chances in le mercato del labor e le tractamento in le labor; j)   le lucta contra le exclusion social; k)   le modernisation del systemas de protection social, sin prejudicio del littera c). 2.    Pro le fines del paragrapho 1: a)   le lege o le lege-quadro europee pote establir mesuras destinate a incoragiar le cooperation inter le Statos membros per initiativas pro meliorar le cognoscentias, pro developpar le intercambio de informationes e melior practicas, pro promover approches innovatori e pro evalutar experientias, con le exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros; b)   in le dominios mentionate in le paragrapho 1(a e i), le lege-quadro europee pote establir prescriptiones minimal applicabile progressivemente, tenente conto del conditiones e del regulamentationes technic existente in cata un del Statos membros. Illo evita imponer constrictiones de character administrative, financiari e juridic que obstrue le creation e le developpamento de parve e medie interprisas. In tote le casos, le lege o lege-quadro europee es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Constitution/ia 161

3.    Nonobstante lo que es disponite in le paragrapho 2, in le dominios mentionate in le paragrapho 1(c, d, f e g), le Consilio adopta le lege o lege-quadro europee per unanimitate post consultation del Parlamento Europee, del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Le Consilio pote, per proposition del Commission, adoptar un decision europee pro render le procedura legislative ordinari applicabile al paragrapho 1(d, f e g). Le Consilio decide per unanimitate post consultation del Parlamento Europee. 4.    Un Stato membro pote confider al partners social, per lor petition conjuncte, le application del leges-quadros europee adoptate in application del paragraphos 2 e 3 o, in su caso, le application del regulamentos o decisiones europee adoptate in conformitate con le articulo III-212. In iste caso, le Consilio se assecura que, le plus tarde al data al qual un lege-quadro europee debe esser transponite, e al data al qual un regulamento europee o un decision europee debe esser applicate, le partners social ha establite, per un accordo, le dispositiones necessari; le Stato membro concernite debe prender tote le dispositiones necessari pro poter garantir, in tote momento, le resultatos imponite per iste lege-quadro, regulamento o decision. 5.    Le leges e leges-quadros europee adoptate in virtute del presente articulo: a)   non affecta le facultate recognoscite al Statos membros pro definir le principios fundamental de lor systema de securitate social, e non debe affectar de maniera significative le equilibrio financiari del systema de securitate social; b)   non pote impedir un Stato membro de mantener o prender mesuras plus stricte de protection compatibile con le Constitution. Constitution/ia 162

6.    Le presente articulo non se applica ni al remunerationes, ni al derecto de association, ni al derecto de exopero, ni al derecto de lock-out. ARTICULO III-211 1.    Le Commission promove le consultation del partners social al nivello del Union e adopta qualcunque mesura opportun pro facilitar lor dialogo veliante un appoio equilibrate del partes. 2.    Pro le fin del paragrapho 1, le Commission, ante de presentar propositiones in le dominio del politica social, consulta le partners social re le possibile orientation de un action del Union. 3.    Si le Commission, post le consultation mentionate in le paragrapho 2, considera conveniente un action del Union, illo consulta le partners social re le contento del proposition considerate. 4.    Al occasion del consultationes mentionate in le paragraphos 2 e 3, le partners social pote communicar al Commission lor voluntate de initiar le processo mentionate in le articulo III-212(1). Le duration de iste processo non pote exceder le duration de novem menses, salvo si le partners social concernite decide prolongar lo in accordo commun con le Commission. ARTICULO III-212 1.    Le dialogo inter partners social, al nivello del Union, pote, si le partners lo desira, conducer al establimento de relationes contractual, includite accordos. Constitution/ia 163

2.    Le application del accordos concludite, al nivello del Union, se realisa, sia secundo le proceduras e practicas proprie al partners social e al Statos membros, sia in le dominios del articulo III-210, per petition conjuncte del partes signatarios, per regulamentos o decisiones europee adoptate per le Consilio per proposition del Commission. Le Parlamento Europee es informate. Quando le accordo in question contine un o plure dispositiones relative a un del dominios pro le quales le unanimitate es requirite in virtute del articulo III-210(3), le Consilio decide per unanimitate. ARTICULO III-213 Pro realisar le objectivos mentionate in le articulo III-209, e sin prejudicio del altere dispositiones del Constitution, le Commission incoragia le cooperation inter le Statos membros e facilita le coordination de lor actiones in tote le dominios del politica social tractate in le presente Section, particularmente in le materias relative a: a)   le empleo; b)   le derecto del labor e le conditiones de labor; c)   le formation e le perfectionamento professional; d)   le securitate social; e)   le protection contra le accidentes de labor e le maladia professional; f)   le hygiene del labor; g)   le derecto syndical e le negotiationes collective inter empleatores e laboratores. Constitution/ia 164

Con iste fin le Commission age in stricte contacto con le Statos membros, per studios, per avisos e per le organisation de consultationes, tanto re le problemas que se pone al nivello national como re illos que interessa le organisationes international, in particular per initiativas in vista de establir orientationes e indicatores, de organisar le intercambio del melior practicas e de preparar le elementos necessari pro le controlo e le evalutation periodic. Le Parlamento Europee es plenmente informate. Ante de emitter le avisos mentionate in le presente articulo, le Commission consulta le Committee Economic e Social. ARTICULO III-214 1.    Cata Stato membro garanti le application del principio de equalitate del remunerationes inter laboratores feminin e masculin pro le mesme labor o pro un labor de mesme valor. 2.    Pro le fines del presente articulo on intende per "remuneration" le salario normal de base o minime, e qualcunque altere gratificationes pagate directe- o indirectemente, in moneta o in natura, per le empleator al laborator in ration del empleo. Le equalitate de remuneration, sin discrimination fundate super le sexo, significa: a)   que le remuneration accordate pro un mesme labor remunerate per unitate de obra se fixa super le base de un mesme unitate de mesura; b)   que le remuneration accordate pro un labor remunerate per unitate de tempore es equal pro un mesme posto de labor. Constitution/ia 165

3.    Le lege o lege-quadro europee establi le mesuras pro garantir le application del principio del equalitate de opportunitates e del equalitate de tractamento inter feminas e viros relative a empleo e a labor, includite le principio del equalitate del remunerationes pro un mesme labor o un labor de mesme valor. Le lege o lege-quadro es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. 4.    Pro garantir in le practica le plen equalitate inter feminas e viros in le vita professional, le principio del equalitate de tractamento non impedi a un Stato membro de mantener o adoptar mesuras que offere avantages specific destinate a facilitar al sexo minus representate le exercitio de un activitate professional o a prevenir o a compensar disavantages in lor carriera professional. ARTICULO III-215 Le Statos membros se effortia a mantener le equivalentia existente inter le regimes de vacantias pagate. ARTICULO III-216 Le Commission elabora un reporto annual re le evolution del realisation del objectivos mentionate in le articulo III-209, includite le situation demographic in le Union. Le Commission transmitte iste reporto al Parlamento Europee, al Consilio e al Committee Economic e Social. ARTICULO III-217 Le Consilio adopta per majoritate simple un decision europee instituente un Committee del Protection Social, de character consultative, pro promover le cooperation relative al protection social inter le Statos membros e con le Commission. Le Consilio decide post consultation del Parlamento Europee. Constitution/ia 166

Le Committee ha le sequente functiones: a)   sequer le situation social e le evolution del politicas de protection social in le Statos membros e in le Union; b)   facilitar le intercambios de informationes, de experientias e de bon practicas inter le Statos membros e con le Commission; c)   sin prejudicio del articulo III-344, elaborar reportos, emitter avisos o interprender altere activitates in le dominios relative a su attributiones, sia per petition del Consilio o del Commission, sia per proprie initiativa. Pro le complimento de su mandato, le Committee establi contactos adequate con le partners social. Cata Stato membro e le Commission nomina duo membros del Committee. ARTICULO III-218 Le Commission dedica, in su reporto annual al Parlamento Europee, un capitulo special al evolution del situation social in le Union. Le Parlamento Europee pote invitar le Commission a elaborar reportos re problemas particular relative al situation social. Constitution/ia 167

ARTICULO III-219 1.    Pro meliorar le possibilitates de empleo del laboratores in le mercato interior e pro contribuer assi al elevation del nivello de vita, es instituite un Fundo Social Europee destinate a promover intra le Union le facilitates de empleo e le mobilitate geographic e professional del laboratores, assi como a facilitar lor adaptation al transformationes industrial e al evolution del systemas de production, in particular per le formation e le reconversion professional. 2.    Le Commission administra le Fundo. In iste carga illo es assistite per un Committee, presidite per un membro del Commission e componite de representantes del Statos membros e del organisationes syndical de laboratores e de empleatores. 3.    Le lege europee establi le mesuras de application relative al Fundo. Iste mesuras son adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Constitution/ia 168

SECTION 3 COHESION ECONOMIC, SOCIAL E TERRITORIAL ARTICULO III-220 A fin de promover un developpamento harmoniose del insimul del Union, illo developpa e proseque su action tendente a reinfortiar su cohesion economic, social e territorial. In particular le Union tenta reducer le differentias inter le nivellos de developpamento del varie regiones e le retardo del regiones minus favorate. Inter le regiones concernite se presta un attention special al zonas rural, al zonas affectate per un transition industrial e al regiones que suffre del disavantages natural o demographic grave e permanente como, per exemplo, regiones le plus septentrional con pauc densitate de population e le regiones insular, de montania, e situate trans le frontieras. ARTICULO III-221 Le Statos membros conduce lor politica economic e lo coordina in vista equalmente de attinger le objectivos mentionate in le articulo III-220. Le formulation e execution del politicas e actiones del Union e le realisation del mercato interior considera iste objectivos e participa a lor realisation. Le Union appoia anque iste realisation per le action que illo exerce per le fundos con scopo structural (Fundo Europee de Orientation e de Garantia Agricole, section "Orientation"; Fundo Social Europee, Fundo Europee de developpamento Regional), le Banca Europee de Investimentos e altere instrumentos financiari existente. Constitution/ia 169

Tote le tres annos le Commission presenta al Parlamento Europee, al Consilio, al Committee del Regiones e al Committee Economic e Social un reporto re le progressos complite in le realisation del cohesion economic, social e territorial, e re como le diverse medios mentionate in le presente articulo ha contribuite a illo. In su caso iste reporto es accompaniate del propositiones adequate. Le lege o lege-quadro europee pote establir mesuras specific foras del fundos, sin prejudicio del mesura adoptate in le quadro del altere politicas del Union. Le lege o lege-quadro es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. ARTICULO III-222 Le Fundo Europee de developpamento Regional es destinate a contribuer al correction del principal disequilibrios regional intra le Union per un participation in le developpamento e in le adjustamento structural del regiones minus developpate e in le reconversion del regiones industrial in declino. ARTICULO III-223 1.    Sin prejudicio del articulo III-224, le lege europee determina le functiones, le objectivos prioritari e le organisation del fundos con scopo structural, lo que pote comportar le regruppamento del fundos, le regulas general applicabile al fundos, assi como le dispositiones necessari pro garantir lor efficacia e le coordination del fundos inter se e con le altere instrumentos financiari existente. Un Fundo de Cohesion, create per le lege europee, contribue financiarimente al realisation de projectos in le dominio del ambiente e del retes transeuropee in materia de infrastructuras del transporto. Constitution/ia 170

In tote le casos le lege europee es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. 2.    Le prime dispositiones relative al fundos con scopo structural e al Fundo de Cohesion adoptate post le dispositiones in vigor al data del signatura del Tractato establiente un Constitution pro Europa, es establite per un lege europee del Consilio. Illo decide per unanimitate post approbation del Parlamento Europee. ARTICULO III-224 Le lege europee establi le mesuras de application relative al Fundo Europee de developpamento Regional. Iste lege es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Concernente le Fundo Europee de Orientation e de Garantia Agricole, section "orientation", e le Fundo Social Europee, es applicabile respectivemente le articulo III-231 e le articulo III-219(3). Constitution/ia 171

SECTION 4 AGRICULTURA E PISCA ARTICULO III-225 Le Union defini e applica un politica commun de agricultura e pisca. Per "productos agricole" se intende le productos del solo, del elevamento de bestial e del pisca e le productos de prime transformation directemente relationate con iste productos. Le referentias al politica agricole commun o al agricultura, e le utilisation del termino "agricole", se intende como visante anque al pisca, tenente conto del characteristicas specific de iste sector. ARTICULO III-226 1.    Le mercato interior se extende al agricultura e al commercio del productos agricole. 2.    Salvo dispositiones contrari del articulos III-227 a III-232, le regulas mentionate pro le establimento e le functionamento del mercato interior es applicabile al productos agricole. 3.    Le productos enumerate in le annexo I es subjecte al articulos III-227 a III-232. 4.    Le functionamento e developpamento del mercato interior pro le productos agricole debe esser accompaniate per un politica agricole commun. Constitution/ia 172

ARTICULO III-227 1.    Le objectivos del politica agricole commun es: a)   incrementar le productivitate agricole per promover le progresso technic e per assecurar le developpamento rational del production agricole e le empleo optime del factores de production, in particular del mano de obra; b)   assecurar assi un nivello de vita equitabile pro le population agricole, in particular per le augmentation del salarios individual del personas qui labora in le agricultura; c)   stabilisar le mercatos; d)   garantir le securitate del approvisionamentos, e)   assecurar precios rationabile pro le consumitores. 2.    In le elaboration del politica agricole commun e del methodos special que illo pote implicar, on debe tener conto de: a)   le character particular del activitate agricole que se deriva del structura social del agricultura e del disparitates structural e natural inter le diverse regiones agricole; b)   le necessitate de effectuar gradualmente le adaptationes opportun; c)   le facto que in le Statos membros le agricultura constitue un sector strictemente ligate al insimul del economia, Constitution/ia 173

ARTICULO III-228 1.    Pro attinger le objectivos mentionate in le articulo III-227, un organisation commun del mercatos agricole es establite. Secundo le productos, iste organisation adopta un del sequente formas: a)   regulas commun re le concurrentia; b)   un coordination obligatori del diverse organisationes national del mercato; c)   un organisation europee del mercato. 2.    Le organisation commun establite sub un del formas mentionate in le paragrapho 1 pote includer tote le mesuras necessari pro attinger le objectivos mentionate in le articulo III-227, in particular le regulation del precios, del subventiones al production e al commercialisation del diverse productos, del systemas de stockage e del mechanismos commun pro le stabilisation del importationes o exportationes. Le organisation commun debe limitar se a prosequer le objectivos mentionate in le articulo III-227 e debe excluder tote discrimination inter productores e consumitores in le Union. Un politica commun eventual del precios debe esser fundate super criterios commun e super methodos de calculo uniforme. 3.    A fin de permitter al organisation commun mentionate in le paragrapho 1 pro attinger su objectivos, un o plure fundos agricole de orientation e de garantia pote esser create. Constitution/ia 174

ARTICULO III-229 Pro permitter de attinger le objectivos mentionate in le articulo III-227, il pote establir se in le quadro del politica commun agricole: a)   un coordination efficace de effortios facite in le sectores del formation professional, del recerca e del vulgarisation del cognoscentias agronomic, lo que pote includer projectos o institutiones financiate in commun; b)   actiones commun pro le developpamento del consumption de certe productos. ARTICULO III-230 1.    Le section relative al regulas de concurrentia es applicabile al production e al commercio del productos agricole solmente in le mesura determinate per le lege o le lege-quadro europee, conformemente con le articulo III-231(2), tenite conto del objectivos mentionate in le articulo III-227. 2.    Le Consilio, per proposition del Commission, pote adoptar un regulamento europee o un decision europee autorisante le concession de adjutas: a)   pro le protection de interprisas disfavorate per conditiones structural o natural; b)   in le quadro de programmas de developpamento economic. Constitution/ia 175

ARTICULO III-231 1.    Le Commission presenta propositiones relative al elaboration e execution del politica commun agricole, includite le substitution al organisationes national per alicunes del formas de organisation commun mentionate in le articulo III-228(1), assi como le execution del mesuras mentionate in le presente section. Iste propositiones tene conto del interdependentia del questiones agricole mentionate in le presente section. 2.    Le lege europee o le lege-quadro europee establi le organisation commun del mercato agricole mentionate in le articulo III-228(1), assi como le altere dispositiones necessari pro prosequer le objectivos del politica commun del agricultura e del pisca. Illos son adoptate post consultation del Committee Economic e Social. Le Consilio, per proposition del Commission, adopta le regulationes o decisiones europee relative a fixation de precios, impostos, adjuta e limitationes quantitative e le fixation e allocation de possibilitate de pisca. 3.    Le Consilio, per proposition del Commission, adopta le regulamentos o decisiones europee relative al fixation del precios, del impostos, del adjutas e del limitationes quantitative, assi como al fixation e al possibilitates de pisca. 4.    Sub le conditiones mentionate in le paragrapho 2, le organisationes national de mercato pote esser substituite per le organisationes commun mentionate in le articulo III-228(1), si: a)   le organisation commun offere al Statos membros, que se oppone a iste mesura e que dispone de un organisation national pro le production in question, garantias equivalente pro le empleo e le nivello de vita del productores concernite, tenente conto del rhythmo del adaptationes possibile e del specialisationes necessari, e b)   iste organisation assecura pro le intercambios intra le Union conditiones analoge a illos que existe in un mercato national. Constitution/ia 176

5.    Si on ha create un organisation commun pro certe materias prime, sin que existe ancora un organisation commun pro le productos de transformation correspondente, le materias prime utilisate pro le productos de transformation destinate al exportation verso tertie paises pote esser importate del exterior del Union. ARTICULO III-232 Quando, in un Stato membro, un producto es le objecto de un organisation national del mercato o de qualcunque regulamentation interne de effecto equivalente affectante le position concurrential de un production similar in un altere Stato membro, le Statos membros applica un taxa compensatori al entrata de iste producto proveniente del Stato membro que possede iste organisation o regulamentation, salvo si iste Stato jam applica un taxa compensatori quando le producto quita le pais. Le Commission adopta regulamentos o decisiones europee que fixa le amonta de iste taxas in le mesura necessari pro restablir le equilibrio. Illo pote autorisar equalmente le adoption de altere mesuras sub le conditiones e secundo le modalitates que illo determina. Constitution/ia 177

SECTION 5 AMBIENTE ARTICULO III-233 1.    Le politica del Union in le dominio del medio ambiente contribue a attinger le objectivos sequente: a)   le preservation, le protection e le melioration del qualitate del medio ambiente; b)   le protection del sanitate del personas; c)   le utilisation prudente e rational del ressources natural; d)   le promotion, al nivello international, de mesuras destinate a facer fronte al problemas regional o mundial del medio ambiente. 2.    Le politica del Union in le dominio del medio ambiente ha como objectivo un nivello elevate de protection, tenente conto del diversitate del situationes existente in le differente regiones del Union. Illo es fundate super le principios de precaution e de action preventive, super le principio del correction del damnos al medio ambiente, preferentialmente al origine, e super le principio de qui contamina paga. In iste contexto, le mesuras de harmonisation respondente al exigentias del protection del medio ambiente include, in le casos appropriate, un clausula de salveguarda autorisante le Statos membros a adoptar, pro motivos ambiental non-economic, dispositiones provisori submittite a un procedura de controlo per le Union. 3.    in le elaboration de su politica in le dominio del medio ambiente, le Union tene conto: Constitution/ia 178

a)   del datos scientific e technic disponibile; b)   del conditiones ambiental in le diverse regiones del Union; c)   del avantages e del cargas que pote resultar del action o del absentia de action; d)   del developpamento economic e social del Union in su insimul e del developpamento equilibrate de su regiones. 4.    In le quadro de lor competentias respective, le Union e le Statos membros coopera con le tertie paises e le organisationes international competente. Le modalitates del cooperation del Union pote esser le objecto de accordos inter illo e le tertie partes concernite. Le prime paragrapho non prejudica le competentias del Statos membros pro negotiar in le foros international e pro concluder accordos international. ARTICULO III-234 1.    Le lege o lege-quadro europee establi le actiones a interprender pro realisar le objectivos mentionate in le articulo III-233. Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. 2.    Nonobstante lo que es disponite in le paragrapho 1, e sin prejudicio del articulo III-172, le Consilio adopta per unanimitate leges o leges-quadros europee establiente: a)   dispositiones essentialmente de natura fiscal; b)   le mesuras affectante: Constitution/ia 179

i)   le ordination del territorio; ii)   le gestion quantitative del ressources hydric o toccante directe- o indirectemente le disponibilitate de iste ressources; iii)   le utilisation del solos, con exception del gestion del residuos; c)   le mesuras affectante sensibilemente le election per un Stato membro inter differente fontes de energia e le structura general de su approvisionamento energetic. Le Consilio, per proposition del Commission, pote adoptar per unanimitate un decision europee pro render le procedura legislative ordinari applicabile al dominios mentionate in le paragrapho 1. In tote le casos, le Consilio prende decision post consultation del Parlamento Europee, del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. 3.    Le lege europee establi programmas de action de character general que fixa le objectivos prioritari a attinger. Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Le mesuras necessari pro le execution de iste programmas son adoptate conformemente con le conditiones mentionate in le paragrapho 1, secundo le casos. 4.    Sin prejudicio de certe mesuras adoptate per le Union, le Statos membros assecura le financiamento e le execution del politica relative al medio ambiente. 5.    Sin prejudicio del principio de qui contamina paga, quando un mesura fundate super le paragrapho 1 implica costos considerate disproportionate pro le autoritates public de un Stato membro, iste mesura previde sub un forma appropriate: Constitution/ia 180

a)   derogationes temporari, e/o b)   un appoio financiari del Fundos de cohesion. 6.    Le mesuras de protection adoptate in virtute del presente articulo non es un obstaculo al mantenimento e al establimento, per cata Stato membro, de mesuras de protection reinfortiate. Iste mesuras debe esser compatibile con le Constitution. Illos son notificate al Commission. SECTION 6 PROTECTION DEL CONSUMITORES ARTICULO III-235 1.    Pro promover le interesses del consumitores e garantir un nivello elevate de protection del consumitores, le Union contribue al protection del sanitate, del securitate e del interesses economic del consumitores, e anque al promotion de lor derecto al information, al education e a organisar se pro defender lor interesses. 2.    Le Union contribue al realisation del objectivos mentionate in le paragrapho 1 per: a)   mesuras adoptate in application del articulo III-172 in le quadro del establimento o del functionamento del mercato interior; b)   mesuras que appoia e completa le politica del Statos membros, e assecura su continuation. Constitution/ia 181

3.    Le lege o lege-quadro europee establi le mesuras mentionate in le paragrapho 2(b). Illo es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. 4.    Le actos adoptate in application del paragrapho 3 non pote impedir un Stato membro de mantener o de establir dispositiones de protection plus stricte. Iste dispositiones debe esser compatibile con le Constitution. Illos son notificate al Commission SECTION 6 TRANSPORTOS ARTICULO III-236 1.    Le objectivos del Constitution es prosequite, in le materia regulate per le presente section, in le quadro de un politica commun del transportos. 2.    Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Le lege o lege-quadro europee establi: a)   regulas commun applicabile al transportos international executate ab e verso le territorio de un Stato membro, o transversante le territorio de un o plure Statos membros; Constitution/ia 182

b)   le conditiones de admission de transportatores non-residente al transportos national in un Stato membro; c)   le mesuras que permitte meliorar le securitate del transportos; d)   qualcunque altere mesura utile. 2.    Quando se adopta le lege o lege-quadro europee mentionate in le paragrapho 2, se tene conto del casos in le quales su application esserea susceptibile de affectar gravemente le nivello de vita e le empleo in certe regiones, assi como le exploitation del material de transporto. ARTICULO III-237 Usque al adoption del lege o lege-quadro europee mentionate in le articulo III-236(2), e salvo su adoption per unanimitate de un decision europee del Consilio accordante un exception, necun Stato membro pote facer que le differente dispositiones que ha regulate iste materia le 1 de januario 1958 o, pro le Statos adherite, al data de lor adhesion, produce effectos que, directe- o indirectemente, disfavora le transportatores del altere Statos comparate con le transportatores national. ARTICULO III-238 Es compatibile con le Constitution le adjutas que responde al necessitates del coordination del transportos o que corresponde al reimbursamento de certe obligationes inherente al notion de servicio public. Constitution/ia 183

ARTICULO III-239 Cata mesura in le dominio del precios e conditiones de transporto, adoptate in le quadro del Constitution, debe tener conto del situation economic del transportatores. ARTICULO III-240 1.    In le traffico al interior del Union, es prohibite le discriminationes que consiste in le application per un transportator, pro le mesme mercantias e le mesme relationes de traffico, de precios e conditiones de transporto differente in ration del Stato membro de origine o de destination del productos transportate. 2.Le paragrapho 1 non exclude que altere leges o leges-quadros europee pote esser adoptate in application del articulo III-236(2). 3.    Le Consilio, per proposition del Commission, adopta regulamentos o decisiones europee que garanti le application del paragrapho 1. Illo prende decision post consultation del Parlamento Europee e del Committee Economic e Social. Illo pote adoptar, in particular, le regulamentos e decisiones europee pro permitter al institutiones veliar le respecto del regula mentionate in le paragrapho 1 e assecurar le plen beneficio al usatores. Constitution/ia 184

4.    Le Commission, per proprie initiativa o per un requesta de un Stato membro, examina le casos de discrimination mentionate in le paragrapho 1 e, post consultation de qualcunque Stato membro interessate, adopta, in le quadro del regulamentos e decisiones europee mentionate in le paragrapho 3, le decisiones necessari. ARTICULO III-241 1.    Le application imponite per un Stato membro, al transportos executate al interior del Union, de precios e conditiones comportante qualcunque elemento de adjuta o de protection in le interesse de un o plure interprisas o industrias particular, es prohibite, salvo si illo es autorisate per un decision europee del Commission. 2, Le Commission, per proprie initiativa o per un requesta de un Stato membro, examina le precios e conditiones mentionate in le paragrapho 1, tenente conto, in particular, de un parte, del exigentias de un politica economic regional appropriate, del necessitates del regiones subdeveloppate, assi como del problemas del regiones gravemente affectate per le circumstantias politic e, de altere parte, del effectos de iste precios e conditiones super le concurrentia inter le diverse modos de transporto. Post consultation de tote le Statos membros interessate, illo adopta le decisiones europee necessari. 3.    Le prohibition mentionate in le paragrapho 1 non se applica al tarifas de concurrentia. ARTICULO III-242 Le taxas e impostos que, independentemente del precios de transporto, es percipite per un transportator al passage del frontieras non debe superar un nivello rationabile, tenite conto del costos real effective de iste passage. Constitution/ia 185

Le Statos membros se effortia de reducer iste costos. Le Commission pote diriger al Statos membros recommendationes relative al application del presente articulo. ARTICULO III-243 Le dispositiones del presente Section non es un obstaculo al mesuras adoptate in le Republica Federal de Germania, in le mesura que illos son necessari pro compensar le disavantages economic causate per le division de Germania, al economia de certe regiones del Republica Federal affectate per iste division. Cinque annos post le entrata in vigor del tractato establiente un Constitution pro Europa, le Consilio, per proposition del Commission, pote adoptar un decision europee abrogante le presente articulo. ARTICULO III-244 Un Committee de character consultative adjuncte al Commission, componite de expertos designate per le governamentos del Statos membros, es instituite. Le Commission consulta iste Committee re le transportos cata vice que illo lo judica utile. ARTICULO III-245 1.    Le presente section se applica al transportos per ferrovia, per camminos e per vias navigabile. Constitution/ia 186

2.    Le lege o lege-quadro europee pote establir mesuras appropriate pro le navigation maritime e aeree. Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. SECTION 8 RETES TRANSEUROPEE ARTICULO III-246 1.    In vista de contribuer al realisation del objectivos mentionate in le articulos III-130 e III-220 e de permitter al citatanos del Union, al operatores economic, assi como al collectivitates regional e local, de beneficiar plenmente del avantages derivate del creation de un spatio sin frontieras interior, le Union contribue al establimento e al developpamento de retes transeuropee in le sectores del infrastructuras del transporto, del telecommunicationes e del energia. 2.    In le quadro de un systema de mercatos aperte e concurrential, le action del Union visa a favorar le interconnexion e le interoperabilitate del retes national, assi como le accesso a iste retes. Illo tene conto in particular del necessitate de connecter le regiones insular, isolate e peripheric con le regiones central del Union. Constitution/ia 187

ARTICULO III-247 1.    Pro realisar le objectivos mentionate in le articulo III-246, le Union: a)   establi un insimul de orientationes re le objectivos, le prioritates, assi como le grande lineas, de action previste in le dominio del retes transeuropee. Iste orientationes determina projectos de interesse commun; b)   realisa le actiones que pote monstrar se necessari pro garantir le interoperabilitate del retes, in particular in le dominio del harmonisation del normas technic; c)   pote appoiar projectos de interesse commun que recipe le appoio del Statos membros, e que es definite in le quadro del orientationes mentionate in le littera a), in particular sub forma de studios de facibilitate, de garantias de credito o de bonificationes de interesse; le Union pote equalmente contribuer al financiamento, in le Statos membros, de projectos specific de infrastructura del transportos per medio del Fundo de cohesion. Le action del Union tene conto del viabilitate economic potential del projectos. 2.    Le lege o lege-quadro europee establi le orientationes e le altere mesuras mentionate in le paragrapho 1. Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Le orientationes e projectos de interesse commun que concerne le territorio de un Stato membro require le accordo del Stato membro concernite. Constitution/ia 188

3.    Le Statos membros coordina inter se, in collaboration con le Commission, le politicas conducite al nivello national que pote haber un impacto significative super le realisation del objectivos mentionate in le articulo III-246. Le Commission pote prender, in stricte collaboration con le Statos membros, qualcunque initiativa pro promover iste coordination. 4.    Le Union pote cooperar con le paises tertie pro promover projectos de interesse commun e garantir le interoperabilitate del retes. SECTION 9 RECERCA E DEVELOPPAMENTO TECHNOLOGIC E SPATIO ARTICULO III-248 1.    Le action del Union visa a reinfortiar su bases scientific e technologic, per le realisation de un spatio europee del recerca in le qual le investigatores, le cognoscentias scientific e le technologias circula liberemente, a favorar le developpamento de su competitivitate, includite illo de su industria, assi como a promover le actiones de recerca judicate necessari in vista del altere capitulos del Constitution. 2.    Pro le fines mentionate in le paragrapho 1, illo stimula, in le insimul del Union, le interprisas, includite le parve e le median interprisas, le centros de recerca e le universitates in lor effortios de recerca e de developpamento technologic de alte qualitate. Illo appoia lor effortios de cooperation, con le fin, specialmente, de permitter al investigatores de cooperar liberemente trans le frontieras, e al interprisas de exploitar le potentialitates del mercato interior al favor, in particular, del apertura del mercatos public national, del definition de normas commun e del elimination del obstaculos juridic e fiscal a iste cooperation. Constitution/ia 189

3.    Tote le actiones del Union in le dominio del recerca e del developpamento technologic, includite le actiones de demonstration, es decidite e executate conformemente con le presente Section. ARTICULO III-249 Pro prosequer le objectivos mentionate in le articulo III-248, le Union realisa le actiones sequente, que completa le actiones interprendite in le Statos membros: a)   execution de programmas de recerca, de developpamento technologic e de demonstration promovente le cooperation con e inter le interprisas, le centros de recerca e le universitates; b)   promotion del cooperation in materia de recerca, de developpamento technologic e de demonstration del Union con le paises tertie e le organisationes international; c)   diffusion e exploitation del resultatos del activitates in materia de recerca, de developpamento technologic e de demonstration del Union; d)   stimulation del formation e del mobilitate del investigatores del Union. ARTICULO III-250 1.    Le Union e le Statos membros coordina lor action in materia de recerca e de developpamento technologic, a fin de garantir le coherentia reciproc del politicas national e del politica del Union. Constitution/ia 190

2.    Le Commission pote prender, in stricte collaboration con le Statos membros, qualcunque initiativa utile pro promover le coordination mentionate in le paragrapho 1, in particular del initiativas in vista de establir orientationes e indicatores, de organisar le intercambio del melior practicas e de preparar le elementos necessari pro le controlo e le evalutation periodic. Le Parlamento Europee es plenmente informate. ARTICULO III-251 1.    Le lege europee establi le programma-quadro pluriannual, que include le insimul del actiones financiate per le Union. Illo es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. Le programma-quadro: a)   fixa le objectivos scientific e technologic que debe esser realisate per le actiones mentionate in le articulo III-249 e le prioritates correspondente; b)   indica le grande lineas de iste actiones; c)   fixa le amonta global maxime e le modalitates del participation financiari del Union in le programma-quadro, assi como le proportion representate pro cata un del actiones mentionate 2.Le programma-quadro pluriannual es adaptate o completate in function del evolution del situationes. Constitution/ia 191

3.    Un lege europee del Consilio establi le programmas specific que developpa le Programma-quadro pluriannual in cata un del actiones. Cata programma specific precisa le modalitates de su realisation, fixa su duration e previde le medios considerate necessari. Le summa del amontas considerate necessari, fixate per le programmas specific, non pote superar le amonta global maxime fixate pro le programma-quadro e pro cata action. Iste lege es adoptate post consultation del Parlamento Europee e del Committee Economic e Social. 4.    Como complemento del actiones previste in le programma-quadro pluriannual, le lege europee establi le mesuras necessari pro le realisation del spatio europee de recerca. Illo es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. ARTICULO III-252 1.    Pro le execution del Programma-quadro pluriannual, le lege o lege-quadro establi: a)   le regulas de participation del interprisas, del centros de recerca e del universitates; b)   le regulas applicabile al diffusion del resultatos del recerca. Le lege o lege-quadro europee es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. 2.    In le execution del Programma-quadro pluriannual, le lege europee pote establir programmas complementari in le quales solmente participa certe Statos membros que garanti su financiation, sub reserva de un participation eventual del Union. Constitution/ia 192

Le lege europee fixa le regulas applicabile al programmas complementari, in particular in materia de diffusion del cognoscentias e del accesso de altere Statos membros. Illo es adoptate post consultation del Committee Economic e Social e con le accordo del Statos membros concernite. 3.    In le execution del Programma-quadro pluriannual, le lege europee pote, in accordo con le Statos membros concernite, establir un participation in programmas de recerca e de developpamento interprendite per plure Statos membros, includite le participation in le structuras create pro le execution de iste programmas. Le lege europee es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. 4.    In le execution del Programma-quadro pluriannual, le Union pote previder un cooperation in materia de recerca, de developpamento technologic e de demonstration del Union con tertie paises o con organisationes international. Le modalitates de iste cooperation pote esser objecto de accordos inter le Union e le tertie partes concernite. ARTICULO III-253 Le Consilio pote, per proposition del Commission, adoptar regulamentos o decisiones europee destinate a crear interprisas commun o qualcunque altere structura necessari pro le bon execution del programmas de recerca, de developpamento technologic e de demonstration del Union. Illo prende decision post consultation del Parlamento Europee e del Committee Economic e Social. Constitution/ia 193

ARTICULO III-254 1.    Pro favorar le progresso scientific e technic, le competitivitate industrial e le application de su politicas, le Union elabora un politica spatial europee. Pro iste fin illo pote promover initiativas commun, appoiar le recerca e le developpamento technologic, e coordinar le effortios necessari pro le exploration e le utilisation del spatio. 2.    Pro contribuer al realisation del objectivos mentionate in le paragrapho 1, le lege o lege-quadro europee establi le mesuras necessari, que pote prender le forma de un programma spatial europee. 3.    Le Union establi le relationes utile con le Agentia Spatial Europee. ARTICULO III-255 Al initio de cata anno, le Commission presenta un reporto al Parlamento Europee e al Consilio. Iste reporto tracta in particular del activitates realisate in materia de recerca, de developpamento technologic e de diffusion del resultatos durante le anno precedente e re le programma de labor del anno in curso. Constitution/ia 194

SECTION 10 ENERGIA ARTICULO III-256 1.    In le quadro del establimento o del functionamento del mercato interior e tenente conto del exigentia de preservar e de meliorar le medio ambiente, le politica del Union in le dominio del energia ha como objectivo: a)   garantir le functionamento del mercato del energia; b)   garantir le securitate del approvisionamento energetic in le Union, e c)   promover le efficacia energetic e le economias de energia assi como le developpamento del energias nove e renovabile. 2.    Sin prejudicio del application de altere dispositiones del Constitution, le lege o lege-quadro europee establi le mesuras necessari pro attinger le objectivos mentionate in le paragrapho 1. Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Le lege o lege-quadro europee non affecta le derecto de un Stato membro de determinar le conditiones de exploitation de su ressources energetic, su election inter differente fontes de energia e le structura general de su approvisionamento energetic, sin prejudicio del paragrapho 2 del articulo III-234(2)(c). Constitution/ia 195

3.    Nonobstante lo que es disponite in le paragrapho 2, un lege o lege-quadro europee del Consilio establi le mesuras mentionate in iste paragrapho, quando illos son essentialmente de character fiscal. Le Consilio decide per unanimitate post consultation del Parlamento Europee. CAPITULO IV SPATIO DE LIBERTATE, SECURITATE E JUSTITIA SECTION 1 DISPOSITIONES GENERAL ARTICULO III-257 1.    Le Union constitue un spatio de libertate, de securitate e de justitia in le respecto del derectos fundamental e del differente systemas e traditiones juridic del Statos membros. 2.    Illo garanti le absentia de controlos del personas al frontieras interior e developpa un politica commun de asylo, de immigration e de controlo del frontieras exterior que es fundate super le solidaritate inter Statos membros e que es equitabile pro le citatanos de tertie paises. Concernente le presente capitulo, le personas sin patria es assimilate al citatanos del tertie paises. Constitution/ia 196

3.    Le Union se effortia pro garantir un nivello elevate de securitate per mesuras de prevention del delinquentia, del racismo e del xenophobia assi como de lucta contra illos, per mesuras de coordination e cooperation inter autoritates policiari e judiciari e altere autoritates competente, assi como per le recognoscentia mutual del decisiones judiciari in materia penal e, si necessari, per le approximation del legislationes penal. 4.    Le Union facilita le accesso al justitia, in particular per le principio de recognoscentia mutual del decisiones judiciari e extrajudiciari in materia civil. ARTICULO III-258 Le Consilio Europee defini le orientationes strategic del programmation legislative e operational in le spatio de libertate, de securitate e de justitia. ARTICULO III-259 In relation con le propositiones e initiativas legislative presentate in le quadro del Sectiones 4 e 5, le parlamentos national velia le respecto del principio de subsidiaritate, conformemente con le protocollo re le application del principios de subsidiaritate e de proportionalitate Constitution/ia 197

ARTICULO III-260 Sin prejudicio del articulos III-360 a III-362, le Consilio pote, per proposition del Commission, adoptar regulamentos o decisiones europee que establi modalitates per le quales le Statos membros, in collaboration con le Commission, procede a un evalutation objective e impartial del application, per le autoritates del Statos membros, del politicas del Union mentionate in le presente articulo, in particular pro favorar le plen application del principio de recognoscentia mutual. Le Parlamento Europee e le parlamentos national es informate del contento e del resultatos de iste evalutation. ARTICULO III-261 Un committee permanente es instituite al sino del Consilio pro garantir al interior del Union le promotion e le reinfortiamento del cooperation operational in materia de securitate interior. Sin prejudicio del articulo III-344, illo favora le coordination del action del autoritates competente del Statos membros. Le representantes del organos e organismos concernite del Union pote esser associate al labores del committee. Le Parlamento Europee e le parlamentos national es informate del labores. ARTICULO III-262 Le presente capitulo se intende, sin prejudicio del exercitio del responsabilitates que incumbe al Statos membros, pro le mantenimento del ordine public e le salveguarda del securitate interior. Constitution/ia 198

ARTICULO III-263 Le Consilio adopta regulamentos europee pro garantir un cooperation administrative inter le servicios competente del Statos membros in le dominios mentionate in le presente capitulo, assi como inter le servicios e le Commission. Illo decide per proposition del Commission, sin prejudicio del articulo II-264, e post consultation del Parlamento Europee. ARTICULO III-264 Le actos mentionate in le sectiones 4 e 5, assi como le regulamentos europee mentionate in le articulo III-263, que garanti un cooperation administrative in le dominios mentionate in iste sectiones, es adoptate: a)   per proposition del Commission, o b)   per initiativa de un quarto del Statos membros. SECTION 2 POLITICAS RELATIVE AL CONTROLOS AL FRONTIERAS, AL ASYLO E AL IMMIGRATION ARTICULO III-265 1.    Le Union developpa un politica que ha como objectivo: Constitution/ia 199

a)   garantir le absentia total de controlos del personas, qualcunque es lor nationalitate, quando illes passa le frontieras interior; b)   garantir le controlo del personas e le surveliantia efficace del passage del frontieras exterior; c)   instaurar progressivemente un systema integrate de gestion del frontieras exterior. 2.    Pro le fines del paragrapho 1, le lege o lege-quadro europee establi le mesuras relative a: a)   le politica commun de visas e altere permissos de residentia de curte duration; b)   le controlos al quales son submittite le personas passante le frontieras exterior; c)   le conditiones in le quales le citatanos del tertie paises pote circular liberemente in le Union durante un curte periodo; d)   qualcunque mesura necessari pro le establimento progressive de un systema integrate de gestion del frontieras exterior; e)   le absentia de controlo del personas, qualcunque es lor nationalitate, quando illes passa le frontieras interior. 3.Le presente articulo non affecta le competentia del Statos membros concernente le delimitation geographic de lor frontieras, conformemente con le derecto international. Constitution/ia 200

ARTICULO III-266 1.    Le Union developpa un politica commun in materia de asylo, de protection subsidiari e de protection temporari, destinate a offerer un statuto appropriate a tote citatano de un tertie pais qui necessita un protection international, e a garantir le respecto del principio de non-expulsion. Iste politica debe esser conforme con le Convention de Genève del 28 de julio 1951 e con le protocollo del 31 de januario 1967 relative al statuto del refugiatos, assi como al altere tractatos pertinente. 2.    Pro le fines del paragrapho 1, le lege o lege-quadro europee establi le mesuras relative a un systema europee commun de asylo que include: a)   un statuto uniforme de asylo in favor de citatanos de tertie paises, valide in tote le Union; b)   un statuto uniforme de protection subsidiari pro le citatanos del tertie paises qui, sin obtener le asylo europee, ha besonio de un protection international; c)   un systema commun pro le protection temporari del personas displaciate, in caso de affluentia massive; d)   proceduras commun pro conceder o retirar le statuto uniforme de asylo o de protection subsidiari; e)   criterios e mechanismos de determination del Stato membro responsabile del examine de un requesta de asylo o de protection subsidiari; f)   normas concernente le conditiones de reception del sollicitante de asylo o de protection subsidiari; Constitution/ia 201

g)   le association e le cooperation con tertie paises pro gerer le fluxos de personas qui sollicita asylo o un protection subsidiari o temporari. 3.    Si un o plure Statos membros se trova in un situation de urgentia characterisate per un affluxo subite de citatanos de tertie paises, le Consilio, per proposition del Commission, pote adoptar regulamentos o decisiones europee que establi mesuras provisori al profito del Statos membros concernite. Illo decide post consultation del Parlamento Europee ARTICULO III-267 1.    Le Union developpa un politica commun del immigration destinate a garantir, in tote le stadios, un gestion efficace del fluxo de migratores, un tractamento equitabile del citatanos de tertie paises residente regularmente in le Statos membros, assi como un prevention del immigration illegal e del traffico commercial con esseres human e un lucta reinfortiate contra illos. 2.    Pro le fines del paragrapho 1, le lege o lege-quadro europee establi le mesuras in le dominios sequente: a)   le conditiones de entrata e de residentia, assi como le normas concernente le fornimento per le Statos membros de visas e permissos de residentia de longe duration, includite pro le fines de regruppation familial; b)   le definition del derectos del citatanos del tertie paises qui reside legalmente in un Stato membro, includite le conditiones que rege le libertate de circulation e de residentia in le altere Statos membros; Constitution/ia 202

c)   le immigration clandestin e le residentia irregular, includite le expulsion e le repatriation del personas in situation illegal; d)   le lucta contra le commercio con esseres human, in particular con feminas e infantes; 3.    Le Union pote concluder con tertie paises accordos pro le readmission, in lor pais de origine o de provenientia, de citatanos de tertie paises qui non compli o non plus compli le conditiones de entrata, de presentia o de residentia in le territorio de un del Statos membros. 4.    Le lege o lege-quadro europee pote establir mesuras pro incoragiar e appoiar le action del Statos membros in vista de favorar le integration del citatanos de tertie paises residente legalmente in lor territorio, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. 5.    Le presente articulo non affecta le derecto del Statos membros de fixar le volumines de entrata del citatanos de tertie paises, proveniente de tertie paises, in lor territorio con le scopo de cercar un empleo salariate o non-salariate. ARTICULO III-268 Le politicas del Union mentionate in le presente section e lor execution es regite per le principio de solidaritate e de repartition equitabile del responsabilitates inter le Statos membros, includite super le plano financiari. Cata vice que isto es necessari, le actos del Union adoptate in virtute del presente section contine mesuras appropriate pro le application de iste principio. Constitution/ia 203

SECTION 3 COOPERATION JUDICIARI IN MATERIA CIVIL ARTICULO III-269 1.    Le Union developpa un cooperation judiciari in le materias civil con repercussion trans le frontieras, fundate super le principio de recognoscentia mutual del decisiones judiciari e extrajudiciari. Iste cooperation pote includer le adoption de mesuras de approximation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. 2.    Pro le fines del paragrapho 1, le lege o lege-quadro europee establi, in particular quando isto es necessari pro le bon functionamento del mercato interior, mesuras pro garantir: a)   le recognoscentia mutual inter le Statos membros del decisiones judiciari e extrajudiciari, e lor execution; b)   le signification e le notification trans le frontieras del actos judiciari e extrajudiciari; c)   le compatibilitate del regulas applicabile in le Statos membros in materia de conflicto de leges e de competentia; d)   le cooperation in materia de obtention de provas; e)   un accesso effective al justitia; Constitution/ia 204

f)   le elimination del obstaculos al bon functionamento del proceduras civil, favorante, si isto es necessari, le compatibilitate del regulas de procedura civil applicabile in le Statos membros; g)   le developpamento de methodos alternative de resolution de lites; h)   le appoio del formation del magistratos e del personales de justitia. 3.    Nonobstante lo que es disponite in le paragrapho 2, le mesuras relative al derecto del familia con repercussion trans le frontieras son establite per un lege o lege-quadro europee del Consilio. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee. Le Consilio, per proposition del Commission, pote adoptar un decision europee que determina le aspectos del derecto del familia con repercussion trans le frontieras susceptibile de esser le objecto de actos adoptate secundo le procedura legislative ordinari. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee. SECTION 4 COOPERATION JUDICIARI IN DERECTO PENAL ARTICULO III-270 1.    Le cooperation judiciari penal in le Union es fundate super le principio de recognoscentia mutual del judicamentos e decisiones judiciari e include le approximation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros in le dominios mentionate in le paragrapho 2 e le articulo III-271. Constitution/ia 205

Le lege o lege-quadro europee establi le mesuras pro: a)   establir regulas e proceduras pro assecurar le recognoscentia, in le insimul del Union, de tote le formas de judicamentos e de decisiones judiciari; b)   prevenir e resolver le conflictos de competentia inter le Statos membros; c)   adjuvar le formation de magistratos e de personales de justitia; d)   facilitar le cooperation inter le autoritates judiciari o equivalente del Statos membros in le quadro del procedura penal e del execution del decisiones. 2.    In le mesura que isto es necessari pro facilitar le recognoscentia mutual del judicamentos e decisiones judiciari, assi como le cooperation policiari e judiciari in le materias penal con dimension trans le frontieras, le lege-quadro europee pote establir regulas minimal. Iste regulas minimal tene conto del differentias inter le traditiones e systemas juridic del Statos membros. Illos se refere: a)   al admissibilitate mutual del provas inter le Statos membros; b)   al derectos del personas in le procedura penal; c)   al derectos del victimas del criminalitate; Constitution/ia 206

d)   a altere elementos specific del procedura penal que le Consilio habera identificate in avantia per un decision europee; pro le adoption de iste decision, le Consilio decide per unanimitate, post approbation del Parlamento Europee. Le adoption del regulas minimal mentionate in le presente paragrapho non impedi le Statos membros de mantener o de instituer un nivello de protection plus elevate pro le personas. 3.    Quando un membro del Consilio considera que un projecto de lege-quadro europee, mentionate in le paragrapho 2, affecta le aspectos fundamental de su systema de justitia penal, ille pote sollicitar que le projecto de lege-quadro es remittite al Consilio Europee. In iste caso, le procedura mentionate in le articulo III-396 es suspendite. Post discussion, le Consilio Europee, post quatro menses de iste suspension: a)   invia le projecto retro al Consilio, lo que termina le suspension del procedura mentionate in le articulo III-396, o b)   pete le Commission o le gruppo de Statos membros del quales emana le projecto de submitter un nove projecto; in iste caso, le acto initialmente proponite es considerate como adoptate. 4.    Si, al termino del periodo mentionate in le paragrapho 3, nulle action ha essite prendite per le Parlamento Europee o si, in 12 menses ab le presentation de un nove projecto in virtute del paragrapho 3(b), le lege-quadro europee non ha essite adoptate, e que al minus un tertio del Statos membros desira establir cooperation reinfortiate super le base del projecto de lege-quadro concernite, illos informa de illo le Parlamento Europee, le Consilio e le Commission. Constitution/ia 207

ARTICULO III-271 1.    Le lege-quadro europee pote establir regulas minime relative al definition del infractiones penal e del sanctiones in dominios de criminalitate particularmente grave con dimensiones trans le frontieras resultante del character o impacto del repercussiones de iste infractiones o de un necessitate particular de combatter los secundo criterios commun. Iste dominios de criminalitate es le sequente: le terrorismo, le commercio con esseres human e le exploitation sexual del feminas e del infantes, le traffico illicite de drogas, le traffico illicite de armas, le blanchimento de moneta, le corruption, le falsification de medios de pagamento, le criminalitate informatic e le criminalitate organisate. Tenente conto del evolution del criminalitate, le Consilio pote adoptar un decision europee identificante altere dominios de criminalitate que responde al criterios mentionate in le presente paragrapho. Illo decide unanimemente post approbation del Parlamento Europee. 2.    Quando le approximation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros in materia penal se monstra indispensabile pro garantir le execution efficace de un politica del Union in un dominio que ha essite subjecto de mesuras de harmonisation, le lege-quadro europee pote establir regulas minime relative al definition del infractiones penal e del sanctiones in le dominio concernite. Illo es adoptate secundo le mesme procedura que illo utilisate pro le adoption del mesuras de harmonisation in question, sin prejudicio del articulo III-264. Constitution/ia 208

3.    Quando un membro del Consilio considera que un projecto de lege-quadro europee, mentionate in le paragraphos 1 o 2, affectarea le aspectos fundamental de su systema de justitia penal, illo pote sollicitar que le projecto del lege-quadro se remitte al Consilio Europee. In iste caso, quando le procedura mentionate in le articulo III-396 es applicabile, illo es suspendite. Post deliberation e al fin de un periodo de quatro menses a partir de iste suspension, le Consilio Europee: a)   invia le projecto retro al Consilio, lo que pone fin al suspension del procedura mentionate in le articulo III-396 quando iste es applicable; o b)   pete al Commission o al gruppo de Statos membros, del qual emana le projecto, de presentar un nove projecto; in iste caso, le acto initialmente proponite es considerate como non adoptate. 4.    Si, al fin del periodo mentionate in le paragrapho 3, nulle action es prendite per le Consilio Europee o si, in un periodo de 12 menses a partir del presentation de un nove projecto in virtute del paragrapho 3(b), le lege-quadro europee non ha essite adoptate, e si al minus un tertio del Statos membros vole establir un cooperation reinfortiate super le base del projecto de lege-quadro concernite, illos debe informar le Parlamento Europee, le Consilio e le Commission. In un tal caso le autorisation pro initiar le cooperation reinfortiate, mentionate in le articulo I-44(2) e in le articulo III-419(1), es considerate como concedite e le dispositiones relative al cooperation reinfortiate es applicate. ARTICULO III-272 Le lege o lege-quadro europee pote establir mesuras pro incoragiar e appoiar le action del Statos membros in le dominio del prevention del criminalitate, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. Constitution/ia 209

ARTICULO III-273 1.    Le mission de Eurojust es appoiar e reinfortiar le coordination e le cooperation inter le autoritates national cargate de investigar e de persequer le criminalitate grave affectante duo o plure Statos membros o exigente un persecution secundo criterios commun, basante se super operationes effectuate e super information fornite per le autoritates del Statos membros e per Europol. Concernente isto, le lege europee determina le structura, le functionamento, le dominio de action e le cargas de Eurojust. Iste cargas pote includer: a)   le initio de investigationes penal, assi como le proposition de initio de persecutiones, conducite per le autoritates national competente, particularmente illos relative a infractiones contra le interesses financiari del Union; b)   le coordination de investigationes e persecutiones mentionate in le littera a); c)   le reinfortiamento del cooperation judiciari, includite per resolution de conflictos de competentias e per un stricte cooperation con le Rete judiciari europee. Le lege europee fixa equalmente le modalitates del association del Parlamento Europee e del parlamentos national in le evalutation del activitates de Eurojust. 2.    In le quadro del persecutiones mentionate in le paragrapho 1, e sin prejudicio del articulo III-274, le actos official de procedura judiciari es complite per le functionarios national competente. Constitution/ia 210

ARTICULO III-274 1.    Pro combatter le infractiones contra le interesses financiari del Union, un lege europee del Consilio pote instituer un officio de Accusator Public Europee a partir de Eurojust. Le Consilio prende decision per unanimitate, post approbation del Parlamento Europee. 2.    Le officio del Accusator Public Europee es competente pro deteger, persequer e poner ante le judice, eventualmente in collaboration con Europol, le autores e complices de infractiones contra le interesses financiari del Union, como istos son determinate per le lege europee mentionate in le paragrapho 1. Illo exerce ante le organos jurisdictional competente del Statos membros le action penal relative a iste infractiones. 3.    Le lege europee mentionate in le paragrapho 1 fixa le statuto del officio del Accusator Public Europee, le conditiones de exercitio de su functiones, le regulas de procedura applicabile a su activitates, assi como istos que rege le admissibilitate del provas, e le regulas applicabile al controlo jurisdictional del actos de procedura realisate in le exercitio de su functiones. 4.    Le Consilio Europee pote adoptar, simultaneemente o ulteriormente, un decision europee modificante le paragrapho 1 a fin de extender le attributiones del officio del Accusator Public Europee in le lucta contra le criminalitate grave con un dimension trans le frontieras e modificante in consequentia le paragrapho 2 concernente le autores e le complices de crimines grave affectante plure Statos membros. Le Consilio Europee prende decision per unanimitate, post approbation del Parlamento Europee e post consultation del Commission. Constitution/ia 211

SECTION 5 COOPERATION POLICIARI ARTICULO III-275 1.    Le Union developpa un cooperation policiari que associa tote le autoritates competente del Statos membros, includite le servicios de policia, le servicios del doanas e altere servicios repressive specialisate in le dominios del prevention o del detection e investigation del infractiones penal. 2.    Pro le fines del paragrapho 1, le lege o lege-quadro europee pote establir mesuras re: a)   le collecta, le stockage, le tractamento, le analyse e le intercambio de informationes pertinente; b)   le appoio al formation de personal, assi como le cooperation relative al intercambio de personal, al equipamentos e al investigation criminalistic; c)   le technicas commun de investigation concernente le detection de formas grave de criminalitate organisate. 3.    Un lege o lege-quadro europee del Consilio pote establir mesuras re le cooperation operational inter le autoritates mentionate in le presente articulo. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee. Constitution/ia 212

ARTICULO III-276 1.    Le mission de Europol es appoiar e reinfortiar le action del autoritates policiari e altere servicios repressive del Statos membros assi como lor collaboration mutual in le prevention del criminalitate grave affectante duo o plure Statos membros, del terrorismo e del formas de criminalitate contra un interesse commun que es le objecto de un politica del Union, assi como le lucta contra illos. 2.    Le lege europee determina le structura, le functionamento, le dominio de action e le cargas de Europol. Iste cargas pote includer: a)   le collecta, le stockage, le tractamento, le analyse e le intercambio del informationes, transmittite particularmente per le autoritates del Statos membros o de paises e tertie instantias; b)   le coordination, le organisation e le realisation del investigationes e de actiones operational, facite conjunctemente con le autoritates del Statos membros o in le quadro de equipas conjuncte de investigation, eventualmente in contacto con Eurojust. Le lege europee fixa equalmente le modalitates de controlo del activitates de Europol per le Parlamento Europee, controlo al qual es associate le parlamentos national. 3.    Qualcunque action operational de Europol debe esser facite in collaboration e in accordo con le autoritates del Statos membros cuje territorio es concernite. Le application de mesuras coercitive pertine exclusivemente al autoritates national competente. Constitution/ia 213

ARTICULO III-277 Un lege o lege-quadro europee del Consilio fixa le conditiones e le limites intra le quales le autoritates competente del Statos membros, mentionate in le articulos III-270 e III-275, pote intervenir in le territorio de un altere Stato membro in contacto e de accordo con le autoritates de iste Stato. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee. CAPITULO V AREAS UBI LE UNION POTE PRENDER ACTIONES DE SUPPORTO, DE COORDINATION O COMPLEMENTARI SECTION 1 SANITATE PUBLIC ARTICULO III-278 1.    Un nivello elevate de protection del sanitate human es garantite in le definition e le execution de tote le politicas e actiones del Union. Le action del Union, que completa le politicas national, concerne le melioration del sanitate public, assi como le prevention del maladias e affectiones human, e del causas de periculo pro le sanitate physic e mental. Iste action include equalmente: Constitution/ia 214

a)   le lucta contra le grande pandemias, favorante le investigation de su etiologia, lor transmission e lor prevention assi como le information e le education re le sanitate; b)   le surveliantia del menacias trans le frontieras grave pro le sanitate, le alerta in caso de tal menacias e le lucta contra illos. Le Union completa le action facite per le Statos membros in vista de reducer le effectos nocive del droga super le sanitate, includite per le information e le prevention. 2.    Le Union incoragia le cooperation inter le Statos membros in le dominios mentionate in le presente articulo e, si necessari, illo appoia lor action. Illo incoragia in particular le cooperation inter le Statos membros destinate a meliorar le complementaritate de lor servicios de sanitate in le regiones de frontiera. Le Statos membros coordina inter se, in contacto con le Commission, lor politicas e programmas in le dominios mentionate in le paragrapho 1. Le Commission pote, in contacto stricte con le Statos membros, prender qualcunque initiativa utile pro promover iste coordination, in particular initiativas in vista de establir orientationes e indicatores, de organisar le intercambio del melior practicas e de preparar le elementos necessari pro le surveliantia e pro le evalutation periodic. Le Parlamento Europee es plenmente informate. 3.    Le Union e le Statos membros favora le cooperation con le tertie paises e le organisationes international competente in materia de sanitate public. Constitution/ia 215

4.    Nonobstante lo que es disponite in le articulo I-12(5) e in le articulo I-17(a), conformemente con le articulo I-14(2)(k), le lege o lege-quadro europee contribue al realisation del objectivos mentionate in le presente articulo establiente le mesuras pro facer fronte al problemas commun de securitate: a)   mesuras fixante normas elevate de qualitate e de securitate del organos e substantias de origine human, del sanguine e derivatos del sanguine; iste mesuras non pote impedir un Stato membro de mantener o de establir mesuras de protection plus stricte; b)   mesuras in le dominios veterinari e phytosanitari habente directemente pro objectivo le protection del sanitate public; c)   mesuras fixante normas elevate de qualitate e de securitate del medicamentos, del productos e del dispositivos pro uso medical; d)   mesuras concernente le surveliantia del menacias trans le frontieras grave pro le sanitate, le alerta in caso de tal menacias e le lucta contra illos. Le lege o lege-quadro europee es adoptate post consultation del Committee Economic e Social e del Committee de Regiones. 5.    Le lege o lege-quadro europee pote equalmente establir mesuras de incoragiamento destinate a proteger e a meliorar le sanitate human e in particular a luctar contra le pandemias trans le frontieras, assi como mesuras habente directemente pro objectivo le protection del sanitate public concernente le tabaco e le consumo excessive de alcohol, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social. Constitution/ia 216

Pro le fines del presente articulo, le Consilio, per proposition del Commission, pote equalmente adoptar recommendationes. 7.    Le action del Union respecta le responsabilitates del Statos membros pro le definition de lor politica de sanitate e pro le organisation e le prestation de servicios de sanitate e assistentia medical. Le responsabilitates del Statos membros include le gestion de servicios de sanitate e de assistentia medical assi como le allocation del ressources que es destinate a iste servicios. Le mesuras mentionate in le paragrapho 4(a) non ha influentia al dispositiones national relative al donation de organos e sanguine o relative a lor uso medical. SECTION 2 INDUSTRIA ARTICULO III-279 1.    Le Union e le Statos membros velia que le conditiones necessari pro le competitivitate del industria del Union es assecurate. Pro iste fin, conformemente con un systema de mercatos aperte e competitive, lor actiones visa a: a)   accelerar le adaptation del industria al cambiamentos structural, b)   incoragiar un ambiente favorabile al initiativa e al developpamento del interprisas in tote le Union, particularmente del interprisas parve e median. Constitution/ia 217

c)   incoragiar un ambiente favorabile al cooperation inter interprisas; favorar un melior exploitation del potential industrial del politicas de innovation, de investigation e de developpamento technic. 2.    Le Statos membros se consulta mutualmente, in contacto con le Commission e, si il es necessari, coordina lor actiones. Le Commission pote adoptar qualcunque initiativa utile pro promover iste coordination, in particular initiativas in vista de establir orientationes e indicatores, de organisar le intercambio del melior practicas e de preparar le elementos necessari pro le surveliantia e pro le evalutation periodic. Le Parlamento Europee es plenmente informate. 3.    Le Union contribue al realisation del objectivos mentionate in le paragrapho 1 per le politicas e le actiones que illo face in virtute de altere dispositiones del Constitution. Le lege o lege-quadro europee pote establir mesuras specific destinate a appoiar le actiones facite in le Statos membros a fin de realisar le objectivos mentionate in le paragrapho 1, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. Illo es adoptate post consultation del Committee Economic e Social. Le presente section non constitue un base pro le introduction, per le Union, de qualcunque mesura que poterea causar distorsiones de concurrentia o include dispositiones fiscal o relative al derectos e interesses del laboratores salariate. Constitution/ia 218

SECTION 3 CULTURA ARTICULO III-280 1.    Le Union contribue al florescentia del culturas del Statos membros in le respecto de lor diversitate national e regional, ponente in relievo le patrimonio cultural commun. 2.    Le action del Union ha como objectivo incoragiar le cooperation inter le Statos membros, e si necessari, appoiar e completar lor action in le dominios sequente: a)   le melioration del cognoscentia e del diffusion del cultura e del historia del populos europee; b)   le conservation e le salveguarda del patrimonio cultural de importantia europee; c)   le intercambios cultural non-commercial; d)   le creation artistic e litterari, includite in le sector audiovisual. 3.    Le Union e le Statos membros favora le cooperation con le tertie paises e le organisationes international competente in le dominio del cultura, in particular con le Consilio Europee. 4.    Le Union tene conto del aspectos cultural in su action in virtute de altere dispositiones del Constitution, in particular a fin de respectar e de promover le diversitate de su culturas. Constitution/ia 219

5.    Pro contribuer al realisation del objectivos mentionate in le presente articulo: a)   le lege o lege-quadro europee establi actiones de incoragiamento, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones; b)   le Consilio, per proposition del Commission, adopta recommendationes. SECTION 4 TOURISMO ARTICULO III-281 1.    Le Union completa le action del Statos membros in le sector del tourismo, in particular promovente le competitivitate del interprisas del Union in iste sector. Pro iste fin, le action del Union ha como objectivo a)   incoragiar le creation de un ambiente favorabile al developpamento del interprisas in iste sector; b)   favorar le cooperation inter Statos membros, in particular per le intercambio de bon practicas. Constitution/ia 220

2.    Le lege o lege-quadro europee establi le mesuras particular destinate a completar le actiones facite in le Statos membros a fin de realisar le objectivos in le presente articulo, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. SECTION 5 EDUCATION, JUVENTUTE, SPORT E FORMATION PROFESSIONAL ARTICULO III-282 1.    Le Union contribue al developpamento de un education de qualitate per incoragiar le cooperation inter Statos membros e, si necessari, per appoiar e completar lor action. Illo respecta plenmente le responsabilitate del Statos membros pro le contento del inseniamento e le organisation del systema educative assi como lor diversitate cultural e linguistic. Le Union contribue al promotion del aspectos europee del sport, tenente conto de su specificitates, de su structuras fundate super le voluntariato, assi como de su function social e educative. Le action del Union ha como objectivo: a)   developpar le dimension europee in le education, in particular per le apprension e le diffusion del linguas del Statos membros; Constitution/ia 221

b)   favorar le mobilitate del studentes e del inseniantes, includite per incoragiar le recognoscentia academic del diplomas e del periodos de studios; c)   promover le cooperation inter le establimentos de inseniamento; d)   developpar le intercambio de informationes e de experientias re le questiones commun al systemas educative del Statos membros; e)   favorar le developpamento del intercambios de juvenes e de animatores socio-educative e incoragiar le participation del juvenes in le vita democratic de Europa; f)   incoragiar le developpamento del education a distantia; g)   developpar le dimension europee del sport, per promover le equitate e le apertura in le competitiones sportive e le cooperation inter le organismos responsabile del sport, assi como per proteger le integritate physic e moral del sportivos, in particular del juvene sportivos. 2.    Le Union e le Statos membros favora le cooperation con le tertie paises e le organisationes international competente in materia de education e de sport, in particular con le Consilio Europee. 3.    Pro contribuer al realisation del objectivos mentionate in le presente articulo: a)   le lege o lege-quadro europee establi actiones de incoragiamento, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social; Constitution/ia 222

b)   Le Consilio, per proposition del Commission, adopta recommendationes. ARTICULO III-283 1.    Le Union developpa un politica de formation professional, que appoia e completa le actiones del Statos membros, respectante plenmente la responsabilitate del Statos membros pro le contento e le organisation del formation professional. Le action del Union ha como objectivo: a)   facilitar le adaptation al mutationes industrial, in particular per le formation e le reconversion professional; b)   meliorar la formation professional initial e le formation continue a fin de facilitar le insertion e le reinsertion professional in le mercato del labor; c)   facilitar le accesso al formation professional e favorar le mobilitate del formatores e del personas in formation, in particular del juvenes; d)   stimular le cooperation in materia de formation inter establimentos de inseniamento o de formation professional e interprisas; e)   developpar le intercambio de informationes e de experientias re le questiones commun al systemas de formation del Statos membros. 2.    Le Union e le Statos membros favora le cooperation con le tertie paises e le organisationes international competente in materia de formation professional. Constitution/ia 223

1.    Pro contribuer al realisation del objectivos mentionate in le presente articulo: a)   le lege o lege-quadro europee establi le mesuras necessari, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. Illo es adoptate post consultation del Committee del Regiones e del Committee Economic e Social; b)   le Consilio, per proposition del commission, adopta recommendationes. SECTION 6 PROTECTION CIVIL ARTICULO III-284 1.    Le Union incoragia le cooperation inter le Statos membros a fin de reinfortiar le efficacia del systemas de prevention del catastrophes natural o de origine human e de protection contra illos. Le action del Union ha como objectivo: a)   appoiar e completar le action del Statos membros al nivellos national, regional e local pro le prevention del riscos, le preparation del actores del protection civil in le Statos membros e le intervention in caso de catastrophes natural o de origine human al interior del Union. Constitution/ia 224

b)   promover un cooperation operational rapide e efficace al interior del Union inter le servicios de protection civil national; c)   favorar le coherentia del actiones interprendite al nivello international in materia de protection civil. 2.    Le lege o lege-quadro europee establi le mesuras necessari pro contribuer al realisation del objectos mentionate in le paragrapho 1, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. SECTION 7 COOPERATION ADMINISTRATIVE ARTICULO III-285 1.    Le application effective del derecto del Union per le Statos membros, que es essential pro le bon functionamento del Union, es considerate como un question de interesse commun. 2.    Le Union pote appoiar le effortios del Statos membros pro meliorar lor capacitate administrative pro applicar le derecto del Union. Iste action pote consister specialmente in facilitar le intercambios de informationes e de functionarios assi como in appoiar programmas de formation. Necun Stato membro es obligate a recurrer a iste appoio. Le lege europee establi le mesuras necessari pro iste fin, con exclusion de tote harmonisation del dispositiones legislative e regulamentari del Statos membros. Constitution/ia 225

3.    Le presente articulo es sin prejudicio del obligation del Statos membros de applicar le derecto del Union, assi como prerogativas e deberes del Commission. Illo es equalmente sin prejudicio del altere dispositiones del Constitution que previde un cooperation administrative inter le Statos membros assi como inter illos e le Union. TITULO IV LE ASSOCIATION DEL PAISES E TERRITORIOS DE ULTRAMAR ARTICULO III-286 1.    Le paises e territorios non-europee que mantene relationes special con Danmark, Francia, le Paises Basse e le Regno Unite es associate al Union. Iste paises e territorios, in lo que seque denominate "paises e territorios", es enumerate in le annexo II. Le presente titulo es applicabile a Groenlandia, sin prejudicio del dispositiones particular del Protocollo re le regime particular applicabile a Groenlandia. 2.    Le scopo del association es le promotion del developpamento economic e social del paises e territorios, e le establimento de relationes economic stricte inter illos e le Union. Le association debe de maniera prioritari contribuer a favorar le interesses del habitantes de iste paises e territorios e lor prosperitate, de tal maniera que iste association los conduce al developpamento economic, social e cultural al quales illos aspira. Constitution/ia 226

ARTICULO III-287 Le association proseque le objectivos sequente: a)   le Statos membros applica a lor intercambios commercial con le paises e territorios le regime que illos se accorda inter se in virtute del Constitution; b)   cata pais o territorio applica, a su intercambios commercial con le Statos membros e le altere paises e territorios, le regime que illo applica al Stato europee con le qual illo intertene relationes particular; c)   le Statos membros contribue al investimentos que require le developpamento progressive de iste paises e territorios; d)   pro le investimentos financiate per le Union, le participation in le adjudicationes e fornituras es aperte, con equalitate de conditiones, a tote le personas physic e juridic qui ha le nationalitate del Statos membros e del paises e territorios; e)   in le relationes inter le Statos membros e le paises e territorios, le derecto de establimento del citatanos e societates es regulate conformemente con le dispositiones del titulo III, capitulo I, section 2, subsection 2, relative al libertate de establimento, e in application del proceduras previste per iste subsection, assi como super un base non-discriminatori, sin prejudicio del actos adoptate in virtute del articulo III-291. III-291. Constitution/ia 227

ARTICULO III-288 1.    Le importationes originari del paises e territorios beneficia a lor entrata in le Statos membros del prohibition del derectos de doana inter Statos membros mentionate per le Constitution. 2.    Al entrata in cata pais e territorio, le derectos de doana que grava le importationes del Statos membros e del altere paises e territorios es prohibite conformemente con le articulo III-151(4). 3.    Nonobstante, le paises e territorios pote perciper derectos de doana que responde al necessitates de lor developpamento e al necessitates de lor industrialisation o que, de character fiscal, es destinate a nutrir lor budget. Le derectos mentionate in le paragrapho 1 non pote exceder le derectos que grava le importationes del productos proveniente del Stato membro con le qual cata pais o territorio mantene relationes particular. 4.    Le paragrapho 2 non es applicabile al paises e territorios que, a causa del obligationes international particular al quales illos es submittite, applica jam un tarifa doanal non-discriminatori. 5.    Le establimento o le modification de derectos de doana gravante le mercantias importate in le paises e territorios non debe causar, in derecto e in facto, un discrimination directe o indirecte inter le importationes proveniente del diverse Statos membros. Constitution/ia 228

ARTICULO III-289 Si le nivello del derectos applicabile al mercantias proveniente de un tertie pais al entrata in un pais o territorio es tal que, tenente conto del application del articulo III-288(1), illo pote causar deviationes de traffico prejudicial de un del Statos membros, iste pote peter al Commission proponer al altere Statos membros adoptar le mesuras necessari pro corriger iste situation. ARTICULO III-290 Sin prejudicio del dispositiones que rege le sanitate public, le securitate public, e le ordine public, le libertate de circulation del laboratores del paises e territorios in le Statos membros e del laboratores del Statos membros in le paises e territorios es regite per actos adoptate conformemente con le articulo III-291. ARTICULO III-291 Le Consilio, per proposition del Commission e in le luce del resultatos acquirite in le quadro del association inter le paises e territorios e le Union, adopta per unanimitate le leges, leges-quadros, regulamentos, e decisiones europee relative al modalitates e al procedura del association inter le paises e territorios e le Union. Iste leges e leges-quadros son adoptate post consultation del Parlamento Europee. Constitution/ia 229

TITULO V LE ACTION EXTERIOR DEL UNION CAPITULO I DISPOSITIONES DE APPLICATION GENERAL ARTICULO III-292 1.    Le action del Union in le scena international se basa super le principios que ha inspirate su creation, su developpamento, e su ampliation, e que illo intende promover in le resto del mundo: le democratia, le stato de derecto, le universalitate e le indivisibilitate del derectos del homine e del libertates fundamental, le respecto del dignitate human, le principios de equalitate e de solidaritate, e le respecto del principios del Charta del Nationes Unite e del derecto international. Le Union se effortia de developpar relationes e de crear associationes con le tertie paises e con le organisationes international, regional o mundial, que participa in le principios mentionate in le paragrapho 1. Illo favora solutiones multilateral pro le problemas commun, in particular in le quadro del Nationes Unite. 2.    Le Union defini e executa politicas commun e actiones e se effortia pro assecurar un alte grado de cooperation in tote le dominios del relationes international a fin de: a)   salveguardar su valores, su interesses fundamental, su securitate, su independentia, e su integritate; Constitution/ia 230

b)   consolidar e sustener le democratia, le Stato de derecto, le derectos del homine, e le principios del derecto international; c)   preservar le pace, prevenir le conflictos, e reinfortiar le securitate international, in conformitate con le scopos e con le principios del Charta del Nationes Unite, assi como con le principios del Acto final de Helsinki, e con le objectivos del Charta de Paris, includite illos relative al frontieras exterior; d)   favorar le developpamento durabile al nivello economic, social, e ambiental in le paises in developpamento, con le objectivo essential de eradicar le paupertate; e)   incoragiar le integration de tote le paises in le economia mundial, includite per le suppression progressive del obstaculos al commercio international; f)   contribuer al elaboration de mesuras international pro preservar e meliorar le qualitate del medio ambiente e le gestion durabile del ressources natural mundial, a fin de assecurar un developpamento durabile; g)   adjutar le populationes, le paises, e le regiones confrontate a catastrophes natural o de origine human; e h)   promover un systema international basate super un cooperation multilateral reinfortiate e un bon governantia mundial. 3.    Le Union respecta le principios e proseque le objectivos mentionate in le paragraphos 1 e 2 in le elaboration e le execution de su action exterior in le differente dominios tractate in le presente titulo, assi como de su altere politicas in lor aspectos exterior. Constitution/ia 231

Le Union respecta le coherentia inter le differente dominios de su action exterior, e inter istes e su altere politicas. Le Consilio e le Commission, assistite per le Ministro de Affaires Exterior del Union, assecura iste coherentia e coopera pro iste scopo. ARTICULO III-293 1.    Super le base del principios e objectivos mentionate in le articulo III-292, le Parlamento Europee determina le interesses e objectivos strategic del Union. Le decisiones europee del Parlamento Europee re le interesses e objectivos strategic del Union tracta del politica exterior e de securitate commun, assi como de altere dominios pertinente al action exterior del Union. Illos pote concerner le relationes del Union con un pais o un region, o haber un approche thematic. Illos defini lor duration e le medios que le Union e le Statos membros debe provider. Le Parlamento Europee decide unanimemente per recommendation del Consilio que los ha adoptate secundo le modalitates previste pro cata dominio. Le decisiones europee del Parlamento Europee es executate secundo le proceduras mentionate per le Constitution. 2.    Le Ministro de Affaires Exterior del Union, pro le dominio del politica exterior e de securitate commun, e le Commission, pro le altere dominios del action exterior, pote presentar propositiones conjuncte al Consilio. Constitution/ia 232

CAPITULO II LE POLITICA EXTERIOR E DE SECURITATE COMMUN SECTION I DISPOSITIONES COMMUN ARTICULO III-294 1.    In le quadro del principios e objectivos de su action exterior, le Union defini e executa un politica exterior e de securitate commun in tote le dominios del politica exterior e de securitate commun. 2.    Le Statos membros appoia activemente e sin reserva le politica exterior e de securitate commun in un spirito de loyalitate e de solidaritate mutual. Le Statos membros age insimul pro reinfortiar e developpar lor solidaritate politic mutual. Illos se abstine de tote action contrari al interesses del Union o que poterea nocer a su efficacia como fortia de cohesion in le relationes international. Le Consilio e le Ministro de Affaires Exterior del Union es attentive al respecto de iste principios. 3.    Le Union face le politica exterior e de securitate commun: a)   per definir le orientationes general; Constitution/ia 233

b)   per adoptar decisiones europee que defini: i)   le actiones que le Union debe interprender; ii) le positiones que le Union debe adoptar; iii) le modalitates del execution del decisiones europee mentionate in le punctos i) e ii); c)   e per reinfortiar le cooperation systematic inter le Statos membros pro le conducta de lor politica. ARTICULO III-295 1.    Le Parlamento Europee defini le orientationes general del politica exterior e de securitate commun, includite re le questiones que ha implicationes in materia de defensa. Si un developpamento lo exige, le Presidente del Consilio Europee convoca un reunion extraordinari del Consilio Europee a fin de definir le lineas strategic del politica del Union ante iste developpamento. 2.    Le Consilio adopta le decisiones europee necessari pro le definition e le application del politica exterior e de securitate commun, super le base del orientationes general e del lineas strategic definite per le Parlamento Europee. Constitution/ia 234

ARTICULO III-296 1.    Le Ministro de Affaires Exterior del Union, qui preside le Consilio de Affaires Exterior, contribue con su propositiones al elaboration del politica exterior de securitate commun e assecura le elaboration del decisiones europee adoptate per le Parlamento Europee e le Consilio. 2.    Le Ministro de Affaires Exterior representa le Union in materias representative pro le politica exterior e le securitate commun. Ille o illa conduce in le nomine del Union le dialogo politic con le tertie partes e exprime le position del Union in le organisationes international e in le sino del conferentias international. 3.    In le execution de su mandato, le Ministro de Affaires Exterior del Union utilisa un servicio europee pro action exterior. Iste servicio travalia in collaboration con le servicios diplomatic del Statos membros e es componite de functionarios del servicios competente del Secretariato General del Consilio e del Commission e de personal distachate ab le servicios diplomatic national. Le organisation e le functionamento del Servicio europee pro le action exterior del Union es fixate per un decision europee del Consilio. Le Consilio decide secundo un proposition del Ministro de Affaires Exterior del Union post consultation del Parlamento Europee e approbation del Commission. ARTICULO III-297 1.    Quando un situation international exige un action operational del Union, le Consilio adopta le decisiones europee necessari. Iste decisiones fixa le objectivos, le portata e le medios, que on debe poner al disposition del Union e le conditiones relative al execution del action, e si necessari, su duration. Constitution/ia 235

Si se produce un cambiamento de circumstantias con un clar effecto super un question que es un objecto de un decision europee, le Consilio revisa le principios e le objectivos de iste decision e adopta le decisiones europee necessari. 2.    Le decisiones europee mentionate in le paragrapho 1 ingagia le Statos membros in le adoption de lor position e in le conducta de lor action. 3.    Quandocunque il ha un plano pro adoptar un position national o pro prender un action national in le application de un decision europee mentionate in le paragrapho 1, le Stato membro concernite forni information in un tempore que permitte, si necessari, un concertation preliminar in le sino del Consilio. Le obligation de fornir information preliminar non se applica al mesuras que constitue un mer transposition national de iste decision. 4.    In caso de necessitate imperiose ligate al evolution del situation e si manca un revision del decision europee mentionate in le paragrapho 1, le Statos membros pote prender le mesuras necessari de urgentia tenente conto del objectivos general de iste decision. Le Statos membros que adopta tal mesuras informa de illos immediatemente le Consilio. 5.    In caso de difficultates major relative al application de un decision europee mentionate in le presente articulo, un Stato membro los submitte al Consilio qui los delibera e cerca solutiones appropriate. Iste solutiones non pote esser contrari al objectivos del action ni nocer a su efficacia. ARTICULO III-298 Le Consilio adopta decisiones europee que defini le position del Union re un question particular de natura geographic o thematic. Le Statos membros velia le conformitate de lor politicas national con le positiones del Union. Constitution/ia 236

ARTICULO III-299 1.    Cata Stato membro, le Ministro de Affaires Exterior del Union, o ille ministro con le appoio del commission, pote peter le attention del Consilio pro qualcunque question relative al politica exterior e al securitate commun e presentar a illo respectivemente initiativas e propositiones. 2.    In le casos que exige un decision rapide le Ministro de Affaires Exterior del Union convoca, sia de officio sia per le requesta de un Stato membro, un reunion extraordinari del Consilio, intra un termino de quaranta octo horas, o in caso de emergentia, intra un termino plus breve. ARTICULO III-300 1.    Le decisiones europee mentionate in le presente capitulo es adoptate unanimemente per le Consilio. Qualcunque membro del Consilio que se abstine de un votation, pote qualificar su abstention per un declaration formal. In iste caso iste membro non es obligate a applicar le decision europee, ma accepta que iste decision ingagia le Union. In un spirito de solidaritate mutual le Stato membro concernite se abstine de qualcunque action que pote contrastar o impedir le action del Union fundate super iste decision e le altere Statos membros respecta su position. Si le membros del Consilio qui motiva lor abstention de un tal declaration, representa al minus un tertio del Statos membros que totalisa al minus un tertio del population del Union, le decision non es adoptate. 2.    Nonobstante lo que es disponite in paragrapho 1, le Consilio decide per majoritate qualificate: Constitution/ia 237

a)   quando illo adopta un decision europee que defini un action o un position del Union super le base de un decision europee del Consilio Europee relative al interesses e objectivos strategic del Union mentionate in le articulo III-293(1); b)   quando illo adopta un decision europee que defini un action o un position del Union per proposition del Ministro de Affaires Exterior del Union presentate sequente un requesta specific que le Consilio Europee le ha adressate per proprie initiativa o per initiativa del Ministro; c)   quando illo adopta un decision europee que actualisa un decision europee que defini un action o position del Union; d)   quando illo adopta un decision europee re le nomination de un representante special conformemente con le articulo III-302. Si un membro del Consilio declara que, pro rationes de politica national vital que illo expone, illo ha le intention de opponer se al adoption de un decision europee que debe esser adoptate per majoritate qualificate, le Consilio non procede al votation. Le Ministro de Affaires Exterior del Union cerca in stricte consultation con le Stato membro concernite, un solution acceptabile pro illo. In le absentia de un resultato, le Consilio decidente per majoritate qualificate, pote peter que le question es submittite al Consilio Europee in vista de un decision europee unanime. 3.    In conformitate con le articulo I-40(7), le Parlamento Europee pote adoptar unanimemente un decision europee que previde que le Consilio decide per majoritate qualificate in casos differente de illos mentionate in le paragrapho 2 del presente articulo. Constitution/ia 238

4.    Le paragraphos 2 e 3 non se applica al decisiones habente implicationes militar o in le dominio de defensa. ARTICULO III-301 1.    Quando le Parlamento Europee o le Consilio ha definite un approche commun del Union in le senso del articulo I-40(5), le Ministro de Affaires Exterior del Union e le Ministros de Affaires Exterior del Statos membros coordina lor activitates intra le Consilio. 2.    Le missiones diplomatic del Statos membros e del delegationes del Union in le tertie paises e presso le organisationes international coopera inter se e contribue al formulation e al realisation del approche commun mentionate in le paragrapho 1. ARTICULO III-302 Le Consilio pote nominar, per le proposition del Ministro de Affaires Exterior del Union, un representante special a qui illo confere un mandato pro questiones politic specific. Le representante special exerce su mandato sub le autoritate del Ministro. ARTICULO III-303 Le Union pote concluder accordos con un o plure Statos o con organisationes international in dominios pertinente al presente capitulo. Constitution/ia 239

ARTICULO III-304 1.    Le Ministro de Affaires Exterior del Union consulta e informa le Parlamento Europee in conformitate con le articulo I-40(8) e con le articulo I-41(8). Ille velia que le opiniones del Parlamento Europee es debitemente prendite in consideration. Le representantes special pote esser associate al information del Parlamento Europee. 2.    Le Parlamento Europee pote diriger questiones o formular recommendationes al Consilio e al Ministro de Affaires Exterior del Union. Illo procede duo vices le anno a un debatto super le progressos realisate in le actualisation del politica exterior e del securitate commun, includite le politica de securitate e de defensa commun. ARTICULO III-305 1.    Le Statos membros coordina lor proprie action in organisationes international e in conferentias international. In iste foros illos defende le positiones del Union. Le Ministro de Affaires Exterior del Union assecura le organisation de iste coordination. In le organisationes international e in le conferentias international in le quales tote le Statos membros non participa, illos que participa defende le positiones del Union. 2.    In conformitate con le articulo I-16(2), le Statos membros representate in organisationes international o in conferentias international in le quales tote le Statos membros non participa, tene iste ultimes, assi como le Ministro de Affaires Exterior del Union, informate de tote le questiones de interesse commun. Constitution/ia 240

Le Statos membros que es anque membros del Consilio de securitate del Nationes Unite se concerta e illos tene plenmente informate le altere Statos membros e le Ministro de Affaires Exterior del Union. Le Statos membros que es membros del Consilio de securitate defende, in le exercitio de lor functiones, le positiones e le interesses del Union, sin prejudicio del responsabilitates que les incumbe in virtute del Charta del Nationes Unite. Quando le Union ha definite un position re un thema al ordine del die del Consilio de securitate del Nationes Unite, le Statos membros que participa in illo pete que le Ministro de Affaires Exterior del Union es invitate a presentar le position del Union. ARTICULO III-306 Le missiones diplomatic e consular del Statos membros e le delegationes del Union in le tertie paises e in le conferentias international, assi como lor representantes presso le organisationes international, coopera pro garantir le respecto e le execution del decisiones europee que defini positiones e actiones del Union adoptate in virtute del presente capitulo. Illos intensifica lor cooperation per intercambiar informationes e realisar evalutationes commun. Illos contribue al application del derecto de protection del citatanos europee in le territorio del tertie paises, mentionate in le articulo I-10(2)(c), con le mesuras adoptate in application del articulo III-127. Constitution/ia 241

ARTICULO III-307 1.    Sin prejudicio del articulo III-344, un Committee Politic e de Securitate seque le situation international in le dominios concernente le politica exterior e de securitate commun, e contribue al definition del politicas per emitter avisos dirigite al Consilio, per le requesta de iste o del Ministro de Affaires Exterior del Union, o per proprie initiativa. Le Committee Politic e de Securitate survelia equalmente le execution del politicas accordate, sin prejudicio del attributiones del Ministro de Affaires Exterior del Union. 2.    In le quadro del presente capitulo, le Committee Politic e de Securitate exerce, sub le responsabilitate del Consilio e del Ministro de Affaires Exterior del Union, le controlo politic e le direction strategic del operationes de gestion de crises mentionate in le articulo III-309. Le Consilio pote autorisar le Committee, pro le fines de un operation de gestion de crise e pro le periodo de duration de iste operation, como il es determinate per le Consilio, a prender le mesuras appropriate concernente le controlo politic e le direction strategic del operation. ARTICULO III-308 Le execution del politica exterior e del securitate commun non affecta le application del proceduras e le extension respective del attributiones del institutiones mentionate in le Constitution pro le exercitio del competentias del Union mentionate in le articulos I-13 a I-15 e in le articulo I-17. De equal modo, le execution del politicas referite in iste articulos non affecta le application del proceduras e le extension respective del attributiones del institutiones mentionate in le Constitution pro le exercitio del competentias del Union in virtute del presente capitulo. Constitution/ia 242

SECTION 2 POLITICA DE SECURITATE E DE DEFENSA COMMUN ARTICULO III-309 1.    Le missiones mentionate in le articulo I-41(1), in le quales le Union pote haber recurso a medios civil e militar, include le actiones conjuncte relative al disarmamento, le missiones humanitari e de evacuation, le missiones de consilio e de assistentia militar, le missiones de prevention de conflictos e de mantenimento del pace, le missiones de fortias de combatto pro le gestion del crises, includite le missiones de restablimento del pace e le operationes de stabilisation al fin del conflictos. Tote iste missiones pote contribuer al lucta contra le terrorismo, includite per le appoio prestate a tertie paises pro combatter le terrorismo in lor territorio. 2.    Le Consilio adopta decisiones europee re missiones mentionate in le paragrapho 1, definiente lor objectivo e lor portata assi como le modalitates general de lor execution. Le Ministro de Affaires Exterior del Union, sub le autoritate del Consilio e in contacto stricte e permanente con le Committee Politic e de Securitate, survelia le coordination del aspectos civil e militar de iste missiones. ARTICULO III-310 1.    In le quadro del decisiones europee adoptate in conformitate con le articulo III-309, le Consilio pote confider le execution de un mission a un gruppo de Statos que lo desira e que dispone del capacitates necessari pro un tal mission. Iste Statos membros, in association con le ministro de Affaires Exterior del Union, se accorda inter se del gestion del mission. Constitution/ia 243

2.    Le Statos membros que participa in le realisation del mission informa periodicamente le Consilio del progresso del mission, per proprie initiativa o per requesta de un altere Stato membro. Le Statos membros participante informa immediatemente le Consilio del question si le realisation del mission genera consequentias importante o si illos require un modification del objectivo, del portata o del modalitate del mission fixate per le decisiones europee mentionate in le paragrapho I. In iste caso, le Consilio adopta le decisiones europee necessari. ARTICULO III-311 1.    Le Agentia in le dominio del developpamento del capacitates de defensa, del investigation, del acquisitiones e del armamentos (Agentia Europee de Defensa) instituite per le articulo I-41(3), sub le autoritate del Consilio, ha como mission: a)   contribuer a identificar le objectivos de capacitate militar del Statos membros e a evalutar le respecto del ingagiamentos de capacitates subscribite per le Statos membros; b)   promover un harmonisation del necessitates operational e le adoption de methodos de acquisition efficace e compatibile; c)   proponer projectos multilateral pro complir le objectivos de capacitates militar e pro coordinar le programmas executate per le Statos membros e le gestion de programmas de cooperation specific; d)   appoiar le investigation re le technologia de defensa, coordinar e planificar activitates de investigation conjuncte e studios de solutiones technic respondente al necessitates operational futur; Constitution/ia 244

e)   contribuer a identificar e, eventualmente, executar qualcunque mesura utile pro reinfortiar le base industrial e technologic del sector del defensa e pro meliorar le efficacia del dispensas militar. 2.    Le Agentia Europee de Defensa es aperte a tote le Statos membros que desira participar in illo. Le Consilio, decidente per majoritate qualificate, adopta un decision europee definiente le statuto, le sede e le modalitates de functionamento del Agentia. Iste decision tene conto del grado de participation effective in le activitates del Agentia. Intra illo es constituite gruppos specific, formate per le Statos membros, que realisa projectos conjuncte. In casos de necessitate le Agentia compli su missiones in contacto con le Commission. ARTICULO III-312 Le Statos membros que desira participar in le cooperation structurate permanente mentionate in le articulo I-41(6), e que compli le criterios e assume le ingagiamentos re le capacitates militar, como indicate in le Protocollo re le cooperation structurate permanente, notifica lor intention al Consilio e al Ministro de Affaires Exterior del Union 2.    Intra tres menses post le notification mentionate in le paragrapho 1, le Consilio adopta un decision europee que establi le cooperation structurate permanente e fixa le lista del Statos membros participante. Le Consilio decide per majoritate qualificate, post consultation del Ministro de Affaires Exterior del Union. 3.    Qualcunque Stato membro que, a un stadio ulterior, desira participar in le cooperation structurate permanente, notifica su intention al Consilio e al Ministro de Affaires Exterior del Union. Constitution/ia 245

Le Consilio adopta un decision europee que confirma le participation del Stato membro concernite que compli le criterios e assume le ingagiamentos mentionate in le articulos 1 e 2 del protocollo re le cooperation structurate permanente. Le Consilio decide per majoritate qualificate, post consultation del Ministro de Affaires Exterior del Union. Solmente le membros del Consilio que representa le Statos membros participante, prende parte in le votation. Le majoritate qualificate se defini como essente equal a al minus 55% del membros del Consilio representante le Statos membros participante, que reuni al minus 65% del population de iste Statos. Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero maxime de membros del Consilio representante plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro; si si iste minoritate de blocada non existe, le majoritate qualificate es considerate como attingite 4.    Si un Stato membro participante non plus compli le criterios o non plus pote assumer le ingagiamentos mentionate in le articulos 1 e 2 del protocollo re le cooperation structurate permanente, le Consilio pote adoptar un decision europee suspendente le participation de iste Stato. Le Consilio decide per majoritate qualificate. Solmente le membros del Consilio que representa le Statos membros participante, prende parte in le votation, con exception del Stato membro concernite. Le majoritate qualificate se defini como essente equal a al minus 55% del membros del Consilio representante le Statos membros participante, que reuni al minus 65% del population de iste Statos. Un minoritate de blocada debe includer al minus le numero maxime de membros del Consilio representante plus de 35% del population del Statos membros participante, plus un membro; si iste minoritate de blocada non existe, le majoritate qualificate es considerate como attingite. Constitution/ia 246

5.    Si un Stato membro participante desira quitar le cooperation structural permanente, illo notifica su decision al Consilio, que prende nota del facto que le participation del Stato membro concernite ha finite. 6.    Le decisiones europee e le recommendationes del Consilio in le quadro del cooperation structural permanente, con le exception de illos mentionate in le paragraphos 2 a 5, es adoptate per unanimitate. Pro le fines del presente paragrapho, le unanimitate es constituite unicamente per le votos del representantes del Statos membros participante. SECTION 3 DISPOSITIONES FINANCIARI ARTICULO III-313 1.    Le dispensas administrative pro le application del presente capitulo es imponite al budget del Union. 2.    Le dispensas operational del institutiones pro le application del presente capitulo es equalmente imponite al budget del Union, con le exception del dispensas operational que ha implicationes militar o es in le dominio del defensa, e in casos que le Consilio inanimemente decide alteremente. Constitution/ia 247

Quando un dispensa non es imponite al budget del Union, illo es imponite al Statos membros secundo le clave del producto national brute, salvo si le Consilio decide alteremente. Quanto al dispensas pro operationes que ha implicationes militar o es in le dominio del defensa, le Statos membros cuje representantes al Consilio ha facite un declaration formal in virtute del secunde parte del articulo III-300(1), non es obligate a contribuer a lor financiamento. 3.    Le Consilio adopta un decision europee que establi le proceduras particular pro garantir le accesso rapide al creditos del budget del Union destinate al financiamento de urgentia pro initiativas in le quadro del politica exterior e de securitate commun, e in particular al activitates preparatori de un mission mentionate in le articulo I-41(1) e in le articulo III-309. Le Consilio decide post consultation del Parlamento Europee. Le activitates preparatori del missiones mentionate in le articulo I-41(1) e in le articulo III-309, que non es imponite al budget del Union, es financiate per un fundo initial, constituite de contributiones del Statos membros. Le Consilio adopta, per majoritate qualificate e per proposition del Ministro de Affaires Exterior del Union, le decisiones europee establiente: a)   le modalitates del institution e del financiamento del fundo initial, in particular le amontas financiari assignate al fundo. b)   le modalitates de gestion del fundo initial; c)   le modalitates de controlo financiari. Constitution/ia 248

Quando le mission previste, conformemente con le articulo I-41(1) e le articulo III-309, non pote esser imponite al budget del Union, le Consilio autorisa le Ministro de Affaires Exterior del Union a utilisar iste fundo. Le Ministro de Affaires Exterior del Union informa le Consilio re le execution de iste mandato. CAPITULO III POLITICA COMMERCIAL COMMUN ARTICULO III-314 Per le establimento de un union doanal conforme con le articulo III-151, le Union contribue, in le interesse commun, al developpamento harmonic del commercio mundial, al suppression progressive del restrictiones del commercio international e del investimentos exterior directe assi como a un reduction del barrieras doanal e de altere dispositiones. ARTICULO III-315 1.    Le politica commercial commun es fundate super principios uniforme, particularmente concernente le modificationes tarifari, le conclusion de accordos tarifari e commercial concernente le intercambios de mercantias e le servicios e le aspectos commercial del proprietate intellectual, le investimentos estranier directe, le uniformitate del dispositiones de liberalisation, le politica de exportation e le dispositiones de defensa commercial, includite le dispositiones contra le dumping e le subventiones. Le politica commercial commun es facite in le quadro del principios e objectivos del action exterior del Union. Constitution/ia 249

2.    Le lege europee establi mesuras que defini le quadro de application del politica commercial commun. 3.    Si accordos, con un o plure tertie paises o organisationes international, debe esser negotiate e concludite, le articulo III-325 es applicabile, salvo si dispositiones particular in le presente articulo prescribe alteremente. Le Commission presenta recommendationes al Consilio e le Consilio autorisa le Commission a initiar le negotios necessari. Le Consilio e le Commission velia que le accordos negotiate es compatibile con le politica interne e le regulas interne del Union. Le Commission face iste negotios in consultation con un Committee special que es designate per le Consilio pro assister le Commission in iste carga, e in le quadro del directivas que le Consilio pote diriger a illo. Le Commission reporta regularmente al Committee special e al Parlamento Europee re le situation del negotiationes. 4.    Pro le negotiationes e le conclusion del accordos mentionate in le paragrapho 3, le Consilio decide per majoritate qualificate. Pro le negotiationes e conclusion de un accordo in le dominios del commercio de servicios e aspectos commercial del proprietate intellectual, assi como del investimentos estranier directe, le Consilio decide per unanimitate, quando iste accordo include dispositiones pro le quales le unanimitate es requirite pro le adoption de regulas interne. Le Consilio decide equalmente per unanimitate pro le negotiation e le conclusion de accordos: a)   in le dominio del commercio del servicios cultural e audiovisual, quando iste accordos risca influentiar negativemente le diversitate cultural e linguistic del Union. Constitution/ia 250

b)   in le dominio del commercio del servicios social, de education e de sanitate public, quando iste accordos risca perturbar gravemente le organisation de iste servicios al nivello national e influentiar negativemente le responsabilitate del Statos membros a fornir iste servicios. 5.    Le negotiationes e le conclusion de accordos international in le dominio del transportos es submittite al Titulo III, Capitulo III, Section 7 e al Articulo III-325. 6.    Le exercitio del competentias attribuite per le presente articulo in le dominio del politica commercial commun non affecta le delimitation del competentias inter le Union e le Statos membros, e non causa un harmonisation del dispositiones legislative o regulamentari in le mesura que le Constitution exclude un tal harmonisation. CAPITULO IV COOPERATION CON TERTIE PAISES E ADJUTA HUMANITARI SECTION 1 COOPERATION DE DEVELOPPAMENTO ARTICULO III-316 1.    Le politica del Union in le dominio del cooperation pro le developpamento es facite in le quadro del principios e objectivos del action exterior del Union. Le politica del Union e del Statos membros pro le cooperation de developpamento se completa e se reinfortia mutualmente. Constitution/ia 251

Le objectivo principal del politica del Union in iste dominio es le reduction, e finalmente le eradication del povressa. Le Union tene conto del objectivos del cooperation pro le developpamento in le effectuation del politicas que pote affectar le paises in developpamento. 2.    Le Union e le Statos membros respecta le ingagiamentos e tene conto del objectivos que illos ha acceptate in le quadro del Nationes Unite e del altere competente organisationes international. ARTICULO III-317 1.    Le lege o lege-quadro europee establi le mesuras necessari pro le execution del politica de cooperation pro le developpamento que es relative al programmas pluriannual de cooperation con paises in developpamento o programmas que ha un approche thematic. 2.    Le Union pote concluder con le tertie paises e le organisationes international competente qualcunque accordo, que es utile pro le realisation del objectivos mentionate in le articulos III-292 e III-316. Le paragrapho 1 non influe super le competentia del Statos membros in negotiar in le organos international e concluder accordos. Le Banca Europee de Investimentos contribue, secundo le conditiones mentionate in su statuto, al execution del mesuras mentionate in le paragrapho 1. Constitution/ia 252

ARTICULO III-318 1.    Pro favorar le complementaritate e le efficacia de lor actiones, le Union e le Statos membros coordina lor politicas in materia de cooperation pro le developpamento e se concerta re lor programmas de adjuta, includite in le organisationes international, e durante le conferentias international. Illos pote interprender actiones conjuncte. Le Statos membros contribue, si necessari, al execution del programmas de adjuta del Union. 2.    Le Commission pote prender qualcunque initiativa utile pro promover le coordination mentionate in le paragrapho 1. 3.    In le quadro de lor competentias respective, le Union e le Statos membros coopera con le tertie paises e le organisationes international competente. CAPITULO IV COOPERATION ECONOMIC, FINANCIARI, E TECHNIC CON LE TERTIE PAISES ARTICULO III-319 1.    Sin prejudicio del altere dispositiones del Constitution, e in particular del articulos III-316 a III-318, le Union face actiones de cooperation economic, financiari, e technic, includite de assistentia specialmente in le dominio financiari, con tertie paises altere que le paises in developpamento. Iste actiones son coherente con le politica de developpamento del Union e es facite in le quadro del principios e objectivos de su action exterior. Le actiones del Union e del Statos membros se completa e se reinfortia mutualmente. Constitution/ia 253

2.    Le lege o lege-quadro europee establi le mesuras necessari pro le application del paragrapho 1. 3.    In le quadro de lor competentias respective, le Union e le Statos membros coopera con le tertie paises e le organisationes international competente. Le modalitates del cooperation del Union pote esser le objecto de accordos inter illo e le tertie partes concernite. Le prime subparagrapho non prejudica le competentia del Statos membros pro negotiar in le foros international e concluder accordos. ARTICULO III-320 Quando le situation in un tertie pais require un assistentia financiari urgente, le Consilio, per proposition del Commission, adopta le decisiones europee necessari. Constitution/ia 254

SECTION 3 ADJUTA HUMANITARI ARTICULO III-321 1.    Le actiones del Union in le dominio del adjuta humanitari es facite in le quadro del principios e objectivos del action exterior del Union. Iste actiones intende, in modo punctual, prestar assistentia e succurso al populationes del tertie paises, victimas de catastrophes natural o de origine human, e proteger los, pro facer fronte al necessitates humanitari resultante de iste differente situationes. Le actiones del Union e del Statos membros se completa e se reinfortia mutualmente. 2.    Le actiones de adjuta humanitari es conducite conformemente con le principios del derecto international e al principios de impartialitate, neutralitate, e non-discrimination. 3.    Le lege o lege-quadro europee establi le mesuras que defini le quadro in le qual es executate le actiones de adjuta humanitari del Union. 4.    Le Union pote concluder con le tertie paises e le organisationes international competente qualcunque accordo utile pro le realisation del objectivos mentionate in le paragrapho 1 e in le articulo III-292. Le prime subparagrapho non prejudica le competentia del Statos membros pro negotiar in le instantias international e concluder accordos. Constitution/ia 255

5.    A fin de establir un quadro pro contributiones commun del juvene Europeos al actiones de adjuta humanitari del Union, un Corpore voluntari europee de adjuta humanitari es create. Le lege europee fixa su statuto e le modalitates de su functionamento. 6.    Le Commission pote prender qualcunque initiativa utile pro promover le coordination inter le actiones del Union e illos del Statos membros, pro reinfortiar le efficacia e le complementaritate del dispositivos del Union e del dispositivos national de adjuta humanitari. 7.    Le Union velia que su actiones de adjuta humanitari es coordinate e coherente con illos del organisationes e organismos international, in particular le actiones de adjuta que es parte del systema del Nationes Unite. CAPITULO V MESURAS RESTRICTIVE ARTICULO III-322 1.    Quando un decision europee, adoptate in conformitate con le capitulo II, previde le interruption o le reduction, total o partial, del relationes economic e financiari con un o plure tertie paises, le Consilio, decidente per majoritate qualificate, per proposition conjuncte del Ministro de Affaires Exterior del Union e del Commission, adopta le regulamentos e decisiones europee necessari. Illo informa de isto le Parlamento Europee. Constitution/ia 256

2.    Quando un decision europee, adoptate in conformitate con le capitulo II, lo previde, le Consilio pote, secundo le procedura mentionate in le paragrapho 1, adoptar mesuras restrictive contra personas physic o juridic, gruppos o entitates non-statal. 3.    Le actos mentionate in le presente articulo contine le dispositiones necessari in materia de garantias juridic. CAPITULO VI ACCORDOS INTERNATIONAL ARTICULO III-323 1.    Le Union pote concluder un accordo con un o plure tertie paises o organisationes international quando le Constitution lo previde o quando le conclusion de un accordo, sia es necessari pro realisar, in le quadro del politicas del Union, un del objectivos mentionate in le Constitution, sia es mentionate in un acto juridic constringente del Union, sia ancora pote affectar regulas commun o alterar lor portata. 2.    Le accordos concludite per le Union liga le institutiones del Union e le Statos membros. Constitution/ia 257

ARTICULO III-324 Le Union pote concluder un accordo de association con un o plure tertie paises o un o plure organisationes pro crear un association characterisate per derectos e obligationes reciproc, actiones commun e proceduras particular. ARTICULO III-325 1.    Sin prejudicio del dispositiones particular in le articulo III-315 le accordos inter le Union e tertie paises o organisationes international es negotiate e concludite secundo le procedura sequente. 2.    Le Consilio autorisa le apertura del negotiationes, defini le directivas de negotiation, autorisa le signatura, e conclude le accordos. 3.    Le Commission - o le Ministro de Affaires Exterior del Union, quando le accordo exclusivemente o principalmente concerne le politica commun exterior e de securitate - presenta recommendationes al Consilio, que adopta un decision europee autorisante le apertura del negotiationes e, dependente del subjecto del accordo previdite, nomina le negotiator del Union o le chef del equipa de negotiation del Union. 4.    Le Consilio pote dar directivas al negotiator e designar un Committee special que debe esser consultate durante le negotiationes. 5.    Le Consilio adopta, per proposition del negotiator, un decision europee que autorisa le signatura del accordo, e, in caso de necessitate, su application provisori ante le entrata in vigor. Constitution/ia 258

6.    Le Consilio adopta, per proposition del negotiator, un decision europee de conclusion del accordo. Con exception de accordos que exclusivemente concerne le politica commun exterior e de securitate, le Consilio adopta le decision europee de conclusion del accordo: a)   post approbation per le Parlamento Europee in le casos sequente: i)   accordos de association; ii)   adhesion del Union al Convention Europee pro protection del derectos human e del libertates fundamental; iii)   accordos que establi un quadro institutional specific per organisar proceduras de cooperation; iv)   accordos con considerabile implicationes budgetari pro le Union; v)   accordos coperiente dominios al quales se applica le procedura legislative ordinari, o - si le approbation del Parlamento Europee es requirite - le procedura legislative special. Le Parlamento Europee e le Consilio pote in casos urgente concordar un termino pro le approbation; b)   post consultation del Parlamento Europee in le altere casos. Le Parlamento Europee pronuncia su opinion intra un termino que le Consilio pote fixar, secundo le urgentia del caso. In absentia de un aviso intra iste termino, le Consilio pote decider. Constitution/ia 259

7.    Nonobstante lo que es disponite in le paragraphos 5, 6 e 9, le Consilio pote al conclusion de un accordo autorisar le negotiator a approbar le modificationes del accordo in le nomine del Union, si iste modificationes secundo le accordo debe esser adoptate secundo un procedura simplificate o per un organo instituite per iste accordo. Le Consilio pote attachar conditiones specific a un tal autorisation. 8.    Le Consilio decide per majoritate qualificate durante le integre procedura. Totevia, illo decide per unanimitate, quando le accordo concerne un dominio pro le qual es requirite unanimitate pro le adoption de un acto del Union, e quando il se tracta de accordos de association e del accordos mentionate in le articulo III-319 con statos que es candidatos pro adhesion al Union. 9.    Le Consilio adopta, per proposition del Commission o del Ministro de Affaires Exterior del Union, un decision europee de suspender le application de un accordo e de establir le positiones a adoptar in le nomine del Union in un organo create per un accordo, quando iste organo debe adoptar actos que ha effectos juridic, con exception de actos que completa o modifica le quadro institutional pro le accordo. 10.    Le Parlamento Europee debe immediatemente esser plenmente informate in tote le stadios del procedura. 11.    Un Stato membro, le Parlamento Europee, le Consilio, o le Commission, pote consultar le Tribunal de Justitia concernente le compatibilitate con le Constitution de un accordo previdite. In caso de un aviso negative del Tribunal de Justitia le accordo previdite solmente pote entrar in vigor si illo es modificate o si le Constitution es revidite. Constitution/ia 260

ARTICULO III-326 1.    Nonobstante lo que es disponite in le articulo III-325, le Consilio, sia per le recommendation del Banca Central Europee, sia per le recommendation del Commission e post consultation del Banca Central Europee in vista de pervenir a un consenso compatibile con le objectivo del stabilitate del precios, pote concluder accordos formal re un systema de cursos de cambio pro le euro in relation con le monetas de tertie Statos. Le Consilio decide per unanimitate, post consultation del Parlamento Europee e in conformitate con le procedura mentionate in le paragrapho 3. Le Consilio, sia per le recommendation del Banca Central Europee, sia per le recommendation del Commission e post consultation del Banca Central Europee in vista de pervenir a un consenso compatibile con le objectivo del stabilitate del precios, pote adoptar, modificar, o abandonar le cursos central del euro in le systema del cursos de cambio. Le Presidente del Consilio informa le Parlamento Europee re le adoption, le modification, o le abandono del cursos central del euro. 2.    In le absentia de un systema de cursos de cambio in relation con un o plure monetas de tertie Statos in le senso del paragrapho 1, le Consilio, decidente sia per le recommendation del Banca Central Europee, sia per le recommendation del Commission e post consultation del Banca Central Europee, pote formular le orientationes general del politica de cambio in relation con iste monetas. Iste orientationes general non affecta le objectivo principal del Systema europee de bancas central, a saper le mantenimento del stabilitate del precios. 3.    Nonobstante lo que es disponite in le articulo III-325, in le caso que accordos relative al regime monetari o de cambio debe esser negotiate inter le Union e un o plure tertie Statos o organisationes international, le Consilio, decidente per recommendation del Commission e post consultation del Banca Central Europee, decide del arrangiamentos pro le negotiationes e le conclusion de iste accordos. Iste arrangiamentos debe assecurar que le Union exprime un position unic. Le Commission es plenmente associate al negotiationes. Constitution/ia 261

4.    Sin prejudicio del competentias e del accordos del Union in le dominio union economic e monetari, le Statos membros pote negotiar in le instantias international e concluder accordos. CAPITULO VII RELATIONES DEL UNION CON LE ORGANISATIONES INTERNATIONAL E LE TERTIE PAISES E DELEGATIONES DEL UNION ARTICULO III-327 1.    Le Union establi qualcunque cooperation utile con le organos del Nationes Unite e de lor institutiones specialisate, le Consilio de Europa, le Organisation pro le Securitate e le Cooperation in Europa, e le Organisation de Cooperation e de Developpamento Economic. Le Union assecura, in ultra, le relationes opportun con altere organisationes international. 2.    Le Ministro de Affaires Exterior del Union e le Commission es cargate de executar le presente articulo. Constitution/ia 262

ARTICULO III-328 1.    Le delegationes del Union in le tertie paises e presso le organisationes international assecura le representation del Union. 2.    Le delegationes del Union es ponite sub le autoritate del Ministro del Affaires Exterior del Union. Illos age in cooperation stricte con le missiones diplomatic e consular del Statos membros. CAPITULO VIII APPLICATION DEL CLAUSULA DE SOLIDARITATE ARTICULO III-329 1.    Si un Stato membro es le objecto de un attacco terroristic o le victima de un catastrophe natural o de origine human, le altere Statos membros presta assistentia a illo, per le requesta de su autoritates politic. Pro iste fin le Statos membros se coordina in le sino del Consilio. 2.    Le modalitates del application per le Union del clausula de solidaritate mentionate in le articulo I-43 es definite per un decision europee adoptate per le Consilio, per proposition conjuncte del Commission e del Ministro de Affaires Exterior del Union. Quando iste decision ha implicationes in le dominio del defensa, le Consilio decide conformemente con le articulo III-300(1). Le Parlamento Europee es informate. Constitution/ia 263

In le quadro del presente paragrapho, e sin prejudicio del articulo III-344, le Consilio es assistite per le Committee Politic e de Securitate, con le appoio del structuras developpate in le quadro del politica de securitate e de defensa commun, e per le Committee mentionate in le articulo III-261, le quales presenta a illo, si necessari, avisos conjuncte. 3.    A fin de permitter al Union e a su Statos membros ager in modo efficace, le Parlamento Europee evaluta regularmente le menacias al quales le Union es confrontate. Constitution/ia 264

TITULO VI FUNCTIONAMENTO DEL UNION CAPITULO I DISPOSITIONES INSTITUTIONAL SECTION 1 INSTITUTIONES Subsection 1 Le Parlamento Europee ARTICULO III-330 1.    Un lege o lege-quadro del Consilio establi le mesuras necessari pro permitter le election del membros del Parlamento Europee per suffragio universal directe secundo un procedura uniforme in tote le Statos membros o conformemente con principios commun a tote le Statos membros. Constitution/ia 265

Le Consilio decide per unanimitate, per un initiativa del Parlamento Europee e post approbation per iste, que se pronuncia per le majoritate del membros qui lo compone. Iste lege o lege-quadro entra in vigor post su approbation per le Statos membros conformemente con lor regulas constitutional respective. 2.    Un lege europee del Parlamento Europee fixa le statuto e le conditiones general de exercitio del functiones de su membros. Le Parlamento Europee decide, per su proprie initiativa, post aviso del Commission e post approbation del Consilio. Le Consilio decide per unanimitate re qualcunque regula o condition relative al regime fiscal del membros e del ex-membros. ARTICULO III-331 Le lege europee fixa le statuto del partitos politic al nivello europee mentionate in le articulo I-46(4), e in particular le regulas relative a lor financiamento. ARTICULO III-332 Le Parlamento Europee pote, per majoritate del membros qui lo compone, peter le Commission submitter qualcunque proposition appropriate que pare a illo necessitar le elaboration de un acto del Union pro le application del Constitution. Si le Commission submitte nulle proposition, illo communica le rationes de isto al Parlamento Europee. Constitution/ia 266

ARTICULO III-333 In le quadro del complimento de su missiones, le Parlamento Europee pote, per requesta del quarte parte del membros qui lo compone, constituer un commission temporari de investigation pro examinar, sin prejudicio del attributiones conferite in le Constitution a altere institutiones o organos, le allegationes de infraction e de mal administration in le application del derecto del Union, salvo si le factos allegate es examinate ante un jurisdiction e tanto longe que le procedura jurisdictional non es concludite. Le commission temporari de investigation cessa exister con le deposito de su reporto. Un lege europee del Parlamento Europee fixa le modalitates del derecto de investigation. Le Parlamento Europee decide, per su proprie initiativa, post approbation del Consilio e del Commission. ARTICULO III-334 Conformemente con le articulo I-10(2)(d), qualcunque citatano del Union, assi como qualcunque persona physic o juridic residente o habente su domicilio statutari in un Stato membro, ha le derecto de presentar, individualmente o in association con altere personas, un petition al Parlamento Europee re un subjecto pertinente al dominios de activitate del Union e que le, la, o lo concerne directemente. Constitution/ia 267

ARTICULO III-335 1.    Le Parlamento Europee elige le Mediator Europee. In conformitate con le articulo I-49(2)(d), ille es autorisate a reciper le planctos emanante de qualcunque citatano del Union o de qualcunque persona physic o juridic residente o habente su domicilio in un Stato membro, e relative a casos de mal administration in le action del institutiones, organos o organismos del Union, con exception del Tribunal de Justitia del Union Europee in le exercitio de su functiones jurisdictional. Conformemente con su mission, le Mediator Europee procede al investigationes que ille considera justificate, sia per su proprie initiativa, sia super le base del planctos que le ha essite presentate directemente o per le intermediation de un membro del Parlamento Europee, salvo si le factos allegate es o ha essite le objecto de un procedura jurisdictional. Si le Mediator ha constatate un caso de mal administration, ille informa le institution, organo o organismo concernite, que dispone de un periodo de tres menses pro le communicar su aviso. Postea le Mediator transmitte un reporto al Parlamento Europee e al institution, organo o organismo concernite. Le persona ab le qual emana le plancto es informate del resultato de iste investigationes. Cata anno, le Mediator presenta un reporto al Parlamento Europee re le resultatos de su investigationes. 2.    Le Mediator es eligite post cata election del Parlamento Europee pro le duration del legislatura. Su mandato es renovabile. Le Mediator pote esser declarate dimissionari per le Tribunal de Justitia, per le requesta del Parlamento Europee, si ille non plus compli le conditiones necessari pro le exercitio de su functiones o si ille ha committite un falta grave. Constitution/ia 268

3.    Le Mediator exerce su functiones con total independentia. In le complimento de su deberes, ille sollicita o accepta instructiones de necun institution, organo o organismo. Durante le duration de su functiones, le Mediator pote exercer necun altere activitate professional, remunerate o non. 4.    Un lege europee del Parlamento Europee fixa le statuto e le considerationes general de exercitio del functiones del Mediator. Le Parlamento Europee decide, per su proprie initiativa, post aviso del Commission e approbation del Consilio ARTICULO III-336 Le Parlamento Europee ha un session annual. Illo se reuni, sin convocation formal, le secunde martedi in martio. Le Parlamento Europee pote reunir se a un session extraordinari per le requesta del majoritate del membros qui lo compone, o per le requesta del Consilio o del Commission. ARTICULO III-337 1.    Le Consilio Europee e le Consilio se pronuncia al Parlamento Europee sub le conditiones fixate per le regulamento interior del Consilio Europee, respectivemente del Consilio. 2.    Le Commission pote assister a tote le sessiones del Parlamento Europee e compare, si iste lo desira. Illo responde oralmente o per scripto al questiones que lo es ponite per le Parlamento Europee o per su membros. Constitution/ia 269

3.    Le Parlamento Europee discute in un session public le reporto general annual que lo presenta le Commission. ARTICULO III-338 Salvo dispositiones contrari in le Constitution, le Parlamento Europee decide per majoritate del votos exprimite. Su regulamento interior fixa le quorum. ARTICULO III-339 Le Parlamento Europee adopta su regulamento interior per le majoritate del membros qui lo compone. Le actos del Parlamento Europee es publicate al conditiones mentionate per le Constitution e per su regulamento interior. ARTICULO III-340 Si un motion de censura re le gestion del Commission es submittite al Parlamento Europee, illo solo pote pronunciar se re iste motion al minus tres dies post su deposito, e solo per un votation public. Constitution/ia 270

Si le motion de censura es adoptate per le majoritate del duo tertios del votos exprimite e per le majoritate del membros qui compone le Parlamento Europee, le membros del Commission debe dimitter collectivemente de lor functiones e le Ministro de Affaires Exterior del Union debe dimitter del functiones que ille exerce in le sino del Commission. Illes remane in function e continua facer le affaires currente usque lor reimplaciamento, in conformitate con le articulos I-26 e I-27. In iste caso, le mandato del membros del Commission nominate pro reimplaciar les expira al data al qual haberea debite expirar le mandato del membros del Commission obligate a dimitter collectivemente de lor functiones. Subsection 2 Le Parlamento Europee ARTICULO III-341 1.    In caso de votation, cata membro del Parlamento Europee pote representar solmente un singule del altere membros. Le abstention de membros presente o representate non impedi le adoption del decisiones del Consilio Europee que require le unanimitate. 2.    Le Presidente del Parlamento Europee pote esser invitate a esser audite per le Consilio Europee. 3.    Le Consilio Europee decide per majoritate simple re le questiones de procedura assi como re le adoption de su regulamento interior. 4.    Le Consilio Europee es assistite per le secretariato general del Consilio. Constitution/ia 271

Subsection 3 Le Consilio de Ministros ARTICULO III-342 Le Consilio se reuni per convocation de su Presidente, per le initiativa de iste, per un de su membros. o per le Commission. ARTICULO III-343 1.    In caso de votation, cata membro del Consilio pote representar solmente un singule del altere membros. 2.    Pro le decisiones que require le majoritate simple, le Consilio decide per le majoritate del membros qui lo compone. 3.    Le abstention de membros presente o representate non impedi le adoption del decisiones del Consilio que require le unanimitate. ARTICULO III-344 1.    Un Committee componite del representantes permanente del governamentos del Statos membros es responsabile del preparation del labores del Consilio e del execution del mandatos que iste lo confide. Le Committee pote adoptar decisiones de procedura in le casos mentionate in le regulamento interior del Consilio. Constitution/ia 272

2.    Le Consilio es assistite de un secretariato general sub le responsabilitate de un secretario general nominate per le Consilio. Le Consilio decide per majoritate simple re le organisation del secretariato general. 3.    Le Consilio decide per majoritate simple re le questiones de procedura assi como re le adoption de su regulamento interior. ARTICULO III-345 Le Consilio pote, per majoritate simple, peter al Commission de effectuar tote le studios que illo considera opportun pro le realisation del objectivos commun e de submitter le propositiones appropriate. Si le Commission submitte necun proposition, illo communica le rationes al Consilio. ARTICULO III-346 Le Consilio adopta decisiones europee fixante le statutos del Committees previste per le Constitution. Illo decide per majoritate simple, post consultation del Commission. Constitution/ia 273

Subsection 4 Le Commission Europee ARTICULO III-347 Le membros del Commission se abstine de tote acto incompatibile con lor functiones. Le Statos membros respecta lor independentia e non essaya influentiar les in le execution de lor cargas. Le membros del Commission pote, durante le duration de lor functiones, exercer necun altere activitate professional, remunerate o non. Illes assume, al momento de lor installation, le ingagiamento solemne de respectar, durante le duration de lor functiones e post lor cessation, le obligationes derivate de lor carga, in particular le deberes de integritate e discretion quanto al acceptation, post iste cessation, de certe functiones o de certe avantages. In caso de violation de iste obligationes, le Tribunal de Justitia, informate per le Consilio, e decidente per majoritate simple, o per le Commission, pote, secundo le casos, dimitter le persona concernite sub le conditiones mentionate in le articulo III-349 o privar le del derecto a pension o a qualcunque altere beneficio. ARTICULO III-348 1.    Foras del renovation periodic e del decessos, le functiones del membros del Commission fini individualmente per dimission voluntari o per destitution. Constitution/ia 274

2.    Un membro dimissionari del Commission, dimittite o decedite, debe, pro le duration restante del mandato, esser substituite per un nove membro del mesme nationalitate, nominate per le Consilio de accordo commun con le Presidente del Commission, post consultation del Parlamento Europee e in conformitate con le criterios in le articulo I-26(4). Le Consilio unanime pote, per proposition del Presidente del Commission, decider que un nove membro non es appunctate, in particular quando le duration restante del mandato del membro del Commission es curte. 3.    In caso de dimission voluntari, de destitution o de decesso, le Presidente es reimplaciate pro le duration restante del mandato, conformemente con le articulo I-27(1). 4.    In caso de dimission voluntari, de destitution o de decesso, le Ministro de Affaires Exterior del Union es reimplaciate, pro le duration restante del mandato, conformemente con le articulo I-28(1). 5.    In caso de dimission voluntari de tote le membros del Commission, istes resta in function e continua facer le cargas currente usque lor reimplaciamento, pro le duration restante del mandato, conformemente con le articulos I-26 e I-27. ARTICULO III-349 Qualcunque membro del Commission pote, si ille non plus compli le conditiones necessari pro le exercitio de su functiones, o si ille ha committite un falta grave, esser declarate dimissionari per le Tribunal de Justitia, per le requesta del Consilio, que decide per majoritate simple, o del Commission. Constitution/ia 275

ARTICULO III-350. Sin prejudicio del articulo I-28(4), le responsabilitates incumbente al Commission es structurate e repartite inter su membros per su Presidente, conformemente con le articulo I-27(3). Le Presidente pote reorganisar le repartition de iste responsabilitates durante le mandato. Le membros del Commission exerce le functiones que le Presidente les attribue. ARTICULO III-351 Le decisiones del Commission es acquirite per majoritate de su membros. Su regulamento interior fixa le quorum. ARTICULO III-352 1.    Le Commission adopta su regulamento interior in vista de assecurar su functionamento e illo de su servicios. Le Commission assecura le publication de iste regulamento. 2.    Le Commission publica cata anno, al minus un mense ante le apertura del session del Parlamento Europee, un reporto general re le activitate del Union. Constitution/ia 276

Subsection 5 Le Tribunal de Justitia del Union Europee ARTICULO III-353 Le Tribunal de Justitia ha su sessiones in cameras, in un grande camera o in un assemblea plen, conformemente con le statuto del Tribunal del Union Europee. ARTICULO III-354 Le Tribunal de Justitia es assistite per octo advocatos general. Si le Tribunal de Justitia lo sollicita, le Consilio pote adoptar, per unanimitate, un decision europee pro augmentar le numero de advocatos general. Le function del advocato general consiste in presentar publicamente, con tote impartialitate e independentia, conclusiones motivate re le affaires que, conformemente con le statuto del Tribunal de Justitia del Union Europee, require su intervention. ARTICULO III-355 Le judices e le advocatos general del Tribunal de Justitia, eligite inter personas qui ha plen garantias de independentia e qui reuni le conditiones requirite pro exercer, in lor paises respective, le plus alte functiones jurisdictional, o qui es jurisconsultos possedente competentias recognoscite, es nominate de accordo commun per le governamentos del Statos membros, post consultation del Committee mentionate in le articulo III-357. Constitution/ia 277

Il ha un renovation partial del judices e del advocatos general tote le tres annos secundo le conditiones mentionate in le statuto del Tribunal de Justitia del Union Europee. Le judices designa, inter illes, pro tres annos, le Presidente del Tribunal de Justitia. Su mandato es renovabile. Le Tribunal de Justitia adopta su regulamento de procedura. Iste regulamento es submittite al approbation del Consilio. ARTICULO III-356 Le numero del judices del Tribunal General es fixate per le statuto del Tribunal de Justitia del Union Europee. Le statuto pote disponer que le Tribunal es assistite per advocatos general. Le membros del Tribunal es eligite inter personas qui offere plen garantias de independentia e qui possede le capacitate requirite pro le exercitio de alte functiones jurisdictional. Illes son nominate de accordo commun per le governamentos del Statos membros, post consultation del Committee mentionate in le articulo III-357. Il ha un renovation partial del Tribunal tote le tres annos. Le judices designa inter illes, pro tres annos, le Presidente del Tribunal. Su mandato es renovabile. Le Tribunal adopta su regulamento de procedura de accordo con le Tribunal de Justitia. Iste regulamento es submittite al approbation del Consilio. Solmente si le statuto dispone alteremente, le dispositiones del Constitution relative al Tribunal de Justitia es applicabile al Tribunal. Constitution/ia 278

ARTICULO III-357. Un committee es constituite a fin de dar un aviso re le adhesion del candidatos al exercitio del functiones de judice e de advocato general del Tribunal de Justitia e del Tribunal General ante que le governamentos del Statos membros procede al nominationes in conformitate con le articulos III-355 e III-356. Le committee es componite de septe personas eligite inter ex-membros del Tribunal de Justitia e del Tribunal General, membros del jurisdictiones national supreme e juristas possedente competentias recognoscite, del quales un es proponite per le Parlamento Europee. Le Consilio adopta un decision europee establiente le regulas de functionamento de iste committee, assi como un decision europee que designa le membros. Le Consilio decide per initiativa del Presidente del Tribunal de Justitia. ARTICULO III-358 1.    Le Tribunal General es competente pro cognoscer in prime instantia recursos mentionate in le articulos III-365, III-376, III-372 e III-374, con exception del recursos que es attribuite a un tribunal specialisate create in application del articulo III-359 e del recursos que le statuto del Tribunal de Justitia del Union Europee reserva al Tribunal de Justitia. Le statuto pote establir que le Tribunal de Justitia es competente pro altere categorias de recursos. Le decisiones prendite per le Tribunal General in virtute del presente paragrapho pote esser le objecto de un recurso de cassation ante le Tribunal de Justitia, sub le conditiones e limites mentionate in le statuto del Tribunal de Justitia europee. 2.    Le Tribunal General es competente pro cognoscer recursos que es formate contra le decision del tribunales specialisate. Constitution/ia 279

Le decisiones prendite per le Tribunal General in virtute del presente paragrapho pote exceptionalmente esser le objecto de un reexamine per le Tribunal de Justitia, secundo le conditiones e limites mentionate in le statuto del Tribunal de Justitia del Union Europee, in caso de risco seriose pro le unitate o le coherentia del derecto del Union. 3.    Le Tribunal General es competente pro cognoscer questiones prejudicial, submittite in virtute del articulo III-369, in le materias specific determinate per le statuto del Tribunal de Justitia del Union Europee. Quando le Tribunal General considera que le affaire require un decision de principio que pote affectar le unitate o le coherentia del derecto del Union, illo pote reinviar le affaire al Tribunal de Justitia, que debe decider. Le decisiones prendite per le Tribunal General re questiones prejudicial pote exceptionalmente esser le objecto de un reexamine per le Tribunal de Justitia, sub conditiones e intra limites mentionate in le statuto, in caso de risco seriose pro le unitate o le coherentia del derecto del Union. ARTICULO III-359 1.    Le lege europee pote crear tribunales specialisate adjuncte al Tribunal General, cargate de cognoscer in prime instantia certe categorias de recursos formate in le materias specific. Illo es adoptate sia per proposition del Commission e post consultation del Tribunal de Justitia, sia per requesta del Tribunal de Justitia e post consultation del Commission. 2.    Le lege europee pro le creation de un tribunal specialisate fixa le regulas relative al composition de iste tribunal e precisa le portata del attributiones que es conferite a iste tribunal specialisate. Constitution/ia 280

3.    Le decisiones del tribunales specialisate pote esser le objecto de un recurso de cassation limitate al questiones de derecto o, quando le lege europee re le creation del tribunal specialisate lo previde, de un appello relative equalmente al questiones de facto, ante le Tribunal General. 4.    Le membros del tribunales specialisate es eligite inter personas offerente plen garantias de independentia e possedente le capacitate requirite pro le exercitio de functiones jurisdictional. Illes son nominate per le Consilio, que decide per unanimitate. 5.    Le tribunales specialisate adopta lor regulamento de procedura in accordo con le Tribunal de Justitia. Iste regulamento es submittite al approbation del Consilio. 6.    Salvo un disposition in contrario del lege europee pro le creation de un tribunal specialisate, le dispositiones del Consilio relative al Tribunal de Justitia del Union Europee e le dispositiones del statuto del Tribunal de Justitia del Union Europee es applicate al tribunales specialisate. Le titulo 1 del statuto e su articulo 64 es applicate in tote caso al tribunales specialisate. ARTICULO III-360 Si le Commission considera que un Stato membro non ha complite un del obligationes que lo incumbe in virtute del Constitution, illo emitte un aviso motivate re iste subjecto, post haber offerite a iste Stato le possibilitate de presentar su observationes. Si le Stato concernite non se conforma a iste aviso in le termino determinate per le Commission, iste pote submitter le affaire al Tribunal de Justitia del Union Europee. Constitution/ia 281

ARTICULO III-361 Cata un del Statos membros pote recurrer al Tribunal de Justitia del Union Europee, si illo considera que un altere Stato membro non ha complite un del obligationes que lo incumbe in virtute del Constitution. Ante que un Stato membro intenta, contra un altere Stato membro, un recurso fundate super un pretendite violation del obligationes que lo incumbe in virtute del Constitution, illo debe submitter le affaire al Commission. Le Commission emitte un aviso motivate post que le Statos interessate ha habite le possibilitate de presentar contradictorimente lor observationes scripte e oral. Si le Commission non ha emittite le aviso intra un termino de tres menses a partir del requesta, le absentia de aviso non impedi que le affaire es submittite al Tribunal de Justitia. ARTICULO III-362 1.    Si le Tribunal de Justitia del Union Europee declara que un stato membro non ha complite un del obligationes que lo incumbe in virtute del Constitution, iste Stato es obligate a prender le mesuras necessari pro le execution del sententia del Tribunal de Justitia. 2.    Si le Commission considera que le Stato membro concernite non ha prendite le mesuras pro le execution del sententia mentionate in le paragrapho 1, illo pote submitter le affaire al Tribunal de Justitia del Union Europee, post haber offerite a iste Stato de presentar su observationes. Illo indica le amonta del summa forfaitari o del mulcta a pagar per le Stato membro concernite que illo considera adaptate al circumstantias. Constitution/ia 282

Si le Tribunal de Justitia declara que le Stato membro concernite non se ha conformate a su sententia, illo pote infliger lo le pagamento de un summa forfaitari o de un mulcta. Iste procedura es sin prejudicio del articulo III-361. 3.    Quando le Commission presenta un recurso ante le Tribunal de Justitia del Union Europee in virtute del articulo III-360, considerante que le Stato membro concernite non ha complite su obligation de informar re le mesuras de transposition de un lege-quadro europee, illo pote, si illo lo considera opportun, indicar le amonta del summa forfaitari o del mulcta a pagar per le Stato membro concernite que illo considera adaptate al circumstantias. Si le Tribunal de Justitia constata non-complimento, illo pote infliger al Stato membro concernite le pagamento de un summa forfaitari o de un mulcta in le limite del amonta indicate per le Commission. Le obligation de pagamento entra in vigor al data fixate per le Tribunal de Justitia in su sententia. ARTICULO III-363. Le leges o regulationes europee del Commission pote attribuer al Tribunal de Justitia del Union Europee un competentia de plen jurisdiction pro le sanctiones que illos previde. ARTICULO III-364. Sin prejudicio del altere dispositiones del Constitution, le lege europee pote attribuer al Tribunal de Justitia del Union Europee, in le mesura que illo determina, le competentia de decider re le lites relative al application del actos adoptate in virtute del Constitution que crea titulos europee de proprietate intellectual. Constitution/ia 283

ARTICULO III-365 1.    Le Tribunal de Justitia del Union Europee controla le legalitate del leges e leges-quadros europee, del actos del Consilio, del Commission e del Banca Central Europee, alteres que le recommendationes e le avisos, assi como actos del Parlamento Europee e del Consilio Europee destinate a producer effectos juridic vis-à-vis tertie partes. 2.    Pro le fines del paragrapho 1, le Tribunal de Justitia del Union Europee es competente pro pronunciar se re le recursos pro incompetentia, violation del formas substantial, violation del Constitution o de qualcunque regula de derecto relative a su application, o deviation de poter, facite per un Stato membro, le Parlamento Europee, le Consilio o le Commission. 3.    Le Tribunal de Justitia del Union Europee es competente, sub le conditiones mentionate in le paragraphos 1 e 2, pro pronunciar se re le recursos facite per le Tribunal de Contos, per le Banca Central Europee e per le Committee del Regiones con le fin de salveguardar le prerogativas de istes. 4.    Tote persona physic o juridic pote facer, sub le conditiones mentionate in le paragraphos 1 e 2, un recurso contra le actos del quales ille es le destinatario o que le concerne directemente e individualmente, assi como contra le actos regulamentari que le concerne directemente e que non include mesuras de execution. 5.    Le actos creante le organos e organismos del Union pote previder conditiones e modalitates particular concernente le recursos facite per personas physic o juridic contra actos de iste organos o organismos destinate a producer effectos juridic in relation a illes. Constitution/ia 284

6.    Le recursos mentionate per le articulo presente debe esser facite intra un termino de duo menses a partir, secundo le casos, del publication del acto, de su notification al demandante o, in absentia de un tal notification, desde le die que le demandante ha cognoscentia de illo. ARTICULO III-366 Si le recurso es fundate, le Tribunal de Justitia del Union Europee declara nulle e sin valor ni effecto le acto impugnate. Totevia, illo indica, si illo lo considera necessari, iste effectos del acto annullate que debe esser considerate como definitive. ARTICULO III-367 Si, in violation del Constitution, le Parlamento Europee, le Consilio de Europa, le Consilio, le Commission, o le Banca Central Europee, se abstine de decider, le Statos membros e le altere institutiones del Union pote recurrer al Tribunal de Justitia del Union Europee pro facer constatar iste violation. Le presente articulo se applica, sub le mesme conditiones, al organos e organismos del Union que se abstine de decider. Iste recurso solmente es admissibile si le institution, organo o organismo concernite ha essite previemente invitate a a